Chúa nhật Lễ Chúa Hiển Linh- Năm A

Tìm kiếm sự thật cứu độ

Đại ý các bài đọc

Bài đọc I: Trong Bài đọc thứ nhất, trích từ ​​sách Ngôn Sứ Isaia (60:1-6), chúng ta nghe thấy vị ngôn sứ khích lệ dân Israel hãy vui mừng và đừng quá buồn bã, vì họ đã rất chán nản bởi sự hỗn loạn mà cuộc sống của họ đã rơi vào sau cuộc lưu đày ở Babylon. Ông nói với họ rằng nếu họ trung thành với Chúa, thì vinh quang mà họ từng có vào thời vua Đa-vít và Sa-lô-môn sẽ trở lại. Giáo Hội xem đoạn Kinh Thánh này như một lời ngôn sứ về vinh quang đã đến với Giê-ru-sa-lem với sự giáng sinh của Đấng Cứu Thế tại Bêlem: “Đứng lên, bừng sáng lên, Giê-ru-sa-lem hỡi, vì ánh sáng của ngươi đến rồi” (Is 60,1).

Bài đọc II: Bài đọc thứ hai trích từ Thư của Thánh Phaolô gửi tín hữu Êphêsô (3:2-6). Trong chương một, thánh Phaolô vừa cho chúng ta một cái nhìn thoáng qua về kế hoạch Cứu độ của Thiên Chúa. Ở đây, thánh nhân giải thích làm thế nào ngài nhận được sự hiểu biết tuyệt vời này và ý nghĩa của nó đối với tất cả những ai chấp nhận Chúa Kitô và chịu phép rửa tội trong danh Chúa: “Người đã mặc khải để tôi được biết mầu nhiệm Đức Ki-tô” (Ep 3, 3a).

Bài Tin Mừng: Trích từ Tin Mừng theo Thánh Mátthêu (2:2-12), chúng ta nghe câu chuyện quen thuộc về ba người được gọi là các nhà thông thái; nhưng ở những nơi khác được gọi là các nhà chiêm tinh hay còn ở những nơi khác nữa, họ được gọi là các vua.

Vài gợi ý suy niệm

Có một bức tranh khá đẹp, được cho là của một họa sĩ người Peru thế kỷ XV, Benedetto Bonfigli, miêu tả chuyến viếng thăm của Ba vị chiêm tinh trong hoàn cảnh khác thường. Bức tranh vẽ trên gỗ có tên là “Sự tôn thờ của Ba vị chiêm tính và Chúa Kitô trên thập tự giá”. Chúa Giêsu hài đồng được thể hiện đang ngồi trên một chiếc gối trong lòng Đức Mẹ và Ngài ở tư thế uy nghiêm khi nhận lễ vật và sự tôn kính của Ba vị chiêm tinh, những người được miêu tả như những vị vua. Vị vua lớn tuổi nhất trong ba vị vua đã cởi bỏ vương miện và đặt nó dưới chân Đức Mẹ và Chúa hài đồng như một cử chỉ phục tùng. Ông giữ lấy chân Chúa hài đồng trong tay phải, có lẽ định hôn lên đôi chân nhỏ bé ấy với lòng tôn kính và sùng bái.

Việc chấp nhận sự tôn kính của Ba vị chiêm tinh  được hiểu là sự thừa nhận mang tính ngôn sứ của Chúa Kitô về số phận của Ngài là chết trên thập tự giá. Bonfigli thể hiện Chúa Kitô bị đóng đinh ở khoảng cách trung bình giữa những ngọn đồi, đầu cúi xuống và máu rỉ ra từ các vết thương. Bức tranh minh họa quan điểm rằng Chúa Kitô được sinh ra để chết cho nhân loại. Hai cảnh trong cùng một bức tranh minh họa sự khởi đầu và kết thúc cuộc đời trần thế của Chúa Giêsu.

Hôm nay toàn thể Giáo hội cử hành lễ Chúa Hiển Linh, nhắc nhớ về biến cố ba vị chiêm tinh đến bái lạy Chúa tại Bêlem, ngày mà Chúa tỏ mình ra cho dân ngoại. Thế nhưng điều chúng ta muốn tập trung ở đây, không phải là sự kiện, mà là bản chất của câu chuyện, tính huyền nhiệm của mầu nhiệm nhập thể, mà Thánh Matthêu đã muốn nhấn mạnh trong trình thuật này của ngài về thời thơ ấu của Chúa Giêsu.

Trình thuật về biến cố này trong bài Tin Mừng, được coi như là một bản căn cước về Chúa Giêsu, trước khi chúng ta được nghe về những gì Ngài sẽ làm. Và điều rất hay trong câu chuyện này về chính Đức Giêsu Kitô hài nhi là qua một hình ảnh của biến cố lịch sử, hơn là những biện luận mang tính thần học. Như vậy việc Giáng sinh của Đức Giêsu nơi hang đá Bêlem là một biến cố có tính nối kết trong lịch sử dân Do thái. Nó không đến như một câu chuyện ảo tưởng, nhưng là lời hứa cứu độ trong lịch sử Cựu Ước được thực hiện nơi Đức Giêsu.

Chúa Giêsu chính là Đấng Mêsia mà đã được các ngôn sứ loan báo từ lâu trong lịch sử và hôm nay, người ta thấy ngài xuất hiện trong thân phận của một hài nhi bé nhỏ nằm trong hang đá. Chính yếu tố này cho chúng ta cảm nghiệm được rằng, ơn cứu độ của Thiên Chúa không nằm trong viễn tượng xa xôi, nhưng là một thực tại mà chúng ta có thể cảm nghiệm được bằng giác quan của mình, qua sự nhìn xem hay lắng nghe, đụng chạm. Hình ảnh của một Thiên Chúa làm người cho chúng ta thấy một tình yêu vĩ đại đã được trao tặng cho nhân loại qua Chúa Giêsu Kitô.

Tuy nhiên, Thiên Chúa đã chọn để tỏ mình ra cho chúng ta trong một cách thế dễ dàng nhất và đơn giản nhất mà chúng ta có thể cảm nhận, nhưng cũng giống như ba vị chiêm tinh hôm nay, chúng ta phải lên đường kiếm tìm: “Đức Vua dân Do-thái mới sinh, hiện ở đâu ? Chúng tôi đã thấy ngôi sao của Người xuất hiện bên phương Đông, nên chúng tôi đến bái lạy Người” (Mt 2, 2). Giữa một hình ảnh bình thường ấy, các nhà chiêm tinh đã nhận ra một thông điệp lớn lao về một con người vĩ đại, cho nên họ lên đường đi tìm, như các ánh sao đã giúp họ nhận ra điều ấy. Thế nhưng, họ chưa có thể tìm thấy ngay khi họ đến với Hêrôđê. Vì họ đã không đến đúng địa chỉ mà họ cần tìm. Chỉ khi họ đến được Bêlem và thấy như những gì Tin Mừng mô tả, họ biết rằng mình đã tìm đúng điều cần tìm.

Chỉ nơi Bêlem, các nhà chiêm tinh mới nhận ra sự thật cách rõ ràng nhất, đó chính là Đức Giêsu, Đấng Cứu Độ. Xem ra bề ngoài hài nhi Giêsu cũng giống như các hài nhi khác và thậm chí còn khốn khó hơn các hài nhi khác, nhưng họ lại nhận ra Ngài. Chỉ trong sự thật thì chúng ta mới tìm được đúng ý nghĩa của cuộc đời và đạt được mong ước của mình. Khi là sự thật, thì dù một điều tầm thường nhỏ bé, thì nó vẫn là một niềm vui lớn lao và ý nghĩa cho cuộc sống mỗi người. Chỉ nơi Đức Kitô và Tin Mừng của ngài, chúng ta mới tìm thấy sự thật.

Điều kế tiếp là chúng ta thấy Đức Kitô không tỏ mình ra cho dân Do thái mà thôi, mà cho mọi dân tộc, toàn thể nhân loại. Các nhà chiêm tinh là hình ảnh tượng trưng cho các quốc gia và dân tộc đi tìm kiếm Thiên Chúa. Họ là đại diện cho toàn thể nhân loại. Qua hình ảnh này những gì các ngôn sứ đã từng loan báo về Đấng Cứu Độ được hoàn tất và bản tính đích thực của Đức Kitô được tỏ lộ cho nhân loại. Như vậy Đức Giêsu Kitô chính là người mà toàn thể nhân loại chờ mong.

Xin cho mỗi người chúng ta luôn biết lên đường tìm kiếm Chúa, tìm kiếm sự thật trong đời sống của mình. Sự tìm kiếm này đôi khi đòi hỏi cần có sự nhạy cảm thiêng liêng để có thể nhận ra những dấu chỉ của sự hiện diện của Chúa. Những dấu chỉ này đôi khi rất bình thường qua tiếng nói của người thân, của người phụ trách, qua sự thay đổi của hoàn cảnh hoặc biến cố trong đời sống. Nhưng nếu chúng ta thực sự muốn đi tìm ý Chúa và sự thật, thì Chúa sẽ sẵn sàng tỏ ra cho chúng ta biết về điều ấy.

Lm Phêrô Phạm Minh Triều, CM