Nhật ký Khóa CIF ngày 2

Khởi đầu lúc 7h30 bằng giờ kinh sáng và thánh lễ bằng tiếng Tây Ban Nha, do cha Carlos Velasquez (Tỉnh dòng Colombia) chủ tế, trong phần chia sẻ Lời Chúa, cha Carlos đã giúp cộng đoàn suy tư với 4 tâm tình: thứ nhất là về công việc, có quá nhiều thứ để làm, và dường như chúng ta như những người tôi tớ; thứ hai là trong đoàn sủng Vinh Sơn, đó là đoàn sủng của sự phục vụ, là một phần của ơn gọi chúng ta; thứ ba là vậy chúng ta có biết ơn về điều ấy không hay coi đó là một trách nhiệm nặng nề; thứ tư là chúng ta phục vụ không phải để lấy đặc ân này, đặc ân kia, chúng ta đơn giản chỉ là người tôi tớ, chúng ta làm những gì chúng ta phải làm.

Sau đó là ăn sáng và bắt đầu buổi thuyết trình đầu tiên lúc 9h.

Đầu giờ, cha Andres Motto, giám đốc CIF đã có những nhắc nhở chung cho ngày và các điểm lưu ý. Thuyết trình viên cho buổi sáng là cha John Rybolt, CM một chuyên viên Vinh Sơn, đến từ Đại học Depaul, Chicago (Tỉnh dòng Miền Tây Hoa Kỳ). Bài thuyết trình đầu tiên với chủ đề: “Sự thật trong lịch sử: việc trình bày câu chuyện của Tu Hội Truyền Giáo.”

Cha Rybolt: Tôi cảm nhận ở đây như ở nhà vì tôi đã ở đây thời gian dài với tư cách giám đốc khóa CIF. Anh em biết rằng, viết về lịch sử của Tu Hội Truyền Giáo không phải là điều làm hài lòng Thánh Vinh Sơn, thực tế, ngài đã từng phê bình một người anh em của chúng ta là Guillaume Delville, người mà đã xuất bản những tư liệu đầu tiên hết về Tu hội. Và Thánh Vinh Sơn thì e sợ rằng về sự đi quá mức của nhân đức khiêm nhường. Nhưng ngược lại, người kế tiếp của người thư ký này đã không sợ điều ấy, anh ta đã ghi lại những gì mà Thánh Vinh Sơn đã nói và đã làm. Sau đó cha Pieron, Tổng quyền năm 1700 đã cho phép các Tỉnh dòng ghi lại lịch sử của mình và hy vọng có những người anh em tài năng và có khả năng để gom chúng lại với nhau. Nhưng chẳng có gì xảy ra với dự án lớn như thế, nhưng đã được khởi sự với những vấn đề riêng tư. Và tất cả điều đó làm giàu cho chúng ta kinh nghiệm như một Tu hội. Và hiện tại đã có 6 tập đồ sộ và sẽ còn nữa về lịch sử của Tu hội. Mục đích của tôi hôm nay là trình bày về lịch sử nghiên cứu của Tu hội. Đầu tiên là về lịch sử.

Các sách về lịch sử Tu hội

Mọi lịch sử đều liên quan đến hai người, người viết sử và người được viết về. Họ tương quan với nhau về lịch sử, văn hóa, ngôn ngữ, tuổi,… và mỗi người nói thì đều dựa trên quan điểm của chính mình. Chẳng hạn, tôi về câu chuyện đó, nhưng đôi khi, người viết chết hay ốm, và người khác phải tiếp tục. Rất khó hiểu lịch sử nếu không mở ra những dữ kiện về lịch sử ấy. Nếu chỉ là câu chuyện và rồi để đấy thì không có gì phải bàn. Nếu một người kể chuyện và kết thúc thì chẳng có gì để nói. Nhưng nhiều người kể lại theo cách của mình.

Một trong những điểm lịch sử quan trọng về cuộc đời của Thánh Vinh Sơn là nói về cuộc đời của ngài từ khi còn nhỏ. Cha Luigi Mazzadri,CM và Jose Maria Roman, CM đã gom lại từ những nguồn tư liệu ban đầu để nói về nguồn gốc của Tu hội. Và chúng ta có một bộ sách lịch sử về Tu hội lúc ban đầu.

Tổng hợp tài liệu

Tôi đã quyết định để làm công việc mà hai cha Roman và Mezzadri đã khởi sự từ đầu cho đến hoàn thành. Tôi muốn tổng hợp các tư liệu cho lịch sử chung này. Nó bao gồm một bản phác họa lịch sử đã được in ấn cả về thư mục và tiểu sử và vô số các tài liệu về các tỉnh dòng và về các nhà. Lịch sử của mọi tỉnh dòng và mọi nhà của Tu hội đều đã được ghi lại. Cả hai cha Roman và Mezzadri đắn đo là việc lượng giá đâu là bản gốc của lịch sử. Vô vàn các sự kiện thư, báo cáo, miệng, hội thảo…và câu hỏi quan trọng là đâu là sự thật. Không phải là để tôn vinh, để rồi không nói sự thật về Thánh Vinh Sơn. Mình không thể kể câu chuyện sai lạc để tôn vinh một người. Vì có nhiều người viết sách, nhưng không có sự thật về câu chuyện thì không có ý nghĩa gì.

Chẳng hạn, tôi có dịp viếng thăm một nhà thờ lớn ở Giêrusalem và tại nhà thờ đó người đó ghi chỗ này chỗ ngôi lời nhập thể? Ai biết điều đó? Có thực không?

Tìm kiếm sự thật và tôn trọng sự thật và trình bày sự thật. Lịch sử của Tu hội cũng đã phải tôn trọng sự thật. Nói sự thật bao nhiêu có thể.

Những gì đã được tổng hợp được gọi là Annales của Tu Hội Truyền Giáo (AnnCM 1834-1996). Có nhiều bản khác nhau và ngôn ngữ khác nhau. Và nó được phân chia thành hai phần chính: Một là về điều hành tổng quyền (tổng quyền, tổng đại hội) và thứ hai là về các tỉnh dòng của Tu hội, về mỗi tỉnh dòng, mỗi nhà, các anh em đặc biệt, khuynh hướng chung của anh em Vinh Sơn.

Có nhiều nguồn đã được xuất bản:

1. Về các thư luân lưu của tổng quyền: nhiều đã được xuất bản, một vài thì không. Bản tổng hợp các thư hầu hết bằng tiếng pháp (hoặc Latin) trong thời kỳ đầu, có một thông tin lịch sử về mỗi tổng quyền, các tổng đại hội, và các nhà chúng ta có thể tìm thấy thông tin. Các thư của cha Fiat (1878- 1914) tồn tại dưới nhiều dạng khác nhau nhưng không bao gồm trong bộ sư tập này.
2. Bản văn luật của Tu hội: các tài liệu này giúp chúng ta phân tích các luật khác nhau, hiến pháp và các quyết định của tổng đại hội và các quyết định của tổng quyền cho mỗi tỉnh dòng.
3. Lịch sử chung: không nhất thiết bàn đến Tu hội, nhưng nói về các sự kiến chính về tư tưởng, văn hóa và cả các biến cố lịch sử lớn nhỏ.
4. Những cái nhìn khác về Tu hội, đó có thể là những báo cáo hoặc bài viết chống lại các nhà truyền giáo. Điều này phục vụ cho tính đa chiều của câu chuyện: chính sự kiện, và với hai thể loại khác.
5. Niên giám (catalogues) của Tu hội truyền giáo từ năm 1853. Tiền thân cho điều này là cha Pierre Coste được xuất bản năm 1911. Các bản niên giám này bao gồm này các bản nhật ký về cái chết của các anh em trong những năm đầu, các thông tin khác (chẳng hạn về các giám mục, ngày tháng thiết lập các tỉnh dòng, công việc và bây giờ thì luôn có sẵn trên mạng qua via Sapientiae của Depaul University.

Các tư liệu khác cả hàng ngàn trang có thể tìm thấy ở The French National  Library hoặc Google Books là một kho tàng tuyệt vời. Qua những nguồn này tôi đã có thể tìm thấy câu chuyện rất thú vị về những người anh em của chúng ta. Chẳng hạn tôi biết về câu chuyện của một anh em Vinh Sơn người Đức, Koller là một thiên tài về triết học Emmanuel Kant. Nhưng ông ta đã rời bỏ ơn gọi Vinh Sơn và kết hôn sau thời kỳ cách mạng Pháp.

Kế tiếp là về các tư liệu được lưu trữ và thường là không được xuất bản và có thể được phân loại thành:

1. Chính thức về các tổng đại hội, các ban tổng cố vấn, tỉnh dòng và ban cố vấn của họ. Nó là những cơ sở cho các quyết định.
2. Tư liệu về các cá nhân: được lưu trữ cả ở Pháp và Roma, những tài liệu này về anh em Vinh Sơn bao gồm cả hình ảnh và thường không hoàn chỉnh. Tuy nhiên điều này đã bị gián đoạn vì các tư liệu đã được số hóa hoặc chỉ được hoàn tất với những thành viên ban đầu.
3. Tiểu sử người quá cố được lưu trữ từ nhiều nguồn khác nhau nhưng thường từ các thư luân lưu của tổng quyền.
4. Địa phương: lưu giữ về thông tin tài chính và tài sản. Nhiều tài liệu được lưu giữ và các bề trên thường không biết phải xử lý sao với nó và lo sợ bị mất.
5. Các trường hợp luật: các vấn đề liên quan đến tỉnh dòng, các nhà và cá nhân có thể rất quan trọng. Chẳng hạn như trường hợp ở Trung hoa trước đây.
6. Các giấy tờ cá nhân chẳng hạn nhật ký, tuyên bố, các kiểm kê thuộc về cá nhân thậm chí hình ảnh và các tài liệu không được viết ra.

 Và có vô vàn các tài liệu không phải là tư liệu viết như các đồ dùng, các tác phẩm nghệ thuật được tìm thấy ở các nhà thờ, phòng thánh, nhà cửa hoặc thậm chí trong nhà kho, thư viện, ảnh thánh, các đồ vật phụng vụ, các kính màu, pano, áo lễ áo dòng và chính nhà cửa, quần áo….

Và chúng ta nên bắt đầu thu thập nó từ bây giờ để xây dựng lịch sử  của các nguồn của chúng ta, nguồn gốc, copy và thường là kỹ thuật số.

Các lưu trữ về hình ảnh Vinh Sơn

Có tất cả hơn 10.000 ảnh của Thánh Vinh Sơn được lưu trữ. Và tôi để cho mọi người sử dụng tự do. Và cha Uric của tỉnh dòng tôi giúp tôi để sưu tập. Và cũng cả ngàn tấm hình của Thánh Vinh Sơn với trẻ em, với thánh giá, ….

Tạo một cảm thức về các tài liệu

Đầu tiên là về các danh sách: các tỉnh dòng (với ngày tháng thiết lập), các nhà (ngày mở hoặc đóng sứ vụ), các thành viên tỉnh dòng (ngày sinh và ngày mất). Các tài liệu này có thể được phân tích và phân chia theo từng giai đoạn thời gian. Hoặc về công việc của các anh em trong các sứ vụ đặc thù như giám mục…

Thứ hai là về các bản đồ: các tỉnh dòng và các nhà và cố gắng đặt chúng trong mối tương quan lẫn nhau. Hoặc là về gia phả tỉnh dòng, tình dòng mẹ, rồi tỉnh dòng con…tương quan giữa chúng.

Thứ ba là công việc của các tỉnh dòng hoặc giám tỉnh, những thuận lợi và khó khăn, những thách đố của các cá nhân đó đã trải qua.

Thứ tư là khám phá các quyết định chính yếu được quyết định bởi tỉnh dòng đối với các cá nhân hoặc cộng đoàn. Tại sao lại làm quyết định đó? Kết quả? Tình trạng xã hội hoặc giáo hội liên quan….

Thứ năm là hiểu biết về công việc điều hành tổng quyền. Chẳng hạn tên tuổi của các vị tổng quyền, thời gian điều hành, phụ tá của họ? các tổng thư ký, tổng quản lý…  

Thứ sáu là vai trò của các tu huynh không bao giờ được bỏ quyên, họ là quan trọng nhưng thường kín đáo âm thầm ở trong tỉnh dòng hoặc nhà…

Quản lý tư liệu

Vấn đề là có qúa nhiều tư liệu, cho nên cũng có nhiều cách để nghiên cứu xa hơn và tổng hợp nó cách khoa học, nên tổng hợp nó và công việc của chúng ta đừng ngần ngại chia sẻ nó với anh em khác và hỏi ý kiến của họ về công việc của chúng ta.

Điều nữa là có quá nhiều ngôn ngữ, có nhiều anh em biết nhiều ngôn ngữ và giúp để chuyển ngữ và thậm chí giáo dân rất sẵn lòng để giúp đỡ chúng ta chuyển ngữ khi cần. Với tư liệu Vinh Sơn, tiếng Pháp và Latin là quan trọng và cần chuyển ngữ nhưng không dễ.

Vấn đề vi tính hóa: dễ dàng lưu giữ nó nên thường bỏ quyên các bản văn viết tay, nó có thể không bị mất khi có vấn đề về vi tính hóa.

Nói chung mọi vấn đề chúng ta trình bày là cần thiết và quan trọng.

Vài vấn đề tản mạn:

Chẳng hạn, có những tư liệu về những anh em người Pháp ở Trung Quốc trước đây, vì tức giận với người anh em đó mà đã đốt hết tài liệu về người anh em này, nhưng sau đó anh ta rất nổi tiếng…

Việc lưu trữ bằng bản văn trên giấy là quan trọng, vì có những bản văn viết trên giấy có thể tồn tại cả hàng ngàn năm chẳng hạn papirus.

Giới thiệu một vài sách mới của cha Maloney.

Có người cho rằng, Thánh Têresa Avila hoặc Thánh Gioan Thánh giá có ảnh hưởng đến Thánh Vinh Sơn, có ai thử tìm hiểu xem sao?

Việc mở tài liệu của một anh em chỉ được mở sau 50 hay 70 năm ngày mất của anh em hoặc tùy luật địa phương và việc mở tài liệu cá nhân phải được phép của lưu trữ viên.

Kế tiếp, về lịch sử

Abelly, có 3 nhóm chính: đời sống, công việc và nhân đức của Thánh Vinh Sơn. Chia tách các nhân đức của ngài vào trong các hoàn cảnh khác nhau, như yêu cầu của tòa thánh cho tiến trình phong thánh của ngài.

Collet hầu hết cho tiến trình phong thánh của ngài.

Buổi chiều, mỗi thành viên có 7 phút để trình bày về bài viết hoặc kế hoạch của mình

Nhóm ngôn ngữ Tây ban Nha:

Đầu tiên là nghe trình bày của cha Armando Gionzalez Menoses từ Tỉnh dòng Mexico: với chủ đề về một nền tảng linh đạo, nguyên tắc thần học và tinh thần linh đạo Vinh Sơn để hướng về tương lai.

Thứ hai là của cha Carlos từ Tỉnh dòng Ecuador, trình bày về cuộc đời của cha Huberto Bruning (1899-1938) một nhà truyền giáo Vinh Sơn nổi bật ở Ecuador. Ngài là một kiến trúc sư và đã xây dựng hơn 200 nhà thờ ở Ecuador và có nhiều di sản thiêng liêng còn để lại.

Kế đến là cha Roberto Romero Vargas từ Tỉnh dòng Peru: kinh nghiệm công việc của cha từ nhiều năm trước, khi làm việc tại trung tâm linh đạo Vinh Sơn của Tỉnh dòng này.

Nhóm ngôn ngữ Bồ Đào Nha (Tỉnh dòng Brazil):

Đầu tiên cha Emmanuel Bede trình bày đề tài về đào tạo giáo dân với tinh thần của Thánh Vinh Sơn. Tỉnh dòng có nhóm giáo dân rất lớn về nhà truyền giáo giáo dân Vinh Sơn. Ở Brazil, tư tưởng đầu tiên đến với mọi người là Thánh Vinh Sơn là một vị thánh của lòng bác ái. Và nói về các nhân đức Vinh Sơn để nuôi dưỡng đời sống tinh thần của Thánh Vinh Sơn. Và chúng tôi có dự án để truyền tải linh đạo qua các trang web truyền thông, vì dân chúng thường tìm kiếm học hởi từ trên mạng.

Kế đến là thầy Irmao Adriano, trinh bày một câu chuyện về nhà truyền giáo người Bồ Đào Nha rất nổi tiếng về giáo dục dành cho người nghèo ở Brazil là cha Ir Adriano Ferrgira. Bài nghiên cứu sẽ một truy tìm một lịch sử để viết về người anh em Vinh Sơn tốt lành này, và muốn vinh danh người anh em này như một mẫu gương cho các nhà truyền giáo Vinh Sơn. Nhất là về lòng nhiệt thành của ông cho công việc giáo dục người nghèo và kỹ năng đào tạo trong bối cảnh khác nhau.

Thứ ba là thuyết trình của cha Michel, viết công việc tôi đang làm là viết về một nhà truyền giáo Bồ Đào Nha là cha Antonio Vicoso ở Brazil trong những ngày đầu truyền giáo ở đây. Nhà truyền giáo này đã xây dựng nhiều nhà thờ và đào tọa hàng giáo sỹ bản địa. Và với thách đố của Brazil là đào tạo hàng giáo sỹ. Tôi sẽ trình bày về tiểu sử và sau đó là khía cạnh mục vụ của công việc của nhà truyền giáo này trong công việc đào tọa hàng giáo sỹ trong bối cảnh hiện đại. Và cũng đề cập đến đào tạo đức tin cho người trẻ, như nhà truyền giáo này đã làm.

Nhóm tiếng Tây Ban Nha và tiếng Anh

Kế đến là cha Carlos Velosquez từ Tỉnh dòng Colombia, trình bày về một lịch sử của tỉnh dòng và đã được lưu lại tại văn khố tại nhà trung ương. Tôi nghiên cứu về 25 năm gần đây nhất của tỉnh dòng chúng tôi. Sứ vụ truyền giáo của các nhà truyền giáo và chúng tôi cố gắng số hóa chúng trên trang web của tỉnh dòng. Thách đố lớn là tiếp tục sứ vụ với các anh em đi trước thật là khó khăn, và khó khăn để tạo thành một ban đào tọa Vinh Sơn và các thành viên của ủy ban đào tọa Vinh Sơn trong thời gian trước đây đã chết. Và chúng tôi cố gắng tạo một nhóm mới để duy trì di sản tinh thần của các anh em đi trước.

Kế tiếp là cha Tony Dosen, Tỉnh dòng Miền Tây Hoa kỳ, với đề tài tiếp cận kỷ nguyên mới của Tu Hội Truyền Giáo. Với thực tại nhìn vào các tỉnh dòng Bắc bán cầu và từ Nam bán cầu. Các nhà truyền giáo từ Nam bán cầu đang quay trở lại phục vụ tại các tỉnh Bắc bán cầu và chúng tôi đang suy yếu dần, trẻ nhất là 4 anh em ở độ tuổi 50, còn lại thì từ 50 tuổi đổ lên. Nên tôi muốn nói một điều là các tỉnh dòng cần mở cửa cho các tỉnh dòng khác. Nhiều điều cần học từ các tỉnh dòng Nam bán cầu, đặc biệt là phục vụ người nghèo, vì đôi khi chúng tôi đã không còn trực tiếp việc phục vụ người nghèo trong một thế giới phát triển. Trong một cộng đoàn tu hội, chúng ta cần nói với nhau về nhu cầu của nhau và chia sẻ và đó là kế hoạch của tôi là chúng tôi muốn ra đi để phục vụ người nghèo, chẳng hạn chúng tôi có thể tình nguyện đến Việt Nam để dạy tiếng Anh cho các chủng sinh để hỗ trợ các tỉnh dòng Nam bán cầu.

Kế đến là cha Toshio Francesco Sato từ Alaska, trinh bày một bài suy tư về truyền giáo Vinh Sơn và hiện tại đang chăm sóc cộng đoàn người Tây Ban Nha ở ba giáo xứ ở Alaska. Tôi là thành viên của ủy ban ơn gọi của Tu hội và tôi thấy trong đồng hành với người trẻ thì đời sống cộng đoàn là một thách đố của tỉnh dòng chúng tôi khi cổ vũ ơn gọi. Vì thế, cần tạo năng lượng truyền giáo từ chính bản thân mình dù đôi khi không có cộng đoàn. Tôi là thành viên Nhật bản duy nhất của Tu hội. Khi tôi đến Việt Nam và tôi thấy thời khóa biểu họ dạy từ rất sớm lúc 4h sáng, rồi thánh lễ lúc 5h, nhưng tôi thực sự thích thú vì đó chính là đời sống cộng đoàn. Chúng ta có 400 năm lịch sử và đời sống cộng đoàn rất đặc biệt và tôi luôn hỏi tại sao tôi không theo đuổi ơn gọi giáo phận, nhưng là ơn gọi Vinh Sơn, vì tôi nhận thấy đời sống cộng đoàn một niềm vui để sống. Và đam mê của tôi là đời sống cộng đoàn có thể khởi hứng ơn gọi. Alaska là một vùng truyền giáo quốc tế và giờ chúng tôi sống ở nhà thờ chánh tòa với tổng giám mục, cũng là một thành viên Vinh Sơn và hai anh em khác.

Cuối ngày hội thảo, cha Greg Banaga có phần trình bày ngắn gọn về đề tài kỷ niệm 400 năm thành lập Tu Hội Truyền Giáo. Và nhiều đề tài đã được tổng hợp qua các sự kiện kỷ niệm 400 năm vừa qua. Kế đến là việc sửa chữa Nhà Mẹ với nhiều phòng mới với toilet bên trong.

Các kỷ niệm 400 năm tại Nhà Mẹ đã được ghi lại và điều khó khăn là rất ít tỉnh dòng đã có bài trình bày về dịp kỷ niệm này tại tỉnh dòng của mình và gởi cho Curia. Tôi xin anh em hãy cộng tác hoặc giúp liên lạc để có được dữ liệu về dịp kỷ niệm này từ tỉnh dòng anh em và gởi cho Curia. Và ngay cả việc nhiều lần tôi gởi email để hỏi thông tin về việc đào tạo cũng không nhận được hồi âm và rồi hỏi đến việc đào tạo hàng giáo sỹ giáo phận, thì cũng chẳng nhận được bao nhiêu thư hồi âm. Tôi xin anh em hãy giúp nói lại với với giám tỉnh của anh em là hãy cố gắng hồi âm bất cứ câu hỏi nào được gởi đến từ nhà Curia và ban cố vấn. Và rồi mỗi ban truyền thông của tỉnh dòng cũng nên gởi bài thường xuyên về nhà trung ương. Thực sự cũng rất khó khăn vì nhiều tỉnh dòng không có phụ trách truyền thông. Và tôi, hay cha Turati, tổng thư ký đang ở đây nhận thấy rằng, thường chỉ 25 phần trăm các giám tỉnh hồi âm khi nhận được thư từ nhà trung ương.

Buổi làm việc kết thúc với một ngày làm việc cật lực nhưng đầy ý nghĩa và cởi mở.

Sau đó anh em đã cùng nhau đọc kinh chiều lúc 6h30 và sau đó dùng cơm tối, kết thúc ngày hội thảo thứ 2.  

Lm Phêrô Phạm Minh Triều, CM đưa tin từ Paris.