Ký sự truyền giáo 21

Cha Phaolô Nguyễn Văn Bình, CM.
(Truyền giáo tại Papua New Guinea)
GIỌT NƯỚC NƠI MÁI TRƯỜNG XƯA
Mùa mưa năm nay kết thúc sớm hơn thường lệ. Nắng nóng bắt đầu trở lại, trút xuống vùng đất ven biển những đợt oi nồng như thiêu đốt. Nguồn nước dự trữ trong các bể chứa cứ vơi dần theo từng ngày. Ở nơi này, nước ngầm vốn đã nhiễm mặn, lại chưa có nước máy, nên người dân gần như hoàn toàn phụ thuộc vào những giọt nước mưa chắt chiu qua từng mùa.
Nằm khiêm tốn trong khuôn viên nhà thờ giáo xứ là một ngôi trường có cả bậc tiểu học và trung học cơ sở, được xây dựng từ trước năm 1954. Trải qua bao thăng trầm và nhiều lần sửa chữa, ngôi trường vẫn mang dáng vẻ đơn sơ với mái tôn, vách tôn. Dưới cái nắng gay gắt của mùa khô, những tấm tôn hấp nhiệt khiến không gian trong lớp học trở nên hầm hập, oi bức. Thế nhưng, giữa điều kiện thiếu thốn ấy, biết bao thế hệ học sinh vẫn ngày ngày đến trường, miệt mài với con chữ và nuôi dưỡng ước mơ về một tương lai tốt đẹp hơn.
Mỗi khi tiếng chuông báo giờ ra chơi vang lên, khoảng sân vốn yên tĩnh của giáo xứ lại rộn ràng tiếng cười nói. Cũng trong những giờ phút ấy, tôi thường thấy các em chạy đến nhà cha, lễ phép hỏi:
– Cha ơi! Nước trong bình hết rồi, chúng con khát quá!
Nhìn những gương mặt nhỏ nhắn, mồ hôi nhễ nhại dưới cái nắng trưa gay gắt, tôi không khỏi chạnh lòng.
– Sao các con không mang nước từ nhà đi?
Các em thật thà kể rằng buổi sáng, mỗi em đều mang theo một chai nước nhỏ. Có em nhà ở những ngôi làng xa, phải đi qua những con đường đất bụi để đến trường. Nhưng cái nóng oi nồng, những bức vách tôn hấp nhiệt cùng những giờ chạy nhảy khiến các em nhanh chóng khát nước. Chút nước mang theo từ nhà chẳng đủ cho cả buổi học.
Trong số những em tìm đến xin nước, có những đứa trẻ mới học lớp một, lớp hai, nhưng cũng có những em đã cao lớn, trông chẳng khác gì những thanh niên trưởng thành. Điều khiến tôi ngạc nhiên và xúc động là có những em đã 18, thậm chí 20 tuổi, mà hiện vẫn đang học lớp 8, lớp 9.
Hỏi ra mới biết, phía sau những gương mặt ấy là cả một hành trình nhiều gian khó. Vì gia đình nghèo, vì cuộc sống mưu sinh, nhiều em đã phải bỏ học từ sớm để theo cha mẹ làm việc kiếm sống. Chỉ đến khi hoàn cảnh bớt khó khăn, hoặc khi nhận ra giá trị của việc học, các em mới có cơ hội quay trở lại trường.
Dù tuổi đời đã lớn, các em vẫn sẵn sàng ngồi chung lớp với những đứa trẻ kém mình cả chục tuổi. Không mặc cảm, không ngại ngùng, các em tiếp tục học tập, cố gắng bù đắp những năm tháng đã mất. Nhìn những gương mặt ấy, tôi chợt nhận ra rằng các em không chỉ khát nước giữa mùa nắng hạn, mà còn mang trong mình một cơn khát khác: khát được học, được biết chữ và được mở ra một con đường mới cho cuộc đời mình.
Có lẽ, chính điều ấy khiến những lần các em chạy đến xin nước trở nên đặc biệt hơn trong lòng tôi. Một ly nước lúc này có thể chỉ giúp các em dịu đi cơn khát trong chốc lát, nhưng phía sau ly nước nhỏ bé ấy là sự quan tâm, là lời nhắc nhở rằng các em không đơn độc trên hành trình tìm kiếm tương lai.
Mái trường vách tôn trong khuôn viên nhà thờ không chỉ là nơi truyền đạt kiến thức, mà còn là nơi những ước mơ được gìn giữ giữa bao thiếu thốn. Những giọt nước mưa được chắt chiu từ mái nhà thờ, nay trao đến tay các em, tuy bình dị nhưng chứa đựng biết bao tình thương.
Nắng vẫn trải dài trên khoảng sân cũ. Bể nước mưa của giáo xứ vẫn vơi đi từng ngày, nhưng những ly nước dành cho các em vẫn tiếp tục được sẻ chia.
Nhìn các em vui vẻ đón lấy ly nước, tôi thầm mong những mùa mưa sau sẽ mang đến nguồn nước dồi dào hơn, để người dân nơi đây không còn phải lo lắng từng ngày vì thiếu nước. Và hơn thế nữa, tôi mong rằng sẽ có thêm nhiều bàn tay yêu thương nâng đỡ những học sinh nghèo, để các em không phải một lần nữa gác lại ước mơ vì cơm áo gạo tiền.
Bởi đôi khi, điều một đứa trẻ cần không chỉ là một ly nước để vơi cơn khát, mà còn là một cơ hội để tiếp tục đến trường, một niềm tin để bước tiếp và một tấm lòng sẵn sàng giúp em tin rằng tương lai của mình vẫn còn hy vọng.
NHỮNG ĐỨA TRẺ VÀ BẾP LỬA NƯỚNG CÁ
Có những khoảnh khắc bình dị khiến người ta bất giác mỉm cười và nhớ về một miền ký ức xa xôi. Hôm nay, giữa vùng đất truyền giáo Papua New Guinea (PNG), tôi bắt gặp hình ảnh những đứa trẻ quây quần bên bếp lửa nướng cá. Nhìn các em, tôi chợt nhớ về tuổi thơ Việt Nam nhiều năm trước, khi cuộc sống còn đơn sơ nhưng tiếng cười trẻ nhỏ luôn rộn rã.
Người ta thường nói: “Nhất quỷ, nhì ma, thứ ba học trò.” Quả thật, dù ở Việt Nam hay PNG, trẻ con vẫn có những trò nghịch ngợm và niềm vui riêng. Giữa những ngôi làng xa xôi của PNG, tôi như nhìn thấy hình ảnh tuổi thơ Việt Nam ngày trước, mộc mạc và gần gũi với thiên nhiên.
Hôm ấy, một nhóm học sinh tụ tập bên hàng rào lưới thép. Mấy đứa nhỏ nhanh nhẹn nhặt củi khô, vỏ dừa rồi nhóm lên bếp lửa. Chúng kê một tấm kim loại phẳng làm vỉ nướng, đặt lên đó những con cá vừa kiếm được. Một cậu bé ngồi bệt dưới đất, chăm chú canh lửa và trở cá. Khói bay nghi ngút, mùi cá nướng thơm lừng. Những người bạn đứng túm tụm, đứa tựa tay lên cọc rào, đứa khoác vai nhau, gương mặt ánh lên vẻ háo hức, chỉ chờ cá chín để cùng thưởng thức.
Chẳng có món ăn cầu kỳ hay đồ chơi hiện đại. Chỉ một bếp lửa nhỏ, vài con cá nướng và những người bạn bên nhau cũng đủ làm nên niềm vui. Hình ảnh ấy khiến tôi nhớ về những năm tháng tuổi thơ ở Việt Nam, khi lũ trẻ chúng tôi cũng từng rủ nhau bắt cá, kiếm củi, nướng những món ăn dân dã bên bờ sông hay ngoài bãi đất trống. Những niềm vui tưởng chừng nhỏ bé ấy giờ đây lại trở thành ký ức đẹp đẽ.
Có lẽ, PNG hôm nay khiến tôi nhìn thấy một phần Việt Nam của những năm tháng đã qua. Cuộc sống nơi đây còn nhiều thiếu thốn, nhưng tuổi thơ vẫn mang vẻ hồn nhiên, tự nhiên và gần gũi. Đứng nhìn các em vui vẻ bên bếp lửa, tôi cảm thấy lòng mình nhẹ nhõm. Giữa những lo toan của công việc truyền giáo, tiếng cười trẻ nhỏ như một món quà bình dị mà Thiên Chúa gửi đến.
Còn với tôi, khoảnh khắc ấy nhắc nhở rằng hành trình truyền giáo không chỉ là mang Tin Mừng đến với mọi người, mà còn là cơ hội để chính mình khám phá những vẻ đẹp bình dị của cuộc sống và thêm trân trọng những niềm vui nhỏ bé mà cuộc đời âm thầm trao tặng mỗi ngày.
