Chúa nhật III Mùa Vọng – Năm A

Tìm kiếm và đáp trả

Đại ý các bài đọc

Bài đọc I: Trong Bài đọc thứ nhất trích từ sách Ngôn sứ Isaia (35:1-6a, 10), vị ngôn sứ mô tả niềm vui sẽ đến với dân Israel, những người đã kiên nhẫn và không từ bỏ hy vọng trong khi chờ đợi sự giải thoát khỏi cảnh lưu đày ở Babylon. Cũng vậy, các tín hữu, những người đang chờ đợi sự giải thoát khỏi cuộc sống trần gian này để vào thiên đàng, “họ sẽ được hớn hở tươi cười, đau khổ và khóc than sẽ biến mất” (Is 35, 10).

Bài đọc II: Trong Bài đọc thứ hai, trích từ thư của Thánh Giacôbê Tông đồ (5:7-10), chúng ta nghe vị tông đồ khích lệ đoàn chiên của mình bằng lời khuyên hãy kiên nhẫn. Lá thư này được viết trong thời kỳ bách hại dữ dội, khi mọi sự dường như đã tuyệt vọng; nhưng Thánh Giacôbê gợi ý rằng dân chúng hãy nhìn vào các ngôn sứ thời xưa, những người bị chính dân mình khinh miệt, nhưng không bao giờ từ bỏ hy vọng: “Anh em cũng vậy, hãy kiên nhẫn và bền tâm vững chí, vì ngày Chúa quang lâm đã gần tới” (Gc 5, 8). Hoặc hãy nghĩ đến ông Gióp, người đã mất tất cả; nhưng nhờ đức tin và hy vọng vào Thiên Chúa, ông đã lấy lại được tất cả, thậm chí còn hơn thế nữa.

Bài Tin Mừng: theo Thánh Mátthêu (11, 2-11), chúng ta nghe câu chuyện quen thuộc về ông Gioan Tẩy Giả, vị ngôn sứ cuối cùng của Cựu Ước, người đang ở trong tù vào thời điểm này.

Vài gợi ý suy niệm

Trong những ngày vừa qua, chúng ta đã theo dõi rất nhiều tin tức về chuyến công du nước ngoài đầu tiên của Đức Giáo hoàng Leo XIV đến Lebanon và Thổ Nhĩ Kỳ. Chuyến công du này đã mang lại một bầu khí đại kết lớn lao và vô cùng khích lệ cho đoàn chiên nhỏ bé ở vùng đất rất giàu có về các truyền thống tôn giáo và văn hóa này. Đức Giáo hoàng đã khích lệ người dân ở đây hãy kiên trì và hy vọng để đứng dậy từ những xung đột và tìm kiếm hòa bình.

Hình ảnh gợi cho chúng ta những tâm tình của các bài đọc Lời Chúa hôm nay, khích lệ mỗi người chúng ta hãy sống trong niềm vui và hy vọng vào ngày của ơn cứu độ chúng ta gần đến.

Tiếp tục với hình ảnh ông Gioan Tẩy giả trong bài Tin Mừng và câu trả lời của Chúa Giêsu dành cho những ai đang muốn tìm hiểu về danh tính của Ngài. Ngài đã không đưa câu trả lời trực tiếp về mình là ai, nhưng đã thách đố đám đông hãy làm một quyết định đức tin, sau khi đã nghe biết về những gì ngài đã làm cho dân chúng. Điều này làm cho chúng ta có nhiều suy nghĩ.

Trong Kinh thánh, đôi khi chúng ta thấy có nhiều cách hiểu làm về ngôn sứ như họ là người có thể tiên đoán về thời vận của con người hay về thế giới sẽ xảy đến trong tương lai. Nhưng kỳ thực, ngôn sứ là người nói sứ điệp của Chúa cho người khác. Đồng thời ngôn sứ là người chú giải các sự kiện hoặc biến cố của thời gian và kêu gọi mọi người quay trở lại trong tương quan đúng đắn giữa Thiên Chúa và con người. Ngôn sứ là người giúp người khác nhìn thấy sự vật từ cách nhìn của Thiên Chúa và đáp trả theo các sự kiện ấy.

Ông Gioan Tẩy giả đã chuẩn bị cách tốt nhất cho việc xuất hiện của Chúa Giêsu. Tuy nhiên, ông Gioan Tẩy giả mong đợi một Đấng Mesia, người có thể mang đến án phạt, phá hủy và sự báo thù (Mt 3, 1-12). Lời giảng của ông là một thông điệp của lửa và án phạt. Nhưng Đức Giêsu đến như một con người của sự hòa giải, sám hối, chữa lành và cứu chuộc. Những hành động này xem ra rất khác so với mong đợi của ông Gioan. Như mong đợi mang tính cách nhầm lẫn này giúp chúng ta hiểu được tại sao ông Gioan đã tìm kiếm sự làm sáng tỏ về sứ vụ và căn tính của Chúa Giêsu.

Kinh nghiệm của chính ông Gioan dạy chúng ta rằng, cái cách tốt nhất mà chúng ta có thể làm như một người môn đệ, là sẵn sàng chào đón Chúa trong cách lối mà chính Thiên Chúa muốn tỏ lộ chính Ngài cho chúng ta. Nhưng chính bản thân Gioan đã bị sự bất công khi bị bắt cầm tù bởi Herode. Tình cảnh của ông thật đáng đau buồn và làm cho ông mất đi cơ hội để nhìn thấy lòng thương xót của Thiên Chúa đã hành dộng như thế nào trong đời sống của dân chúng, mà chính ông chưa có cảm nghiệm thực sự về điều ấy.

Điều này là một trải nghiệm trong Mùa Vọng mà chúng ta cần có, là hãy để Thiên Chúa tỏ lộ những công việc của Ngài cho chúng ta, chứ đừng để cho những mong đợi của chính chúng ta về Chúa trói buộc chúng ta. Hãy để cho Thiên Chúa là chính ngài. Điều này đỏi hỏi sự khiêm tốn và học hỏi về công việc của Chúa thực hiện qua công trình cứu độ, để rồi chúng ta có thể nhận ra tốt hơn các công việc của Thiên Chúa luôn gây ngạc nhiên và độc đáo như thế nào.

Cho nên chính điều này, khi các môn đệ ông Gioan đến hỏi Chúa Giêsu về danh tính của Ngài, Ngài đã không cho họ một câu trả lời rằng Ngài là hay không là đấng cứu độ. Nhưng Ngài chỉ cho họ các công việc công việc Ngài đã làm và để cho chính họ chú giải về chính những công việc ấy và xem nó có ý nghĩa gì. Chính chúng ta cũng vậy thôi, đôi khi chúng ta thấy có những điều tốt lành ở đâu đó và rồi chúng ta nhận ra sự hiện diện của Chúa ở đấy. Là một con người của đức tin, chúng ta dễ dàng nhận ra vô vàn các dấu chỉ của sự hiện diện của Chúa trong đời sống, nhưng nếu không có đức tin, chúng ta đôi khi chỉ thấy đời sống là trống rỗng hoặc một màu đen tối.

Chúa Giêsu không hành động thay cho chúng ta về hành vi đức tin của mình, nhưng Ngài chỉ cho chúng ta thấy những dấu chỉ của sự hiện diện của Chúa để chúng ta làm quyết định trong hành vi đức tin của mình là tin hay không tin. Và thậm chí không phải chỉ nhìn vào điều tốt lành không mà thôi, mà đôi khi cả những đau khổ ngài phải chịu và cả những người đau khổ, những người nghèo, người bệnh, cô thế cô thân… mà Ngài luôn yêu mến. Để rồi từ những con người ấy, chúng ta cũng nhận ra Chúa nơi họ. Đó chính là niềm hy vọng của chúng ta dù cuộc sống có đầy những sóng gió và đau khổ.

Và điều cuối cùng Chúa Giêsu thách đố đám đông “Anh em ra xem gì trong hoang địa? Một cây sậy phất phơ trước gió chăng ? Thế thì anh em ra xem gì ? Một người mặc gấm vóc lụa là chăng ? Kìa những kẻ mặc gấm vóc lụa là thì ở trong cung điện nhà vua” (Mt 11, 7-8). Nếu họ muốn xem các hành động của các chính trị gia như Herode thì họ sẽ thấy họ sẽ bị lối kéo vào trong sự tranh cãi hay thảo luận hoặc thậm chí thích thú theo cảm xúc. Nhưng nếu họ muốn xem và nghe một vị ngôn sứ, thì họ phải đáp trả theo những gì mà vị ngôn sứ khuyên họ phải làm, vì đó là những lời đến từ Thiên Chúa. Và điều quan trọng là khi nghe những lời ấy, họ phải thay đổi đời sống và thay đổi mối tương quan sao cho phù hợp với Thiên Chúa và tha nhân.

Và đó cũng chính là thách đố của Chúa cho mọi thời đại và cho chúng ta ngày nay khi chúng ta nghe lời Chúa. Chúng ta phải hành động chứ không phải chỉ giữ thái độ trung dung mà không làm gì cả. Hoặc chấp nhận hoặc từ chối thông điệp của Ngài. Đặc biệt là trong thời gian của Mùa Vọng khi chúng ta đang đi tìm kiếm một câu trả lời cho ơn cứu độ của thế giới và của mỗi người chúng ta, chúng ta không chỉ đi tìm Chúa, rồi chỉ để nhìn thấy Ngài, nhưng sau khi thấy Ngài chúng ta phải làm gì để đáp trả lại, đó là điều quan trọng. Và đó chính là điều Chúa đã thách đố các môn đệ của ông Gioan Tẩy giả trong bài Tin Mừng hôm nay.

Lm Phêrô Phạm Minh Triều, CM