Chúa nhật thứ IV Mùa Chay – Năm A
Để cho ánh sáng soi dẫn
Đại ý các bài đọc:
Bài đọc I: Trong Bài đọc thứ nhất, trích Sách Samuel quyển thứ nhất (16:1-13), Samuel được Thiên Chúa được sai đi làm một nhiệm vụ vô cùng quan trọng: xức dầu cho một vị vua mới thay thế Saul. Ông nhìn vào những người con trai của ông Giêsê mà Thiên Chúa sai ông đến và tự nghĩ rằng mỗi người đều xứng đáng thay thế; nhưng Thiên Chúa có những kế hoạch khác và từ chối tất cả, ngoại trừ người cuối cùng, người trẻ nhất, vì “người phàm chỉ thấy điều mắt thấy, còn Đức Chúa thì thấy tận đáy lòng” (1 Sm 16,7). Giờ đây, Samuel hiểu được ý định của Thiên Chúa, một chàng trai trẻ với sự tự tin và phẩm chất cần thiết để đảm nhận một vai trò lớn trong kế hoạch cứu rỗi của Thiên Chúa.
Bài đọc II: Trong Bài đọc thứ hai, trích Thư của Thánh Phaolô gửi tín hữu Êphêsô (5:8-14), Thánh Phaolô dùng các biểu tượng “ánh sáng” và “bóng tối” để chỉ sự nhận thức và sự thiếu hiểu biết về đời sống thiêng liêng của một người. Đó là “vậy anh em hãy ăn ở như con cái ánh sáng” (Ep 5, 8).
Bài Tin Mừng: được trích từ Tin Mừng theo Thánh Gioan (9:1-41). Ở đây chúng ta có một câu chuyện dài về anh mù và qua đó chúng ta thấy Chúa Giêsu tỏ cho chúng ta thấy rằng Ngài chính là Ánh Sáng của thế gian.
Vài gợi ý suy niệm:
Chúa nhật thứ IV Mùa Chay hôm nay được gọi là Chúa nhật Laetare (niềm vui). Toàn bộ cử hành phụng vụ mời gọi chúng ta trải nghiệm một niềm vui sâu sắc, một sự hân hoan tột độ, bởi vì Lễ Phục Sinh đang đến gần.
Trong bài Tin Mừng hôm nay chúng ta sẽ thấy việc Đức Giêsu đã chữa một anh mù từ khi mới sinh và hồi phục lại ánh sáng cho anh. Tuy nhiên không chỉ thế, câu chuyện này còn cho mỗi người chúng ta thấy về bản chất của tội, cũng giống như một thứ mù lòa thiêng liêng và là một thách đố cho người môn đệ để khỏi bị chứng mù lòa thiêng liêng đó đeo đuổi.
Điều đầu tiên Tin Mừng mô tả về anh mù bẩm sinh và Đức Giêsu đã chữa anh ta bằng cách cho anh ta được nhìn thấy. Hành động này diễn tả một chiều kích thiêng liêng sâu xa của sự kiện. Nó không chỉ diễn tả việc Đức Giêsu hồi phục ánh sáng cho anh ta như có thể anh đã có, nhưng Chúa Giêsu còn mang đến một đời sống mới cho anh. Chúa Giêsu đã lấy bùn để bôi vào mắt anh và nói anh rửa mắt ấy ở hồ Siloac. Hình ảnh ‘bùn’, nhắc nhớ về công trình tạo dựng đầu tiên khi Thiên Chúa sáng tạo con người từ bùn đất. Hình ảnh ‘nước’ nhắc nhớ về hình ảnh nước của bí tích Rửa tội, một cuộc sáng tạo mới trong Đức Kitô.
Anh mù đã được chữa lành bởi Chúa Giêsu. Việc chữa lành đây chính là hình ảnh mô tả về việc được cứu chuộc. Chúa Giêsu không chỉ chữa anh về mặt thể lý, nhưng cũng ban tặng cho anh món quà của ơn cứu độ bằng cách mang anh lại gần Thiên Chúa hơn trong chính Ngài, Đức Giêsu Kitô.
Nhưng để có được kết quả chữa lành ấy, anh mù đã phải làm theo những gì Chúa Giêsu đã chỉ dẫn, là đến rửa mắt đã được bôi bùn đất ở hồ Siloac. Anh mù chính là hình ảnh đại diện cho nhân loại, những người được sinh ra trong tội lỗi và không nhận biết Thiên Chúa và thế giới cách rõ ràng, nên cần đến mộ cuộc tái sinh trong nước thanh tẩy của bí tích Rửa tội, để rồi có thể được chữa lành và đón nhận ân sủng của công trình cứu độ. Nhưng đây chỉ là khởi đầu của một tiến trình.
Trong câu chuyện chữa lành anh mù, một sự mặc khải rõ ràng về Chúa Giêsu mà mỗi người cần nhận ra khi Ngài tuyên bố “Thầy là ánh sáng thế gian” (Ga 8, 5). Đây không chỉ là một tuyên bố về chính Chúa Giêsu, mà còn về những gì Chúa Giêsu làm cho các môn đệ. Hình ảnh ánh sáng là rất quan trọng, đặc biệt là cho nhũng ai bị chứng mù lòa bệnh tật. Với năng lực nhìn và ánh sáng, một người có thể nhìn thấy sự vật xung quanh mình cách rõ ràng. Trong bí tích Rửa tội chúng ta đã được trao ban một năng lực của việc nhìn, nhưng vẫn cần được soi rọi bởi ánh sáng để có thể nhìn thấy đúng bản chất sự vật cách rõ ràng.
Bằng cách khẳng định mình là ánh sáng thế gian, Chúa Giêsu muốn dạy rằng, chính Ngài là người sẽ soi chiếu vào cuộc đời chúng ta và giúp chúng ta nhìn thế giới này với nhãn quan của Thiên Chúa. Qua cuộc sống, cái chết và sự phục sinh, qua lời dạy và sứ vụ của chính Ngài, Chúa Giêsu mang lại ánh sáng cho con người chúng ta và giúp chúng ta nhìn thế giới và Thiên Chúa cách rõ rệt hơn.
Vì thế, qua bí tích Rửa tội, mỗi người Kitô hữu vẫn cần đến lời dạy của Chúa để soi rọi cho con mắt đức tin của chúng ta, hầu chúng ta có thể đọc ra các dấu chỉ thời đại và ý Chúa cho mỗi người chúng ta, để chúng ta đáp trả lại cho tương xứng với điều ấy. Điều này có thể diễn ra trong việc cầu nguyện, qua việc lắng nghe lời dạy dỗ của giáo hội, của việc tham dự thường xuyên các bí tích…đời sống bác ái Kitô giáo….sống nhân các đức Kitô giáo…đó là những cách để chúng ta biến bóng tối thành ánh sáng và giúp chúng ta nhìn thấy tốt hơn trong đời sống thiêng liêng của mình.
Anh mù hôm nay phải lớn lên trong đức tin của mình và hiểu về Đấng đã chữa lành anh. Sự trưởng thành này không hề dễ dàng và thoải mái, mà nó luôn phải đối diện với những thách đố trong đời sống hằng ngày. Anh trưởng thành đức tin, vì anh được khích lệ để đứng dậy từ chỗ ngồi quen thuộc của mình và làm theo những mệnh lệnh của Chúa. Để trở thành con cái hay người môn đệ của Chúa không phải là chuyện dễ dàng, nó luôn luôn là một thách đố. Nhưng khi đặt niềm tin vào Đấng mà mình tin rằng Đấng ấy sẽ giúp mình trở nên tốt hơn, sẽ mang đến cho mình một đời sống mới, thì chúng ta sẽ can đảm để sống đức tin của mình.
Và cuối cùng là câu hỏi về tội. Anh này bị mù là vì tội anh ta hay bởi cha mẹ anh ta là câu hỏi mà Chúa Giêsu bị chất vấn. Họ liên kết hệ quả của nó với một hành vi luân lý dù là của chính anh ta hay người thân của anh. Điều này họ cũng muốn quy kết hành vi phạm tội của Chúa Giêsu vì đã chữa bệnh ngày Sabath chống lại luật Môsê.
Nhưng qua đây để cho thấy rằng, một người được coi là phạm tội không phải chỉ bởi những hành vi, mà thực chất là việc từ chối mối tương quan với Thiên Chúa trong Đức Giêsu. Cho nên hành vi tội của mỗi người chúng ta đó là dựa trên việc chúng ta có chấp nhận ánh sáng thế gian trong Đức Giêsu hay là từ chối Ngài và quyết ở lì trong bóng đêm tội lỗi. Đó chính là quay lưng lại với ánh sáng là chính Đức Giêsu, Đấng đã đến để cứu độ mỗi người chúng ta. Chính điều này sẽ làm cho chúng ta mắc bệnh mù lòa đức tin và làm cho chúng ta đau khổ.
Xin Chúa cho mỗi người chúng ta cảm nhận được niềm vui của một người mù nhìn thấy lại được để áp dụng nó cho đời sống thiêng liêng của mình. Một khi bước ra khỏi bóng đêm của tội, để sống đời sống mới trong ánh sáng Phục sinh của Chúa, chúng ta sẽ tràn ngập niềm vui hơn thế nữa. Và đó là thông điệp Tin Mừng mà Giáo hội đang mời gọi chúng ta sống và cảm nghiệm trong hành trình Mùa Chay để hướng về lễ Phục sinh đang đến gần.
Lm Phêrô Phạm Minh Triều, CM
