KHÁ MẠNH MẼ VÀ RẮN RỎI – [Loạt bài về đời sống Vinh Sơn, Tuần 4]

Trước Đồi Chủng viện Vinh Sơn ở Angono, Rizal (Nhà tập của Tỉnh dòng Philippines), người ta sẽ thấy một bức tượng Thánh Vinh Sơn Phaolô, cao chưa đến 1,5 mét, trông như một người bị gù lưng, thấp đậm và có vóc dáng không cân đối so với một người Pháp bình thường thời nay. Ấn tượng khác của tôi về Thánh Vinh Sơn là một ông già râu bạc, ít cười và không dễ gần, với vẻ mặt nghiêm nghị toát lên sự nghiêm túc và khó tính – một đặc điểm được tìm thấy trong nhiều bức tượng và chân dung của ngài. Vậy, Thánh Vinh Sơn thực sự trông như thế nào?

Chúng ta hãy cùng lắng nghe lời kể của người viết tiểu sử đầu tiên của ngài, Louis Abelly, người cùng thời và từng sống với Thánh Vinh Sơn ở St. Lazare.

“Cha Vinh Sơn có chiều cao trung bình và thân hình cân đối. Đầu ngài hơi bị hói và to, nhưng cân đối và hài hòa với phần còn lại của cơ thể. Vầng trán rộng và uy nghiêm, khuôn mặt không quá mập cũng không quá gầy. Vẻ ngoài của ngài trông hiền lành, đôi mắt sắc sảo, thính giác nhạy bén, dáng vẻ nghiêm nghị, sự nghiêm túc hiền hậu, khuôn mặt cởi mở và giản dị. Ngài rất dễ gần và có tính cách tốt bụng và dễ mến một cách kỳ lạ. Ngài cũng có tính khí nóng nảy và lạc quan, sức khỏe khá tốt và cường tráng.”

Do đó, ngài không phải là người có dáng thấp bé, mà có chiều cao trung bình. Thân hình của ngài cân đối, không quá béo cũng không quá gầy. Có thể đúng là ngài có những nét đặc trưng của người miền Nam nước Pháp (Dax, nơi ngài sinh ra, nằm ở miền nam nước Pháp): mũi to, tai dài, lông mày đậm và cằm chắc khỏe.

Nhưng điều làm nên sức hút tự nhiên của thánh nhân không chỉ là vẻ bề ngoài: đó là khuôn mặt cởi mở và giản dị, tính cách tốt bụng và thân thiện. Đôi mắt sắc sảo của ngài thể hiện cả sự mạnh mẽ và dịu dàng trong con người của ngài, điều dễ dàng tạo ấn tượng mạnh mẽ với ai xem thấy ngài.

Hầu hết các bức chân dung của thánh nhân đều khắc họa ngài một người đàn ông già yếu và dường như luôn đi khập khiễng. Nhưng đây là hình ảnh của Thánh Vinh Sơn hai năm trước khi ngài qua đời.

Louis Abelly đã mô tả vị thánh của chúng ta vào thời kỳ đầu đời: “Sức khỏe của ngài khá mạnh mẽ và cường tráng”. Nếu Vinh Sơn là người yếu ớt và hay ốm yếu, làm sao người ta có thể giải thích được sức bền thể chất mà ngài có được, điều mà đòi hỏi rất nhiều trong những công việc cao cả của ngài trong thời kỳ đỉnh cao của sứ vụ mục tử?

Tất nhiên, ngài không tránh khỏi bệnh tật. Khi đến thăm các anh em truyền giáo của mình tại bệnh xá của nhà Saint Lazare, ngài đã động viên họ bằng cách nhắc đến những căn bệnh của mình.

“Xin đừng sợ, thưa anh em. Tôi đã từng bị bệnh đó khi còn trẻ và đã được chữa khỏi. Tôi từng bị khó thở và tình trạng này kéo dài nhiều năm. Tôi cũng từng bị thoát vị đĩa đệm và Chúa đã chữa lành cho tôi. Tôi từng bị những cơn đau đầu dữ dội… rồi tôi cũng có các vấn đề về phổi và dạ dày nhưng tôi đã hồi phục. Vì vậy, chỉ cần kiên nhẫn một chút thôi.”

Ngài mắc phải chứng bệnh mà thời đó được gọi là “sốt tam nhật” (mà ngài trìu mến gọi là “cơn sốt đáng yêu của tôi”) — một loại sốt gián đoạn giống như sốt rét, tái phát cứ ba ngày một lần, đặc trưng bởi ớn lạnh và đổ mồ hôi do một loại virus nào đó gây ra.

Năm 1615, ở tuổi 34, Thánh Vinh Sơn bị một căn bệnh hiểm nghèo tấn công ở chân khiến ngài phải đi khập khiễng suốt quãng đời còn lại. Năm 1631, khi 51 tuổi, ngài lại mắc một căn bệnh nghiêm trọng và tình trạng ngày càng xấu đi theo thời gian.

Năm 1658, xe ngựa của ngài bị hỏng dọc đường và nó đã hất ngài ra khỏi xe và đầu ngài bị đập mạnh xuống vỉa hè. Điều này gây ra một cơn sốt nặng và cùng với các biến chứng khác đã dẫn đến cái chết của vị thánh hai năm sau đó.

Trong những lá thư của mình, Thánh Louise de Marillac, người luôn quan tâm đến sức khỏe của cha Vinh Sơn, đã luôn đề xuất một số phương pháp chữa trị cho những căn bệnh này. Những trải nghiệm sống này đã tạo nên nền tảng cơ bản giúp cha Vinh Sơn hiểu được hoàn cảnh của những người nghèo bệnh tật, những người chiếm một vị trí đặc biệt trong trái tim và sứ vụ của ngài.

Mặc dù thể chất yếu đuối, nhưng nghị lực đạo đức và tinh thần truyền giáo của ngài vẫn mạnh mẽ. Vị thánh vẫn tiếp tục thực hiện nhiều công việc của mình ngay cả khi bị bệnh tật hành hạ. Thậm chí, hầu hết các bài thuyết giảng của ngài đều được thực hiện trong những lúc này. Một ngày của ngài tràn ngập những mối quan tâm mục vụ từ bốn giờ sáng đến tận tối muộn. Đây là một người đàn ông có những điểm yếu về thể chất, giống như bao người khác, nhưng lại vô cùng nhiệt huyết với công việc của Chúa.

Vào những năm cuối đời, ngài vẫn tin rằng mình không được miễn trừ khỏi việc đi truyền giáo và rao giảng phúc âm.

“Bản thân tôi, dù già yếu, cũng không nên ngừng nguyện vọng, thậm chí sẵn sàng lên đường đến Ấn Độ để giành được linh hồn cho Chúa, dù có phải chết trên đường đi hay trên tàu. Vì bạn nghĩ Chúa đòi hỏi gì ở chúng ta? Một thân xác ư? Không hề. Vậy thì sao? Đó là thiện chí của chúng ta, một thiện chí thực sự để nắm bắt mọi cơ hội phục vụ Ngài, ngay cả khi phải mạo hiểm cả tính mạng.”

“Về phần tôi, dù đã cao tuổi, tôi vẫn thành thật trước mặt Chúa rằng tôi không cảm thấy mình được miễn trừ khỏi nghĩa vụ làm việc vì sự cứu rỗi của người nghèo, bởi vì điều gì có thể ngăn cản tôi làm điều đó? Nếu tôi không thể giảng mỗi ngày, cũng được thôi! Tôi sẽ giảng hai lần một tuần; nếu tôi không thể giảng những bài giảng quan trọng hơn, tôi vẫn cố gắng giảng những bài ít quan trọng hơn; và nếu mọi người không nghe tôi, thì điều gì có thể ngăn cản tôi nói chuyện một cách thân thiện, gần gũi với những người nghèo ấy, như tôi đang nói chuyện với các anh em bây giờ, tụ họp họ lại xung quanh tôi, như các anh em đang làm?”

Điều này có liên quan gì đến việc chúng ta tìm kiếm dung mạo Thánh Vinh Sơn?

Việc biết dung mạo Thánh Vinh Sơn Phaolô bằng xương bằng thịt đã hạ bệ ngài thành vị thánh vô hồn mà người ta dựng lên cho ngài. Ngài không chỉ là một bức tượng gỗ – đẹp nhưng không thực tế. Không, ngài quá đỗi con người và yếu đuối như bao người khác.

Tuy nhiên, giữa sự yếu đuối về thể xác và chiều sâu của sự mong manh con người, vẫn tỏa sáng những tia sáng của công việc Chúa và sức mạnh thiêng liêng trong cuộc đời ngài.

Cha Daniel Franklin E. Pilario, CM (Adamson University –Manila)

Ban Truyền thông chuyển ngữ.