Chúa nhật IV Mùa Vọng – Năm A

Vâng theo ý Chúa trong kế hoạch của Ngài
Đại ý các bài đọc
Bài đọc I: Trong Bài đọc thứ nhất từ sách Ngôn sứ Isaia (7:10-14), chúng ta có câu chuyện quen thuộc về cuộc đối đầu giữa Isaia và Vua A-Khat của Giu-đa. (Khoảng năm 735-715 trước Công nguyên) Giuđa đang phải đối mặt với cuộc xâm lược của người Asyri, và A-Khat tin rằng liên minh với Ai Cập tốt hơn là trông cậy vào Đức Chúa và những lời hứa của Ngài để cứu Giuđa. Trong sự thất vọng, Isaia đã ban cho A-Khat một “dấu chỉ” khác thường đến nỗi lẽ ra nhà vua phải chú ý, nhưng ông ta từ chối và đẩy Giuđa vào thảm họa. Bản chất của câu chuyện này là kế hoạch của Đức Chúa sẽ chiến thắng bất chấp sự từ chối hợp tác của loài người: “Vì vậy, chính Chúa Thượng sẽ ban cho các ngươi một dấu: Này đây người trinh nữ sẽ mang thai, sẽ sinh hạ con trai, và đặt tên là Em-ma-nu-en” (Is 7, 14).
Bài đọc II: Bài đọc thứ hai trích từ Thư Rôma của Thánh Phaolô (1:1-7). Trong đoạn mở đầu và lời chào này, Thánh Phaolô đã trình bày toàn bộ mục đích của ơn gọi của ngài và của chúng ta với tư cách là Kitô hữu, đó là “được gọi làm Tông Đồ, và dành riêng để loan báo Tin Mừng của Thiên Chúa” (Rm 1, 1), để chính ngài và chúng ta có thể loan truyền danh Chúa Giêsu và nhờ đó, dẫn dắt người khác tin.
Bài Tin Mừng: theo Thánh Mátthêu (1:18-24), chúng ta nghe câu chuyện quen thuộc về việc Chúa Giêsu đến thế gian này qua việc được cưu mang và sinh hạ bởi một người phụ nữ, như bất kỳ cuộc hạ sinh của bất kỳ ai trên trái đất này.
Vài gợi ý suy niệm
Như vậy chúng ta đã đến gần hơn ngày lễ Chúa Giáng sinh, một ngày trọng đại kỷ niệm ngày Con Thiên Chúa xuống thế làm người. Đó là kế hoạch cứu độ của Thiên Chúa dành cho nhân loại sau khi loài người xa ngã. Thiên Chúa không bỏ rơi con người hư đi trong tuyệt vọng và tội lỗi, nhưng được cứu độ và được sống. Trong bài Tin Mừng hôm nay, chúng ta sẽ cùng nhìn về một biến cố và một nhân vật, đó là ông Giuse, để xem ông đã sống và đã thi hành kế hoạch cứu độ của Thiên Chúa như thế nào qua đời sống của mình.
Ông Giuse trong bài Tin Mừng hôm nay đã để cho những dự định riêng tư của mình được thay đổi, để hoàn thành thánh ý của Thiên Chúa đã mặc khải cho ông qua giấc mơ. Khi chúng ta đang ở trong những ngày cuối cùng chuẩn bị cho lễ giáng sinh, thì câu chuyện này mang đến cho chúng ta vài suy nghĩ quan trọng.
Điều đầu tiên chúng ta nhận thấy đó là ông Giuse được coi là người công chính, nghĩa là ông là người luôn tuân giữ lề luật của Thiên Chúa và vâng phục trong các lề luật đó. Cho nên việc ông tố giác Đức Maria, và để cho Đức Maria phải chịu một án phạt theo lề luật là điều được phép làm và ông có thể được coi là người trung tín với lề luật. Thế nhưng ông đã chọn một cách phản ứng khác, là để cho các hành động của mình được hướng dẫn bởi lòng thương xót và nhân từ.
Ông Giuse đã đi xa hơn một cảm thức của sự công chính, đó là lòng nhân từ, dù điều đó có thể bị hiểu là không tuân giữ lề luật. Với hành động như vậy, ông có thể sẽ phải đối diện với chính mình với những tư tưởng của việc bị tổn thương, sự tức giận, bị phản bội…. nhưng Giuse vẫn bảo vệ Đức Maria và không muốn bất kỳ sự nguy hại cả về mặt tinh thần và thể chất có thể xảy đến với Đức Maria. Theo lời Thánh Gioan Kim khẩu, “Giuse quyết định sống theo một quy tắc cao hơn luật pháp, vì ân sủng đang hiện hữu; thật thích hợp khi thể hiện nhiều dấu chỉ của những việc làm cao cả đó.”
Mặc dù ông Giuse đã có thể nghĩ rằng, ông có thể trở thành anh hùng thầm lặng trong việc chọn lựa cách hành xử nhân từ với Đức Maria. Nhưng rõ ràng điều đó biểu lộ một điều gì đó rất sâu sắc trong tâm hồn của ông Giuse. Thiên Chúa đã muốn ông Giuse trở thành một phần của kế hoạch cứu độ của Ngài cho thế giới và chuẩn bị một mái ấm cho Hài nhi Giêsu sắp sửa chào đời. Đó là một kế hoạch và sứ vụ cao siêu mà dường như ông Giuse chưa hề một lần tưởng tượng trong kế hoạch riêng của mình. Hơn thế nữa, kế hoạch của Thiên Chúa được tỏ lộ qua chính bản thân ông, đó là trở thành anh hùng của sự thánh thiện theo ý Chúa, hơn chỉ đơn thuần là anh hùng theo lối nghĩ của con người. Đó là bối cảnh giấc mơ của ông Giuse. Cho nên cách lối để trở thành một anh hùng theo thánh ý Chúa, thì khác biệt so với cách lối trở thành anh hùng của suy nghĩ con người.
Là một người môn đệ chúng ta được mời gọi để đề cao những giá trị cao hơn so với giá trị trần thế và làm chứng cho tình yêu thương thánh thiện và hy sinh của Thiên Chúa. Nghĩa là điều này không chỉ đơn thuần là trở thành một con người tốt, mà là trở thành khí cụ của công trình cứu độ của Thiên Chúa trong thế giới này. Và chúng ta dâng hiến chính bản thân mình để thực thi kế hoạch cứu độ của Thiên chúa. Trong tình huống của câu chuyện hôm nay, ông Giuse không chỉ đơn thuần là người có giấc mơ, nhưng cũng là người đã hành động theo những gì đã được khởi hứng cho ông trong giấc mơ. Tin Mừng nói rằng “khi tỉnh giấc, ông Giu-se làm như sứ thần Chúa dạy, và đón vợ về nhà “ (Mt 1, 24), điều này muốn nói rằng Thiên Chúa muốn hoàn tất công trình cứu độ của Ngài qua và trong đời sống của mỗi người chúng ta.
Trong những ngày cuối của Mùa Vọng này, chúng ta hãy tập trung vào những gì có thể chuẩn bị cho ngày sinh của Chúa cũng như trong ngày Chúa lại đến lần thứ hai. Một trong các cách lối mà Chúa Giêsu hiện diện trong đời sống của chúng ta, đó là qua hành động của người Kitô hữu, người mà tỏ lộ “Thiên Chúa ở cùng chúng ta” qua các hành động của tình yêu thương cứu độ dành cho người khác. Chúa có thể hoàn thành ý muốn của Ngài mà không cần đến chúng ta, vì vậy đáng để suy ngẫm, tại sao Chúa muốn chúng ta cộng tác trong kế hoạch của Ngài. Có lẽ đó là vì Chúa muốn ban cho chúng ta đặc ân và niềm vui được mang sự hiện diện của Ngài đến với người khác. Chúa vui thích khi để chúng ta trở thành những người cộng tác với Ngài! Tuy nhiên, sự cộng tác đó chỉ có thể xảy ra khi chúng ta nói “xin vâng” với ý muốn của Chúa và cho phép Chúa sử dụng cuộc sống của chúng ta trong một sự đáp lại tích cực với lòng quảng đại và nhiệt thành.
Một phần của hành trình Mùa Vọng là dẫn chúng ta đến khoảnh khắc vâng phục trung thành đó để chúng ta có thể trở thành một kênh dẫn truyền ân sủng của Chúa một cách vị tha cho người khác. Đó là điều mà Đức Mẹ đã làm với lời “xin vâng” của mình, đó là điều mà Thánh Giuse đã làm với lời “xin vâng” của ông, và đó là điều chúng ta có thể làm với lời “xin vâng” của mình. Những người nói “xin vâng” để hăng hái hoàn thành ý muốn của Chúa có thể thay đổi thế giới. Thánh Catherine thành Siena đã thách thức các Kitô hữu trong thế kỷ XIV trở thành những chứng nhân anh hùng của đức tin khi bà nói rằng: “Nếu bạn trở thành người mà Chúa muốn bạn trở thành, bạn sẽ đốt cháy (thế giới).”
Trong câu cuối cùng của bài Tin Mừng hôm nay, Chúa Giêsu hoàn thành sứ mệnh trên đất của Ngài bằng cách đảm bảo với các môn đệ rằng Ngài sẽ “luôn ở cùng họ” (Mt 28:20). Chúa chúng ta có thể đưa ra lời đảm bảo này bởi vì sự hiện diện của Ngài trên thế giới sẽ luôn được biết đến qua cuộc đời của những người anh hùng có đức tin, những người nói lời “xin vâng” với ý muốn của Chúa và hiến dâng bản thân cho công việc của Chúa.
Theo nhiều cách, ông Giuse là một phần ẩn giấu nhưng thiết yếu của thông điệp Phúc Âm. Chúa cần Giuse để tạo một mái ấm nuôi dưỡng cho Chúa Giêsu và một người chồng chu đáo cho Maria. Cần một người đàn ông có phẩm chất xuất chúng mới có thể hiến dâng cuộc đời mình cho sứ mệnh như vậy, và làm điều đó một cách khiêm nhường, lặng lẽ, kính trọng, hy sinh, v.v.. Giuse đã làm việc ngày đêm để chu cấp cho gia đình mà ông đã chấp nhận khi nói “xin vâng” với Chúa.
Xin cho mỗi người chúng ta cũng luôn biết nói lời “xin vâng” như ông Giuse đã làm trong đời sống của mình, để thánh Ý Chúa được hoàn tất trọn vẹn. Cũng xin cho mỗi người luôn biết cộng tác với Thiên Chúa trong mọi hành động cứu độ yêu thương của ngài dành cho người khác, để chúng ta biết hy sinh và dâng hiến bản thân cho Thiên Chúa, hầu làm cho ơn cứu độ của Ngài được thực hiện trong đời sống của mỗi người chúng ta.
Lm Phêrô Phạm Minh Triều, CM
