Chúa Nhật thứ XXVI TN – Năm A

Nhất quán trong đời sống đức tin

Đại ý các bài đọc

Bài đọc I:  Được trích từ sách Ngôn sứ Êdêkien (18, 25-28). Trong đoạn này, vị ngôn sứ nhắc lại những điều Thiên Chúa truyền dạy để nói với dân Israel vào thế kỷ thứ 6 trước Công nguyên. Vào thời điểm đó, vương triều Do Thái đang trên đà sụp đổ vì họ không còn giữ lòng trung thành và vâng phục Thiên Chúa. Họ thờ phượng các tà thần và thực hành đủ mọi điều trái ngược với các Điều Răn. Tuy nhiên, Thiên Chúa vẫn sẵn lòng tha thứ nếu họ từ bỏ con đường tội lỗi của mình: “Nó đã thấy và từ bỏ mọi tội phản nghịch nó phạm, thì chắc chắn nó sẽ sống, nó không phải chết” (Ed 18, 28).

Bài đọc II: Được trích từ Thư Thánh Phaolô gửi tín hữu Philípphê (2,1-11). Như đã đề cập vào tuần trước, chủ đề chính của thư này là sự khiêm nhường. Trong đoạn văn tuần này, Thánh Phaolô mời gọi mỗi môn đệ (và cả chúng ta) hãy khiêm nhường: “Mỗi người đừng tìm lợi ích cho riêng mình, nhưng hãy tìm lợi ích cho người khác” (Pl 2,4). Sau đó, ngài đưa ra hình ảnh Chúa Giêsu như một tấm gương tuyệt hảo về sự khiêm nhường.

Bài Tin Mừng: Được trích từ Tin Mừng theo Thánh Mátthêu (21, 28-32). Trong đoạn này, Chúa Giêsu dạy chúng ta bài học về sự “thay đổi tâm hồn” qua câu chuyện của hai người con trai. Câu chuyện này có phần giống với dụ ngôn “người con hoang đàng”.

Vài gợi ý suy niệm

Để hiểu được ý nghĩa về câu chuyện của bài Tin Mừng hôm nay, trước hết chúng ta được mời gọi để nhìn vào bối cảnh của bài Tin Mừng. Những gì xảy ra trong bài Tin Mừng hôm nay là đang trong thời gian công khai rao giảng của Chúa Giêsu tại Giêrusalem. Đây là trung tâm tôn giáo chính trị của đất nước Do thái, và trong đó có các Pharisieu, thầy thông luật và các bậc trưởng lão trong dân đang sống. Họ là những người am tường về sách thánh và luật Mosê, nhưng giờ đây đứng trước lời dạy của Chúa Giêsu, dường như họ lại không cảm thấy những lời dạy ấy đến từ Thiên Chúa và tin vào Ngài. Ngược lại, những người thu thuế và mọi loại hạng người khác, thường bị khinh thường trong xã hội và tôn giáo lại háo hức nghe và tin theo Chúa Giêsu và họ hoán cải cuộc sống.

Hai nhóm người ấy chính là bối cảnh của câu chuyện hai người con trai trong một gia đình trong tương quan với ông bố. Thái độ của họ tương phản nhau, khi ông bố yêu cầu họ làm một điều gì đấy “Nó đáp: ‘Con không muốn!’ Nhưng sau đó, nó hối hận, nên lại đi. Ông đến gặp người thứ hai, và cũng bảo như vậy. Nó đáp: ‘Thưa ngài, con đây !’ nhưng rồi lại không đi” (Mt 21, 29-30). Hình ảnh hai người con trai này chúng ta cũng có thể dễ dàng nhận ra trong xã hội và Giáo hội ngày hôm nay. Cũng có hai nhóm người, họ có cách sống cũng tương phản gần giống như thế.

Hay nói một cách cụ thể rằng, những lời dạy của Chúa Giêsu qua dụ ngôn hai người con trai đặt ra một câu hỏi căn bản mang tính thực tế của đời sống đức tin. Đó là khoảng cách giữa lời nói và thực hành; giữa ý hướng và quyết định; giữa những ước muốn được thể hiện trong sự tĩnh lặng suy tư và những giải pháp nhanh chóng của cuộc sống thực tại.

Điều đầu tiên là thách đố của hành động với sự nhất quán, giữa những chuyển hóa nội tâm và hành động bên ngoài thành những việc làm cụ thể và hài hòa. Như hình ảnh hai người con mà ta thấy, một người nói “con đi”, nhưng rồi lại “không”, và người con khác nói “không đi”, nhưng lại “đi”. Điều này nó không chỉ đơn thuần là một thách đố của hành vi nhất quán của luân lý hay tâm lý, nhưng là trọng tâm của một đời sống ngay thẳng và đức tin. Tính nhất quán này cần được thể hiện không chỉ trong tương quan với người khác mà cả với Thiên Chúa, Đấng luôn thấu suốt mọi tâm tư tình cảm của tâm hồn con người.

Đó là một thực tế của đời sống đức tin. Ngày nay cả những người Kitô hữu và không phải là người Kitô hữu đều có thể tiếp cận với những lời dạy của Giáo hội trong bối cảnh của phụng vụ hay của truyền thông. Họ có thể nhận ra những gì Giáo hội dạy là tốt, là đúng, nhưng để làm theo những lời dạy đó, đôi khi chỉ là bề ngoài và không có sự thay đổi nội tâm thực sự. Với người Kitô hữu việc sống cam kết của đời sống đức tin với những lời dạy của Chúa hay của Giáo hội luôn luôn là một thách đố. Đó là một sự vâng phục của đức tin. Tất cả mọi hành động của người Kitô hữu đều diễn tả một sự cam kết hay sống trung thành với những lời dạy của Chúa và của Giáo hội đến mức nào.

Là một người môn đệ, lựa chọn một con đường đúng đắn theo ý Chúa là một đòi hỏi. Đôi khi người ta dễ bị cám dỗ để làm cho chính bản thân mình trở thành một khuôn mẫu mà người khác phải đi theo, hay thậm chí đòi hỏi Giáo hội phải thay đổi giáo huấn cho phù hợp với xu hướng và phong cách của họ. Đó là một sự nguy hiểm về mặt đời sống thiêng liêng. Với điều ấy, người ta sẽ không thay đổi bản thân cho phù hợp với những gì Chúa dạy, thay vào đó đòi hỏi Giáo hội hay người khác phải theo họ. Những nhóm người này không đủ khiêm tốn để nhận ra con đường của Chúa đang mời gọi bước đi thì khác biệt với con đường mà họ đang chiếm hữu.

Những người thu thuế, tội lỗi…là những người đã khiêm tốn nhận ra con đường lầm lạc của mình và hoán cải. Họ khiêm tốn bản thân để thấy sự bất toàn của mình và sống theo lời Chúa dạy. Đời sống nội tâm và hành động bên ngoài cũng diễn tả một sự nhất quán tìm kiếm ý Chúa cho đời sống thiêng liêng của mình. Sự nhất quán này, cũng nói lên sự trung tín giữa lời nói và hành động của họ với Chúa. Họ hoàn toàn thanh bạch trước mặt Chúa.

Trong đời sống hằng ngày, lời nói thường được phát ngôn lớn hơn hành động. Vì thế những gì chúng ta tuyên xưng với đức tin của mình, thì cũng phải được hùng hồn diễn đạt bằng chính đời sống chứng nhân của mình. Điều này nó được diễn tả rất rõ ràng trong đời sống. Đôi khi những người sống bên cạnh chúng ta sẽ thấy điều này. Họ có thể nhận ra mình nói rất hay về Chúa, về đạo…nhưng khi mình sống thì rất khác biệt. Mình nói về việc Chúa dạy phải công bình, phải thật thà….nhưng đôi khi người ta lại thấy mình sống bất công và gian dối….Đó là sự bất nhất mà mỗi người Kitô hữu cần phải tránh.

Xin chúa cho mỗi người chúng ta biết khiêm tốn nhận ra giới hạn của con người mình và chấp nhận giới hạn ấy trong đời sống đức tin. Xin cho chúng ta luôn biết sống nhất quán giữa lời nói và hành động, giữa những lời tuyên xưng đức tin và hành động chứng nhân của mình và biết hoán cải trước lời dạy của Chúa và của Giáo hội để luôn đi trên con đường ngay chính trong đời sống đức tin của mình.

Lm Phêrô Phạm Minh Triều, C.M.