CÁC GIÁ TRỊ VINH SƠN: LÒNG BIẾT ƠN – [Loạt bài về Đời sống Vinh Sơn- Tuần 34]
Giá trị quan trọng thứ hai trong linh đạo Vinh Sơn là sự khiêm nhường. Tên gọi khác của sự khiêm nhường là lòng biết ơn.
Sự khiêm nhường đã bị hiểu sai trong thời hiện đại. Mọi người lầm tưởng rằng khiêm nhường là kẻ thù của sức khỏe tinh thần, phá hủy lòng tự trọng và hạnh phúc. Mọi người nghĩ rằng khiêm nhường có nghĩa là liên tục hạ thấp bản thân, nghĩ xấu về chính mình.
Không phải thế, khiêm nhường không phải là nghĩ xấu về bản thân mà là nghĩ ít về bản thân. Vì vậy, khiêm nhường có nghĩa là nghĩ nhiều hơn về người khác. Bởi vì có rất nhiều người xung quanh chúng ta đã làm cho cuộc sống tốt đẹp và đáng yêu của chúng ta trở nên khả thi. Vì điều này, chúng ta cần phải biết ơn.
Người Phi Luật Tân có một thành ngữ rất hay: “parang kang langaw na nakasakay sa kalabaw” (Con ruồi cảm thấy mình bay cao hơn những con khác, nhanh hơn so với những con khác, mạnh mẽ đến nỗi cây cầu gỗ rung chuyển khi nó bay qua. Nó quên mất rằng đó không phải là do nó; mà là do con trâu to lớn đang đi qua chiếc cầu ấy.)
“Khiêm nhường cũng là lòng biết ơn. Lòng biết ơn sinh ra sự khiêm nhường. Bạn nhận ra rằng không phải mọi thứ đều phụ thuộc vào bạn. Phần lớn những gì xảy ra phụ thuộc vào lòng tốt và niềm tin của người khác” (Hal Donaldson).
Phần lớn những gì chúng ta làm, con người chúng ta và những gì chúng ta đã trở thành đều đến từ người khác cha mẹ và gia đình, bạn bè và thầy cô, trường học và giáo hội và trên hết là từ Thiên Chúa. Chính Thiên Chúa làm cho mọi sự trở nên khả thi trong cuộc đời chúng ta.
Kinh Thánh chép: “Quả vậy, chính do ân sủng và nhờ lòng tin mà anh em được cứu độ: đây không phải bởi sức anh em, mà là một ân huệ của Thiên Chúa; cũng không phải bởi việc anh em làm, để không ai có thể hãnh diện” (Ep 2, 8-9).
Thánh Vinh Sơn nói rằng: “Hãy hết sức cẩn trọng để không quy bất cứ điều gì cho chính mình. Làm như vậy là bạn đang phạm tội trộm cắp và xúc phạm đến Thiên Chúa, Đấng duy nhất là tác giả của mọi điều tốt lành.”
Khiêm nhường nghĩa là luôn tâm niệm rằng mọi sự, mọi điều tốt lành và mọi ân sủng đều đến từ Thiên Chúa. Chúng ta không có gì để tự hào cả. Lòng biết ơn phải là thái độ sống hằng ngày của chúng ta.
Từ “humility” (khiêm nhường) bắt nguồn từ tiếng Latinh là “humus”, nghĩa là đất hoặc mặt đất. Gắn bó với đất nghĩa là sống “có nền tảng”; đó là sự nhận biết rằng chúng ta là những tạo vật do Thiên Chúa dựng nên. Trước khi chúng ta được tạo thành, trái đất đã hiện hữu rồi. Thông điệp Laudato Si nhắc nhở chúng ta: “Chúng ta không phải là Thiên Chúa. Trái đất đã hiện hữu trước khi chúng ta có mặt” (LS 67). Đúng là chúng ta được tạo dựng với phẩm giá là hình ảnh của Thiên Chúa, nhưng đây là món quà Thiên Chúa ban cho mọi tạo vật của Ngài. “Việc chúng ta nhấn mạnh rằng mỗi con người đều là hình ảnh của Thiên Chúa không được làm cho chúng ta bỏ qua thực tế rằng mỗi tạo vật đều có mục đích riêng của nó” (LS, 84).
Thân phận thụ tạo ấy phải khiến chúng ta biết ơn và khiêm nhường. Như các vị thánh thường nói: “Mọi sự đều là ân sủng. Mọi sự đều là quà tặng.” Tuy nhiên, sự khiêm nhường (gắn liền với gốc từ humus – nghĩa là đất) và thân phận thụ tạo không có nghĩa là chúng ta phải buồn rầu. Lòng biết ơn phải mang lại cho cuộc sống niềm vui, tinh thần hân hoan và lòng tin cậy vào Thiên Chúa.
Đâu là những biểu hiện cụ thể của một cuộc sống khiêm nhường và biết ơn?
Có rất nhiều cách thể hiện lòng biết ơn và sự khiêm nhường trong cuộc sống thường ngày: biết trân trọng những điều nhỏ bé; sống với niềm vui và tinh thần tạ ơn; biết chấp nhận sai lầm và điểm yếu của bản thân; sẵn sàng đón nhận sự góp ý từ người khác; sẵn lòng tha thứ một cách quảng đại; ý thức về sự lệ thuộc vào người khác và vào Thiên Chúa; tinh thần cộng tác với mọi người nơi làm việc; sẵn sàng phục vụ; và biết chăm chú lắng nghe tiếng Chúa qua những sự kiện bình thường trong cuộc sống từ bạn bè, cấp trên, đồng nghiệp, người nghèo khổ, cũng như từ chính những biến cố xảy ra với mình.
Đâu là những biểu hiện cụ thể của một cuộc sống thiếu lòng biết ơn?
Ngược lại, những thái độ sau đây cần được chuyển hóa theo hướng khiêm nhường: quá lệ thuộc vào bản thân; mải mê tìm kiếm địa vị, quyền lực, đặc quyền và của cải; luôn cho rằng mình có quyền được hưởng mọi thứ; phớt lờ lòng tốt và sự giúp đỡ của người khác; kiêu ngạo và xa cách; chỉ biết đến bản thân và tự yêu chính mình; không chịu làm những công việc thấp kém; luôn nói về bản thân và những thành tích của mình; không chịu thừa nhận sai lầm và khó tha thứ cho người khác; luôn muốn được người khác phục vụ; dễ bị tổn thương khi không được công nhận; và không thể nói lời “cảm ơn”.
“Ước gì chúng ta học cách nói lời ‘cảm ơn’ với Thiên Chúa và với nhau. Chúng ta dạy trẻ em làm điều đó, nhưng rồi chính mình lại quên thực hiện… ‘Cảm ơn’ là một cụm từ nền tảng của cuộc sống… đó là chiếc chìa khóa mở ra con đường dẫn đến một cuộc sống trọn vẹn và bình an,” Đức Giáo hoàng Phanxicô đã nhắn nhủ.
Thánh Vinh Sơn nói với các nhà truyền giáo của ngài: “Thiên Chúa tuôn đổ những ân huệ vô tận của Người xuống trên những người khiêm nhường, những ai nhận biết rằng mọi điều thiện họ làm đều đến từ Thiên Chúa.”
Cha Daniel Franklin E. Pilario, CM
Nguồn: adamson.edu.ph/
Ban Truyền thông chuyển ngữ.
