Chúa nhật thứ V Thường niên – Năm A
Giá trị của Tin Mừng trong thế giới
Đại ý các bài đọc
Bài đọc I: Trong Bài đọc thứ nhất từ sách Ngôn sứ Isaia (58:7-10), chúng ta nghe thấy nhà ngôn sứ quở trách những người giàu có và quyền lực vào thế kỷ thứ 5 trước Công nguyên vì đã không chăm lo cho người nghèo, người đói, người bị áp bức và người vô gia cư. Sự ích kỷ và lòng tham là một trong những nguyên nhân dẫn đến sự sụp đổ của chế độ quân chủ Do Thái, và giờ đây chúng (sự ích kỷ và lòng tham) lại đang trỗi dậy trở thành một vấn đề lớn trong cộng đồng người Do Thái. Vì thế, khi làm điều tốt, “thì ánh sáng ngươi sẽ chiếu toả trong bóng tối, và tối tăm của ngươi chẳng khác nào chính ngọ” (Is 58,10).
Bài đọc II: Trong Bài đọc thứ hai, từ Thư thứ nhất của Thánh Phaolô gửi tín hữu Côrintô (2:1-5), Thánh Phaolô kể cho chúng ta biết về chính mình. Chúng ta biết, từ những văn phẩm khác, rằng Thánh Phaolô có học vấn tốt và có lẽ khá giả về tài chính. Tuy nhiên, sau khi hoán cải, ông đã từ bỏ mọi thứ để rao giảng Tin Mừng. Khi làm như vậy, ông không đến gần mọi người với tư cách là người có quyền lực và giàu có, mà là một nhà rao giảng nghèo khó, lang thang. Bằng cách này, lời của Tin Mừng “dựa vào bằng chứng xác thực của Thần Khí và quyền năng Thiên Chúa” (1 Cr 2, 4), sẽ tỏa sáng và quan trọng hơn người truyền đạt chúng.
Bài Tin Mừng: được trích từ Tin Mừng theo Thánh Mátthêu (5:13-16). Đoạn văn ngắn này tiếp theo ngay sau khi Chúa Giêsu công bố Tám Mối Phúc.
Vài gợi ý suy niệm
Sau khi Chúa Giêsu đã dạy dân chúng về con đường Nước Trời qua việc chỉ cho họ cách sống các Mối Phúc, hôm nay Chúa Giêsu tiếp tục dạy cho họ một cách lối hiện diện khác trong sứ vụ của người môn đệ. Điều này được diễn tả qua ba hình ảnh chính yếu, đó là Muối, Ánh Sáng và Thành xây trên núi.
Ba hình ảnh này mang tính biểu tượng một cách sâu sắc cho mối tương quan của mỗi cộng đoàn Kitô hữu, hay thậm chí mỗi cá nhân Kitô hữu trong một xã hội rộng lớn hơn mà họ cũng đang thuộc về. Điều này có nghĩa là những cá nhân hay cộng đoàn Kitô hữu này là quan trọng trong đời sống xã hội. Vì đôi khi, một xã hội người ta vẫn coi mình là tốt, là ổn dù chẳng có sự hiện diện của bất kỳ cộng đoàn Kitô hữu nào. Vì thế, họ nghĩ rằng, họ chẳng cần đến cộng đoàn này. Thế nhưng, không vì họ không cần mà chúng ta đánh mất chất muối, hay ánh sáng, hoặc sự hiện diện của mình trong xã hội.
Đồng thời, cả ba hình ảnh này cho thấy một thực tế của một cộng đoàn Kitô hữu, đó là sự nhỏ bé, mỏng manh, dù nói rằng thành trên núi, nhưng kỳ thực lại rất khó nhìn thấy nếu đứng ở xa. Điều này gợi nhớ cho chúng ta, trước hết, đó là một hình ảnh về các cộng đoàn Kitô hữu thủa ban đầu của Kitô giáo. Họ chỉ là một nhóm nhỏ trong xã hội, chưa có tiếng nói, thậm chí còn phải trốn chạy hoặc ẩn núp. Nhưng rồi dần dần nhóm nhỏ này đã được mọi người biết đến và vẫn mang sứ vụ của mình là trở nên chứng nhân của Tin Mừng cho xã hội đang sống.
Qua đây, chúng ta nhận ra rằng cộng đoàn Kitô hữu hay mỗi người Kitô hữu không thể tách mình ra khỏi xã hội mà mình đang thuộc về, hay coi mình như một tầng lớp “được cứu” trong nhiệm cục cứu độ. Mà hơn hết, mỗi cộng đoàn Kitô hữu cũng được nhắc nhớ rằng toàn thể vũ trụ hay xã hội loài người cũng đều nằm trong công trình sáng tạo của Thiên Chúa, rồi đã được Chúa Giêsu cứu chuộc. Cho nên sứ vụ của người Kitô hữu trở nên muối hay ánh sáng hay thành trì là để nhắc nhở thế giới về ân ban này và cùng nhau ca tụng Chúa, chứ không phải để ruồng bỏ thế giới này: “Cũng vậy, ánh sáng của anh em phải chiếu giãi trước mặt thiên hạ, để họ thấy những công việc tốt đẹp anh em làm, mà tôn vinh Cha của anh em, Đấng ngự trên trời” (Mt 5, 16).
Điều kế tiếp là mỗi người Kitô hữu hay cộng đoàn Kitô hữu được nhắc nhớ về sự hiện diện của mình, để đánh thức thế giới về cách nhìn các giá trị của cuộc sống. Đôi khi người ta sẽ nghĩ rằng tại sao các cộng đoàn Kitô hữu hay mỗi người Kitô hữu không hòa đồng với các giá trị của xã hội, mà lại cứ giữ những giá trị của mình. Họ cũng nghĩ rằng xã hội có lẽ sẽ tốt hơn nếu các cộng đoàn Kitô hữu này biến mất. Nhưng sự hiện diện của cộng đoàn Kitô hữu như muối, ánh sáng là để giúp thế giới nhìn nhận đúng các giá trị đích thực của đời sống và của Tin Mừng, để có được giá trị vĩnh cửu. Qua sự hiện diện này, người Kitô hữu cũng có thể nói cho thế giới hiểu rằng, giá trị Tin Mừng cũng có thể giúp thay đổi cách chúng ta nhìn cuộc sống.
Lời Chúa hôm nay nhắc nhớ chúng ta rằng, cộng đoàn Kitô hữu luôn được mời gọi kết nối với thế giới, với thực tại nhân sinh mà mình đang sống. Nó đòi hỏi mỗi người Kitô hữu dám chấp nhận để sống trong môi trường sống của mình, đôi khi xã hội ấy đang đi ngược lại với các giá trị Tin Mừng. Nhưng chúng ta được mời gọi để trở nên muối, ánh sáng cho xã hội ấy và tin rằng Chúa Thánh Thần vẫn đang làm việc nơi xã hội ấy và Ngài có quyền năng để thay đổi chúng với đời sống chứng nhân của mỗi người Kitô hữu của chúng ta.
Chính hình ảnh và tính chất của muối, của ánh sáng giúp cộng đoàn Kitô hữu hiểu về sứ vụ của mình như thế nào. Nó sẽ giữ cho các phẩm chất và giá trị chung quanh chúng không bị hư hỏng hay bị cái nhìn sai lệch. Chính sự tồn tại này mà nó sẽ giúp người ta nhìn thực tại với tính chân thực của nó.
Thế giới có những khoảng tối mà nó cần ánh sáng Tin Mừng soi dẫn. Thế giới có những hư hỏng của nó cần muối để giữ phẩm chất. Mỗi người Kitô là người môn đệ thừa sai bằng cách trở thành muối và ánh sáng cho xã hội. Đó là một sự vụ mà cần thực hiện mỗi ngày, mọi nơi, mọi lúc, luôn giúp giữ và bảo tồn tốt các giá trị tốt đẹp của thế giới như ý định ban đầu mà Thiên Chúa đã sáng tạo ra nó.
Lm Phêrô Phạm Minh Triều, CM
