Chúa Nhật thứ XXX TN – Năm A
Chúa Nhật thứ XXXTN-Năm A
Tình yêu Chúa nối kết với tình yêu người
Đại ý các bài đọc
Bài đọc I: Được trích từ sách Xuất Hành (22, 20-26). Trong đoạn này, chúng ta thấy một phiên bản chi tiết hơn về một số giới răn liên quan đến việc “yêu thương người lân cận”. Ở đây, cụm từ “yêu thương” bao hàm tất cả các khía cạnh của khái niệm này: sự tôn trọng, lòng sẵn lòng giúp đỡ, sự tha thứ, v.v. “Người lân cận” chính là bất kỳ ai mà chúng ta có dịp tiếp xúc. Thiên Chúa luôn ở bên cạnh những con người bị đối xử bất công hay bị cộng đồng bỏ rơi vì không được yêu thương: “Nó mà kêu cứu Ta, Ta sẽ nghe nó, vì Ta vốn nhân từ” (Xh 22, 26).
Bài đọc II: Được trích từ Thư thứ nhất của Thánh Phaolô gửi tín hữu Thêxalônica (1, 5-10). Trong đoạn này, chúng ta thấy các tín hữu Thêxalônica đã đón nhận những lời giảng dạy của Thánh Phaolô như thế nào, và giờ đây, họ đã trở thành những tấm gương mẫu mực trong việc yêu mến Thiên Chúa và tha nhân: “bởi vậy anh em đã nên gương cho mọi tín hữu ở miền Ma-kê-đô-ni-a và miền A-khai-a” (1 Tx 1, 7).
Bài Tin Mừng: Được trích từ Tin Mừng theo Thánh Mátthêu (22, 34-40). Ngay sau khi Chúa Giêsu đối đáp khôn khéo với nhóm Xađốc (trong bài đọc Chúa nhật tuần trước về vấn đề “đồng tiền nộp thuế”), một người thuộc nhóm Pharisêu đã đến gặp Ngài với một câu hỏi khác nhằm gài bẫy Ngài.
Vài gợi ý suy niệm
Tiếp tục với những thách đố mà những người lãnh đạo tôn giáo đang đặt ra với Chúa Giêsu, hôm nay họ lại chất vấn Ngài về việc đâu là điều răn trọng nhất. Qua câu trả lời của Chúa Giêsu chúng ta nhận ra 3 chiều kích của giới răn yêu thương: trong tương quan với tha nhân; coi tha nhân như chính mình và tất cả những lề luật và ngôn sứ đều thuộc về hai giới răn ấy.
Sở dĩ các nhà lãnh đạo tôn giáo đặt câu hỏi cho Chúa Giêsu “thưa Thầy, trong sách Luật Mô-sê, điều răn nào là điều răn trọng nhất ?” (Mt 22, 36) là vì trong luật có tất cả 613 điều, nên để trả lời điều răn nào quan trọng nhất không phải là chuyện dễ dàng và chính xác. Nghĩa là trong số những luật này, có những điều răn ưu tiên hơn và vì thế nó cũng trở nên quan trọng hơn những điều răn khác. Chẳng hạn điều răn về việc hiếu thảo với bố mẹ thì quan trọng hơn là điều răn chăm sóc cho chim trời như sách Đệ nhị luật đã dạy, nếu đi đường mà thấy tổ chim có trứng hoặc chim non, thì chỉ được bắt chim con hoặc trứng, còn phải thả chim mẹ (Đnl 22, 6-7).
Từ các giới luật này ta cũng nhận ra các chiều kích của việc giữ luật như một trách nhiệm, cách tình nguyện hay như một sự bắt buộc. Đó là điều mà có thể mỗi người dễ dàng nhận ra trong cuộc sống của mình. Chẳng hạn như các bậc cha mẹ và trách nhiệm chăm sóc con cái dường như nó là một sự bắt buộc hơn là sự tình nguyện. Và chính vì trách nhiệm này, đôi khi cha mẹ phải hy sinh bản thân và mất đi sự tự do đáng có của mình để lo cho con cái. Thay vì cuối tuần họ có thể nghỉ ngơi dài hơn và đi đây đó để thư giãn, thì lại ở nhà để chăm lo cho con cái của mình. Và rồi đôi khi người ta đặt câu hỏi “tại sao tôi phải làm điều này?” Nhưng rồi người ta dễ dàng nhận ra được động lực tại sao họ làm điều đấy và rồi gánh nặng trở nên nhẹ nhàng và hạnh phúc thay vì coi đó là một gánh nặng.
Khi Đức Giêsu trả lời câu hỏi của các thày thông luật, Ngài đã khẳng định một điều rằng, việc yêu người thân cận thì cũng như việc yêu mến Thiên Chúa và tất cả giới răn đều phải dựa trên hai điều ấy. Hãy tượng tượng như có một vật nặng được treo giữa hai sợi dây, nếu chỉ cần một sợi dây bị đứt và rồi vật nặng kia sẽ rớt xuống đất, vì mất thăng bằng. Vì thế mỗi hành động của người Kitô hữu sống, phải được khởi hứng và được định hướng bởi cả tình yêu Thiên Chúa và tình yêu tha nhân. Bởi vì thất bại về điều này sẽ thất bại ở điều kia, vì cả hai nối kết nội tại với nhau.
Cụ thể hơn, để sống tròn đầy căn tính của người môn đệ, chúng ta được mời gọi để sống hoàn thiện cả hai giới răn của việc mến Chúa, yêu người trong các quyết định và hành động của mình. Sự chia tách hai điều này với nhau có thể dễ dàng xảy ra bởi nhiều thứ, chẳng hạn vì sở thích riêng của mỗi người hay vì những những lợi ích của hành động. Chẳng hạn một người có thể dễ dàng dấn thân để chầu Chúa lâu giờ, lần hạt nhiều lần trong ngày…. nhưng lại không muốn tương quan gì với người hàng xóm đang nghèo khổ bên cạnh, hay không muốn tham gia bất cứ việc bác ái nào để giúp người khác. Ngược lại, có người lại chỉ muốn làm việc giúp người khác, nhưng lại không tham dự thánh lễ hay lãnh nhận bí tích, … và thậm chí không có đời sống cầu nguyện. Cả hai trường hợp đều chưa sống tròn đầy được căn tính của người môn đệ.
Những gì Chúa Giêsu trả lời hôm nay, để giúp những người đang nghe Ngài nói, và cho mỗi người chúng ta hiều được tầm quan trọng của sự nối kết giữa việc mến Chúa và yêu người. Đó luôn luôn là một hành động song song, không thể chỉ có cái này mà không cần cái kia. Người Kitô hữu cần phải sống cả hai chiều kích.
Do đó, việc sống tròn đầy cả hai chiều kích này là một chọn lựa quan trọng của người môn đệ khi quyết tâm bước theo Chúa. Có thể có nhiều động lực để chúng ta giữ các giới răn, nhưng động lực quan trọng hơn hết phải là tình yêu dành cho Chúa và cho tha nhân. Lý do này sẽ giúp chúng ta vượt qua những lợi ích khác mà có thể có được, qua việc giữ luật hay giữ các điều răn. Tình yêu này cũng chính là lý do tại sao Thiên Chúa mặc khải chính Ngài cho chúng ta, để chúng ta dễ dàng mến Chúa và yêu tha nhân hơn. Đó là tất cả những gì đã được trình bày trong Cựu Ước và các ngôn sứ. Và cũng bởi tình yêu ấy mà Chúa Con đã vâng lời Chúa Cha và hiến dâng mạng sống mình cho nhân loại.
Xin Chúa cho mỗi người chúng con nhận ra tình yêu nơi Chúa, để chúng con biết sống như những gì Chúa đã yêu, đã sống và đã dâng hiến, vì vâng lời Chúa Cha và vì tình yêu thương dành cho nhân loại và để cứu độ nhân loại chúng con.
Lm. Phêrô Phạm Minh Triều, CM.
