Chúa nhật thứ VI Thường niên  – Năm A

Đại ý các bài đọc

Bài đọc I: Trong Bài đọc thứ nhất, trích từ sách Huấn Ca (15:15-20), các tác phẩm của bậc hiền triết Huấn Ca được xếp vào nhóm “Sách Khôn Ngoan” của Cựu Ước, được gọi như vậy vì chúng không nói về những người hoặc sự kiện cụ thể; mà thay vào đó, chúng cho chúng ta biết cách đối xử với những người xung quanh và cách đưa ra lựa chọn đúng đắn khi đối mặt với vấn đề và nhiều lựa chọn: “Trước mặt con người là cửa sinh cửa tử, ai thích gì, sẽ được cái đó” (Hc 15,17). Lời khuyên được đưa ra ở đây thực sự được soi dẫn và không cần thêm lời khuyên nào khác ngoài việc nói rằng, hãy đọc đoạn này mỗi ngày và bạn sẽ thực sự “sống”:

Bài đọc II: Bài đọc thứ hai trích từ Thư thứ nhất của Thánh Phaolô gửi tín hữu Côrintô (2:6-10). Ở đây, Thánh Phaolô nói về một sự khôn ngoan nhất định được ban cho những người trưởng thành trong đức tin và mong muốn bước đi trên con đường ngay thẳng và con đường hẹp. Sự khôn ngoan này cũng dành cho bất cứ ai muốn làm điều tương tự, nhưng có thể phải đối mặt với nhiều lựa chọn. Bước tiếp theo là hướng về Chúa Thánh Thần để được hướng dẫn và chỉ bảo: “Thật vậy, Thần Khí thấu suốt mọi sự, ngay cả những gì sâu thẳm nơi Thiên Chúa” (1 Cr 2, 10).

Bài Tin Mừng: được trích từ Tin Mừng theo Thánh Mátthêu (5:17-37). Đoạn văn khá dài này được trích từ “Bài Giảng Trên Núi” và hướng đến tất cả các môn đệ của Chúa Giêsu, cả thời đó và bây giờ.

Vài gợi ý suy niệm

Bài đọc hôm nay nói về những lựa chọn và sự khôn ngoan cần được sử dụng cho các mục đích thực tiễn, cũng như để tránh xúc phạm đến Chúa hoặc người lân cận. Đối với một số người, đây là một sự cân bằng khó khăn, vì nó đòi hỏi sự tự chủ và có quá nhiều sự xao nhãng và cám dỗ trong cuộc sống này khiến chúng ta thường bị mù quáng về những gì mình nên làm. Cũng thế, bài Tin Mừng hôm nay chứa đựng nhiều lời dạy thách đố cho người môn đệ, như Chúa Giêsu kêu gọi theo đuổi sự công chính lớn nhất và tránh sự hài lòng theo tinh thần thế gian.

Chúa Giêsu dạy mỗi người chúng ta rằng, chúng ta có thể đặt niềm tin của chúng ta nơi Chúa, đặc biệt là để học về thánh ý Chúa trong đời sống của mình. Giống như xưa, người Do Thái đã nhìn vào Cựu Ước như là nơi mà họ tìm thấy sự mặc khải của Thiên Chúa dành cho họ. Đối với người Kitô hữu, sự mặc khải hay tỏ lộ thánh ý của Chúa được tìm thấy nơi cuộc đời và sứ vụ của Đức Kitô. Cho nên, qua lời dạy của Chúa Giêsu, chúng ta tìm ra được ý Chúa cho cuộc đời của mình: “Vậy ai bãi bỏ dù chỉ là một trong những điều răn nhỏ nhất ấy, và dạy người ta làm như thế, thì sẽ bị gọi là kẻ nhỏ nhất trong Nước Trời. Còn ai tuân hành và dạy làm như thế, thì sẽ được gọi là lớn trong Nước Trời” (Mt 5, 19).

Sự mặc khải này không phải là một trào lưu siêu thực, nhưng là những cảm nhận rất thực tế của một người Kitô hữu biết lắng nghe Lời Chúa, vâng theo sự hướng dẫn của Chúa Thánh Thần qua lời giảng dạy của Giáo hội, qua những giây phút cầu nguyện sâu sắc và lãnh nhận các bí tích và qua việc học hỏi gương thánh thiện của các thánh nhân trong Giáo hội.

Cam kết sống theo lời dạy của Chúa Giêsu thì không có nghĩa là chỉ cần tuyên xưng đức tin là được, nhưng điều này cũng đến một thách đố lớn lao tác động lên chính hành động và cách sống của chúng ta. Mỗi người Kitô hữu cần phải làm những gì đã được dạy, đó là một thách đố. Chúa Giêsu nhấn mạnh về sự nối kết giữa những gì được tuyên xưng bằng lời và việc sống bằng hành động cụ thể khi nghe lời dạy của Chúa. Chẳng hạn, một người đi tìm để học biết về Thiên Chúa, về Chúa Giêsu, nhưng chỉ dừng lại ở đó mà không có bất cứ hành động hay hành vi nào bắt trước những gì Chúa đã sống và đã làm, thì dường như việc học biết đó không tác động lên đời sống của người ấy là bao nhiêu.

Điều quan trọng cho điều này là sự hiểu biết đó phải giúp cho người ta dẫn đến những cam kết cụ thể để thay đổi đời sống. Cho nên, đối với người môn đệ, bất kỳ sự hiểu biết nào về thánh ý Chúa sẽ giúp chúng ta hiểu về con tim của Chúa Giêsu, để rồi, chúng ta phải biết như thế nào để noi gương, để tìm kiếm và để làm cho trái tim của chúng ta giống như trái tim của Chúa.

Mọi hành động của con người đều tuôn chảy từ những suy nghĩ và những công việc nội tâm của con tim chúng ta. Nếu một người muốn thay đổi thái độ hay hành vi của người ấy, người ấy phải nhổ rễ khỏi những suy nghĩ đã dẫn đến những hành động hay hành vi không tốt đẹp ấy. Chúa Giêsu muốn mỗi người môn đệ hay đi đến tác động của hành động, để thay đổi suy nghĩ của mình. Nghĩa là cố gắng nhìn ra những suy nghĩ tiêu cực đã dẫn đến hành động tiêu cực và gây ra đau khổ đó. Khi nhận ra được điều đó thì chúng ta mới có thể thay đổi được suy nghĩ của mình.

Hành vi hay tiến trình thay đổi này có thể bắt đầu từ những điều bình thường, như xin một lời khuyên tốt lành của một ai đó, hoán cải và khiêm tốn nhìn nhận yếu đuối của bản thân và xin ươn chữa lành, suy xét và quyết tâm thay đổi hành vi, suy nghĩ với việc cầu nguyện và lãnh nhận các bí tích… tất cả sẽ giúp cho chúng ta dễ dàng nhận ra ý Chúa và loại bỏ những suy nghĩ trái nghịch với thánh ý Chúa.

Cho nên, những gì Chúa Giêsu dạy chúng ta trong bài Tin Mừng hôm nay về việc sống các giới răn và cam kết thiêng liêng chính là những cách thức cụ thể để giúp mỗi người thay đổi bản thân và làm cho bản thân tốt hơn, cũng như làm cho người khác nên hoàn thiện hơn.

Chúa Giêsu đã cho thấy những hành động phá hại từ những suy nghĩ độc hại. Những hành động xấu có thể phá đổ mối tương quan của chúng ta với Chúa, cũng như với anh chị em xung quanh chúng ta. Vì thế, mỗi một người môn đệ được kêu gọi để nhận ra điều ấy và bắt đầu sự thay đổi bản thân ở đây và ngay bây giờ bằng những hành động cụ thể hướng về Chúa và tha nhân.

Lm Phêrô Phạm Minh Triều, CM