Kính nhớ Cha Cố Gioan Baotixita Nguyễn Quốc Thư, CM.

Kính nhớ Cha Cố Gioan Baotixita Nguyễn Quốc Thư, CM.

Vào đêm trước ngày lễ kính thánh Vinh Sơn Phaolô, thì hay tin Tỉnh dòng cáo phó Cha Cố Gioan Baotixita đã được Chúa gọi về. Thánh Vinh Sơn mất vào lúc 4h30 sáng ngày 27/09, Cha Cố mất trước đó khoảng hơn 8 tiếng, tức 20h ngày 26/09. Ngày Cha Cố ra đi dường như đã được chuẩn bị từ rất lâu rồi, cho nên các anh em trong Tỉnh dòng đón nhận với một lòng phó thác.

Với tôi, có hai thời điểm đã được sống cùng với Cha Cố Gioan Baotixita trong hai cộng đoàn. Sau khi kết thúc năm nhà tập vào năm 2014, lớp anh em K17 chúng tôi về nhà Nguyễn Kiệm để đi học thần học, người thì học ở Liên dòng, người thì học ở Học viện Đaminh Gò Vấp. Nhà Nguyễn Kiệm bấy giờ cũng là học viện với tên gọi Học viện Thánh Gioan Gabriel Perboyre. Cha Cố lúc ấy vừa là bề trên và cũng là giám đốc học viện. Thời đó, học viện có hai tầng để làm chỗ ở cho các thầy và nằm giường tầng với 3 hàng dọc giống như người ta đi xe giường nằm bây giờ. Đôi khi có khách đến là các cha hay các thầy về Sài Gòn có công việc, một số anh em lại cuốn chiếu xuống nằm đất, để nhường giường cho khách.

Có lẽ với trách nhiệm và tình thương các anh em, Cha Cố đã thấy được sự thiếu thốn chật chội mà anh em chủng sinh đang trải qua, mà sau này, ngài cùng với Tỉnh dòng đã quyết định dời học viện ra nhà Bình Chánh bây giờ. Đồng thời, Cha Cố và quý cha đã quyết định xây học viện lớn hơn để anh em có nơi ở và học cho thuận lợi. Năm thần I chúng tôi vẫn ở nhà Nguyễn Kiệm, vì nhà ở Bình Chánh đang xây dựng. Nhưng sang năm thứ II thì bắt đầu chương trình “chạy ra chạy vào” giữa hai nhà, vừa để dọn dẹp, vừa để cho người ta “quen mắt” với việc có người đến ở nhà Bình Chánh. Mọi sự lúc ấy khó khăn, không thuận lợi và rất e dè, lễ không hát, không đàn, đọc kinh không to tiếng, tất cả rất dè dặt vì….

Tôi còn nhớ, Cha Cố Gioan Baotixita đã được bổ nhiệm bề trên ở nhà mới Bình Chánh đó, rồi ngài cũng ra ở đó với anh em được đâu một thời gian ngắn vài tuần hay gì, rồi ngài đổi bài sai về lại cộng đoàn Túc Trưng để làm bề trên, chứ không ở cộng đoàn mới Bình Chánh nữa. Thời gian này, chúng tôi được ở với Cha Cố và thấy được sự thao thức của ngài dành cho học viện. Một mặt phải lo về vật chất để xây dựng, một mặt làm sao để anh em ra Bình Chánh để ở và không bị làm khó dễ, bởi nếu có điều gì xảy ra, đồng nghĩa cái việc di dời từ nhà Nguyễn Kiệm ra Bình Chánh phải đóng lại. Cho nên tôi vẫn nhớ, các cuộc họp hay huấn đức hàng tuần, phần lớn là dành thời gian cho anh em “hiến kế” làm sao ra nhà Bình Chánh ở mà không gặp khó khăn. Tạ ơn Chúa, sau đó mọi chuyện dần dần ổn định và anh em cũng dần dần làm cho người ta “quen mắt”, nên không có gì khó khăn lớn.

Dịp thứ hai là sau khi chịu chức linh mục, tôi lại được bài sai về nhà Túc Trưng và lại gặp Cha Cố ở đó. Lúc bấy giờ sau thời kỳ Covid – 19, ngài cũng hết không còn làm bề trên và chính thức nghỉ dưỡng tại đó. Sức khỏe ngài vẫn tốt và ổn định. Vì thế, khi tôi được giao trách nhiệm coi các em tìm hiểu năm ấy, tôi đã nhờ ngài dạy cho các em hai môn. Đó là môn tiếng Pháp và môn Vinh Sơn. Nhờ ngài dạy môn tiếng Pháp cho các em, vì muốn cho các em mới vào cộng đoàn quen dần với các nhân danh, địa danh bằng tiếng Pháp cũng như vài điều cơ bản khác liên quan đến Tu hội. Môn Vinh Sơn, vì trước giờ trong tỉnh dòng, ngài luôn được coi là một chuyên gia về Vinh Sơn. Mỗi tuần dạy học như vậy, ngài luôn dịch thuật và chuẩn bị những tệp sách nhỏ để dạy cho các em. Cứ cuối tuần ngài lại đưa cho các em đi photo để có bài học cho tuần tới. Ai vào phòng của ngài cũng thấy chỗ nào cũng có sách và các tập giấy photo về các bài giảng của các Đức Giáo hoàng, về Vinh Sơn và về tu đức……Ngài dịch và chỉnh sửa rồi cho in và photo ra cho các thầy và các cha đọc.

Vì biết trước giờ đôi khi Cha Cố cũng hay nóng tính, nên tôi cũng thường xuyên hỏi xem các em có “sợ” Cha Cố không? Câu trả lời làm tôi an tâm “Cha Cố dạy chúng con vui lắm”. Vì có mấy người anh em lớp tôi trước đây khi học Anh văn với ngài, vì đọc không được, nên ngài đã đập bàn đến nỗi cái ly nước nảy lên rớt xuống vỡ cả cái dĩa. Thế mà các em lại cảm thấy vui khi học với Cha Cố làm tôi an tâm lắm. Nên tôi nói với các em, vậy là các em can đảm hơn lớp đàn anh rồi. Nói vậy, là để thấy rằng Cha Cố sẵn sàng hy sinh và giúp cho đàn con, đàn cháu của mình trong Tỉnh dòng được học hỏi và được đào luyện nghiêm túc.

Có lẽ có hai tập sách mà ngài để lại cho tỉnh dòng như một kỷ niệm là: Giờ kinh Phụng vụ trong Gia đình Vinh Sơn, do ngài dịch, sưu tầm và biên soạn lại thành tập. Dù nó chỉ là phiên bản dịch thô, nhưng cũng đã giúp cho anh em trong tỉnh dòng, và cả Tu Hội Nữ Tử Bác Ái có được bản kinh riêng trong Gia đình Vinh Sơn. Sau này khi còn trong học viện, chúng tôi cũng đã có một ban để dịch và soạn lại, nhưng có lẽ, nó vẫn còn cần phải chỉnh lại nhiều lần nữa thì mới đạt được. Bộ sách thứ hai là cuốn Các Thánh và Chân phước trong Gia đình Vinh Sơn. Cha Cố đã sưu tầm và dịch lại hạnh các thánh và chân phước trong Gia đình Vinh Sơn như một nguồn tham khảo cho anh em trong những ngày lễ. Với cuốn sách ấy, ít ra Gia đình Vinh Sơn cũng biết về đôi điều về tiểu sử của vị thánh hay vị chân phước được kính hôm ấy. Không biết có phải lý do này mà Chúa gọi Cha Cố về ngay sát ngày lễ kính Thánh Vinh Sơn hay không? Vì ngài đã có lòng yêu mến các thánh và chân phước trong Gia đình Vinh Sơn cách đặc biệt.

Ngoài ra ngài còn nhiều cuốn sách khác mà ngài in thành tập như một kết quả của làm việc kiên trì trong thời gian lớn tuổi và đau bệnh. Với tôi đó cũng là một điều ấn tượng nơi ngài. Một người đầy nghị lực và phấn đấu không ngừng nghỉ dù tuổi cao sức yếu. Nhắc đến Cha Cố, ai cũng nhớ về thời gian ngài phải đi tù cải tạo hơn kém một thập niên. Có lẽ đó là thời gian đau khổ và đầy thử thách đối với ngài trên con đường ơn gọi. Nhưng Chúa thương, Cha Cố đã vượt lên tất cả và cũng đã sống tâm tình hòa giải và tha thứ như một chứng nhân của Tin Mừng.

Khi ở cộng đoàn Túc Trưng, nhiều lần đưa ngài đi tái khám ở bệnh viện ở Sài gòn, tôi mới thấy sự kiên nhẫn và hiền lành của ngài. Có những khi chờ kết quả xét nghiệm rất lâu, chỗ ngồi thì chật hẹp có vì quá đông bệnh nhân, nhưng ngài chỉ im lặng ngồi chờ mà không than vãn gì cả. Có một lần vì gần trưa nên là khám bệnh xong, nên tôi nói bác tài chạy luôn từ Sài gòn về Túc Trưng rồi ăn cơm ở cộng đoàn. Hôm sau, ngài chia sẻ với mấy cha là hôm qua đi đói quá, vì mãi quá trưa mới được ăn. Thì ra là sức chịu đựng của người già không như mình nghĩ. Thật là tội nghiệp cho ngài. Nên những lần sau, mỗi khi đi tái khám, tôi đều nói bác tài dừng xe dọc đường để ăn chứ không chạy thẳng về Túc Trưng nữa.

Hôm nay Cha Cố Gioan Baotixita đã được Chúa gọi về. Một hành trình hơn 80 năm tuổi đời và hơn 50 năm đời linh mục. Có lẽ Cha Cố Gioan Baotixia cũng đã hưởng trọn tuổi già ơn phúc của mình trong cuộc đời ơn gọi Vinh Sơn với biết bao thăng trầm. Nhưng Cha Cố đã trung thành như một ngươi môn đệ truyền giáo, luôn trung thành trên con đường theo Chúa Giêsu, trên con đường ơn gọi Vinh Sơn.

 Xin tri ân Cha Cố vì những hy sinh cho thế hệ trẻ chúng con trong tỉnh dòng và những công lao vất vả Cha Cố đã cống hiến cho tỉnh dòng. Cha Cố là thế hệ bản lề giữa các cha truyền giáo người Pháp và thế hệ các thành viên người Việt Nam. Để rồi hôm nay, sau hơn 70 năm thành lập, tỉnh dòng ngày càng lớn mạnh hơn. Xin mượn lời của một tác giả Kitô giáo để kết tâm tình này: “Tác động của một cuộc đời cũng tựa như viên đá thả xuống mặt hồ: nó nhanh chóng khuất khỏi tầm mắt, nhưng lại để lại những gợn sóng lan rộng khắp mặt nước. Tương tự như vậy, tác động từ một cuộc đời sống vì Đức Kitô sẽ để lại ảnh hưởng tốt đẹp, chạm đến cuộc sống của biết bao người khác” (Roy Lessin).

Chúng con cậy vì danh Chúa nhân từ, cho linh hồn Cha Cố Gioan Baotixita được lên chốn nghỉ ngơi, hằng xem thấy mặt Đức Chúa Trời, sáng láng vui vẻ vô cùng. Amen.

Lm. Phêrô Phạm Minh Triều, CM.