Các Hình thức Tông đồ Giáo dân

Đăng ngày: 17 giờ trước

Các Hình thức Tông đồ Giáo dân

Thiên Chúa đã nhập thể, sống giữa chúng ta và dạy dỗ chúng ta để chúng ta được nên thánh. Ngài thiết lập Giáo hội để dẫn dắt chúng ta cũng vì mục đích đó. Thiên Chúa muốn tất cả mọi người trở nên thánh; khát vọng của Ngài về sự thánh thiện của chúng ta vượt xa bất cứ điều gì chúng ta có thể tưởng tượng. Không có một kiểu Kitô giáo dành riêng cho linh mục hay tu sĩ và một kiểu khác dành cho những người sống giữa đời. Hiến chế tín lý về Giáo hội của Công đồng Vaticanô II đã khẳng định điều này một cách vô cùng rõ ràng.

Trong Hiến chế này (Lumen gentium), ngay sau chương viết về giáo dân và trước chương viết về tu sĩ là một chương có tiêu đề: “Ơn gọi nên thánh phổ quát trong Giáo hội”. Tại đây, chúng ta được biết rằng mọi Kitô hữu đều được mời gọi đạt tới sự trọn hảo của đức ái và yêu mến Thiên Chúa hết lòng, hết linh hồn, hết trí khôn, và yêu thương mọi người như chính Đức Kitô đã yêu thương họ. Công đồng dạy rằng: “Chúa Giêsu, vị Thầy thần linh và là gương mẫu của mọi sự trọn hảo, đã rao giảng sự thánh thiện trong đời sống cho tất cả và từng môn đệ của Người, bất kể họ thuộc hoàn cảnh nào.” Hơn nữa: “Ai cũng thấy rõ rằng tất cả các tín hữu của Đức Kitô, dù ở bậc sống hay địa vị nào, đều được mời gọi đạt tới sự viên mãn của đời sống Kitô hữu và sự trọn hảo của đức ái”. Trong thời đại chúng ta, lời mời gọi nên thánh này trở nên cấp thiết hơn bao giờ hết, nhất là khi con người ngày nay dường như ngày càng xa rời Thiên Chúa.

Bắt nguồn từ tình yêu Thiên Chúa

Lòng nhiệt thành vì các linh hồn bắt nguồn từ tình yêu của Thiên Chúa. Những ai bừng cháy trong tình yêu ấy, những ai từng trải nghiệm sự kết hiệp mật thiết với Thiên Chúa và thấu hiểu thực tại bao la về tình yêu Người dành cho nhân loại, ắt hẳn cũng sẽ bừng cháy lòng nhiệt thành để đưa mọi người đến với tình yêu ấy. Tình yêu đối với tha nhân phụ thuộc vào tình yêu chúng ta dành cho Thiên Chúa. Khi tình yêu Thiên Chúa chiếm trọn tâm hồn ta, tình yêu tha nhân sẽ tự nhiên tuôn trào như một hệ quả tất yếu. Ai yêu mến Thiên Chúa ít thì cũng yêu mến tha nhân ít. Nếu tình yêu dành cho Thiên Chúa yếu ớt, thì lòng nhiệt thành vì các linh hồn cũng sẽ yếu ớt; và nếu lòng nhiệt thành vì các linh hồn yếu ớt, đó là dấu hiệu chắc chắn cho thấy tình yêu dành cho Thiên Chúa đang suy giảm. Thật không thể yêu mến Thiên Chúa một cách chân thành mà lại không yêu thương những người con của Ngài, những người được Ngài yêu dấu vô cùng, được Ngài chăm sóc bằng tình yêu vô biên, và là những người mà vì họ, Ngài đã hy sinh mạng sống: “Vì Thiên Chúa yêu thế gian đến nỗi đã ban Con Một, để ai tin vào Con của Người thì khỏi phải chết, nhưng được sống muôn đời” (Ga 3,16). Nếu thực sự thấu hiểu tình yêu Thiên Chúa dành cho nhân loại, chúng ta không thể dửng dưng trước số phận của họ; chúng ta không thể khoanh tay đứng nhìn khi thấy họ dường như đang lao nhanh trên con đường rộng dẫn đến sự hư mất, hoặc vì thiếu hiểu biết mà đánh mất tất cả những kho tàng quý giá mà Thiên Chúa ban tặng qua Giáo hội của Ngài.

Hơn nữa, nếu thực sự yêu mến Thiên Chúa, chúng ta sẽ khao khát được cộng tác với Ngài trong việc mang lại ơn cứu độ và sự thánh thiện cho những người mà Ngài vô cùng yêu dấu. Chính tư tưởng này đã thôi thúc các vị thánh trong mọi công việc họ thực hiện vì các linh hồn. Chỉ để giúp một linh hồn, họ đã thực hành đức quảng đại đến mức anh hùng. Thánh Têrêsa vĩ đại đã viết: “Đây là khuynh hướng mà Chúa ban cho tôi; và tôi nghĩ rằng Ngài quý trọng một linh hồn, linh hồn mà nhờ lòng thương xót của Ngài cùng với sự siêng năng và lời cầu nguyện của chúng ta, chúng ta đã giành lại được cho Ngài hơn tất cả những phục vụ khác mà chúng ta có thể dâng lên Ngài.” Không gì tôn vinh lòng nhân từ, tình yêu và sự thương xót của Thiên Chúa cho bằng việc nỗ lực vì ơn cứu độ các linh hồn. Vì vậy, yêu mến Thiên Chúa và vinh quang của Ngài cũng có nghĩa là yêu mến các linh hồn; nghĩa là dấn thân làm việc và hy sinh vì ơn cứu độ của họ.

Tình yêu là trái tim của sứ vụ tông đồ

Tình yêu chính là trái tim của sứ vụ tông đồ. Thánh Têrêsa Hài đồng Giêsu đã thấu hiểu sâu sắc điều này. Với lòng nhiệt thành tông đồ rực cháy, sau khi cân nhắc mọi ơn gọi có thể, ngài đã viết: “Cuối cùng tôi đã tìm ra ơn gọi của mình ơn gọi của tôi chính là tình yêu! Trong lòng Giáo Hội, là mẹ của tôi, tôi sẽ là tình yêu. Như vậy, tôi sẽ trở thành tất cả. Nguồn mạch của tình yêu ấy, tất nhiên, chính là Thiên Chúa là Chúa Thánh Thần, Đấng là sự viên mãn cá vị, là hơi thở vĩnh cửu của tình yêu giữa Chúa Cha và Chúa Con. Ngài ngự trong lòng chúng ta để lấp đầy chúng ta bằng tình yêu siêu nhiên dành cho Thiên Chúa và, nhờ đó, dành cho các linh hồn.” Thánh Phaolô đã viết: “Tình yêu của Thiên Chúa đã được tuôn đổ vào lòng chúng ta, nhờ Chúa Thánh Thần, Đấng đã được ban cho chúng ta” (Rm 5,5). Ngài trao ngọn lửa tình yêu thần linh cho con người, mời gọi họ cùng tham dự vào tình yêu vô biên của chính Ngài. Ngài khơi dậy và nâng đỡ mọi hoạt động tông đồ.

Như Đức Giáo hoàng Piô XII đã viết: “Chính Ngài, nhờ hơi thở sự sống từ trời cao, là nguồn mạch phát sinh mọi hành động sống động và mang lại ơn cứu độ trong Nhiệm Thể Chúa Kitô.” Ngài chính là linh hồn của Giáo hội. Nếu muốn trở thành những tông đồ xứng đáng, chúng ta phải mở rộng tâm hồn để đón nhận sự tuôn đổ tình yêu của Ngài; tình yêu ấy phải tràn ngập, thấm sâu vào chúng ta, đến mức hòa quyện tình yêu của chính chúng ta vào trong đó. Lý tưởng của chúng ta phải là kết hợp tình yêu nhân loại nhỏ bé của mình với ngọn lửa tình yêu sống động, chính là Chúa Thánh Thần. Hãy suy ngẫm về điều này, bạn sẽ thấy lòng nhiệt thành gắn bó mật thiết như thế nào với tình yêu đích thực dành cho Thiên Chúa, và việc thiếu vắng lòng nhiệt thành là một trong những dấu hiệu đáng lo ngại nhất trong bất kỳ cộng đoàn Công giáo nào.

Lòng nhiệt thành chính là tình yêu trong hành động

Theo Thánh Tôma Aquinô, tình yêu giống như một tia lửa. Nó tạo ra ngọn lửa, và ngọn lửa của tình yêu chính là lòng nhiệt thành. Ngọn lửa càng cháy mãnh liệt thì ngọn lửa nhiệt thành càng bùng cháy mạnh mẽ và lan tỏa rộng hơn. Khi một linh hồn tiếp xúc mật thiết với Thiên Chúa qua tình yêu, lòng nhiệt thành tông đồ sẽ tự nhiên nảy sinh. Sự kết hợp với Thiên Chúa càng sâu sắc, con người càng cảm nhận rõ hơn tình yêu vô biên của Ngài dành cho nhân loại và khát vọng cứu độ họ của Ngài. Vì vậy, tình yêu tất yếu dẫn đến hoạt động tông đồ. Một hoạt động tông đồ không xuất phát từ tình yêu là điều đáng nghi ngại. Một hoạt động tông đồ chỉ được thúc đẩy một phần bởi tình yêu sẽ không bao giờ đạt được hoa trái dồi dào như hoạt động tông đồ xuất phát trọn vẹn từ tình yêu.

Thánh Têrêsa kể lại cách Thiên Chúa đón nhận linh hồn những người yêu mến Ngài làm của riêng mình; Ngài đóng ấn tín của Ngài lên họ, khơi dậy trong lòng họ nỗi đau buồn sâu sắc trước tội lỗi của nhân loại, đồng thời ban cho họ khát vọng cháy bỏng được hiến dâng chính mình để cứu rỗi các linh hồn. Điều này luôn đúng trong mọi trường hợp. Ngay cả những tu sĩ chiêm niệm, những người không bao giờ rời khỏi tu viện, cũng hướng đời sống cầu nguyện và hy sinh của mình vào lý tưởng đền tạ tội lỗi của nhân loại và cứu rỗi các linh hồn. Những vị sống đời chiêm niệm thể hiện lòng nhiệt thành bằng cách gia tăng sự hy sinh âm thầm, trong khi những vị dấn thân vào hoạt động tông đồ lại tìm thấy nơi ngọn lửa tình yêu ấy nguồn sức mạnh, sự nâng đỡ và hoa trái cho công cuộc tông đồ của mình.

Con đường dẫn đến sự phong phú trong hoạt động tông đồ chính là con đường hiệp nhất với Thiên Chúa. Nếu thực sự chiêm ngắm những đau khổ của Thiên Chúa làm người, chúng ta sẽ hiểu được Ngài quý trọng các linh hồn đến nhường nào và yêu thương họ tha thiết ra sao. Thế nhưng, con người đáp lại tình yêu ấy như thế nào? Chẳng phải qua mỗi thời đại, ngày càng có thêm nhiều kẻ vô ơn tìm cách thoát khỏi ảnh hưởng của Ngài sao? Thánh Têrêsa, Chúa Giêsu từng thốt lên: “Thế giới đang bốc cháy! Người ta dường như muốn kết án Đức Kitô một lần nữa, khi đưa ra hàng ngàn nhân chứng gian dối chống lại Ngài. Họ muốn san bằng Giáo hội của Ngài xuống tận đất.” Thánh nữ còn nói thêm: “Lòng tôi tan nát khi thấy biết bao linh hồn đang tiến về cõi hư vô. Ước gì nỗi bất hạnh này không quá lớn lao đến thế… Tôi cảm thấy mình sẵn sàng hy sinh cả ngàn mạng sống để cứu lấy dù chỉ một linh hồn đang trên đà hư mất.”

Dĩ nhiên, chỉ có ước muốn thôi thì chưa đủ. Những ước muốn ấy phải mang lại hiệu quả. Chúng ta cần phải lao động, hành động, thậm chí chịu đau khổ để cứu rỗi anh chị em đồng loại. Thánh Gioan Kim Khẩu từng nói: “Không gì lạnh lẽo hơn một Kitô hữu chẳng hề quan tâm đến sự cứu rỗi của người khác.” Lòng bác ái phải nồng ấm; sự thờ ơ thì lạnh lẽo. Hoạt động tông đồ là một bổn phận, nhưng chúng ta đừng chỉ nhìn nhận nó như vậy. Hãy coi đó là một đặc ân, một điều tất yếu nảy sinh từ chính tình yêu chúng ta dành cho Thiên Chúa.

Đạo Công giáo là một mối tương quan tình yêu

Tôi tự hỏi liệu có phải lý do khiến hoạt động tông đồ vắng bóng ở nhiều nơi là vì người Công giáo chúng ta chưa thấu hiểu ý nghĩa sâu xa của tôn giáo mình hay không. Dường như chúng ta quá chú trọng vào các hình thức bên ngoài như tham dự Thánh lễ, rước lễ, xưng tội, đóng góp cho quỹ Giáo hội, hay tham gia các hoạt động xã hội. Thế nhưng, thực tại nội tâm cao cả, rằng đạo Công giáo, xét cho cùng, chính là một mối tương quan tình yêu giữa Đấng Tạo Hóa và các thụ tạo của Ngài lại chưa được trân trọng đúng mức.

Trong một giáo xứ bình thường, có bao nhiêu người thực sự nỗ lực sống một đời sống nội tâm có trật tự? Chắc chắn rằng nếu họ thực sự sống như vậy, tình yêu của họ sẽ tỏa sáng qua lòng nhiệt thành của các tông đồ. Ân sủng và tình yêu của Thiên Chúa vốn dĩ mang tính lan tỏa, mang tính tông đồ. Không thể yêu mến Thiên Chúa mà lại không yêu mến các thụ tạo của Ngài trong Thiên Chúa. Một tình yêu chỉ hướng về Thiên Chúa nhưng lại loại trừ các thụ tạo của Ngài thì chỉ là tình yêu giả tạo. Nếu một trong hai khía cạnh này bị kìm nén, thì bản chất của tình yêu sẽ bị bóp nghẹt.

Tình yêu trưởng thành bao hàm cả tình yêu dành cho Thiên Chúa lẫn tình yêu dành cho con người, một tình yêu thực sự hiệu quả. Biểu hiện cao nhất của tình huynh đệ chính là hoạt động tông đồ nỗ lực vì phần rỗi của các linh hồn. Nếu điều này suy giảm, thì tình yêu của chúng ta dành cho Thiên Chúa cũng tất yếu sẽ suy giảm theo. Một đời sống thiêng liêng thờ ơ với phần rỗi của các linh hồn là một đời sống bị kìm hãm và thiếu sót. Đó là một kiểu đạo đức hẹp hòi, vụn vặt và vị kỷ, không bao giờ có thể phát triển thành sự thánh thiện đích thực. Đó là một lối sống đạo thiếu vắng hơi ấm sống động của tình yêu chân chính; khó có thể gọi đó là một đời sống thiêng liêng đúng nghĩa.

Từ đây, một suy nghĩ thực tiễn nảy sinh: Chẳng phải các giáo xứ nên quan tâm nhiều hơn đến việc phát triển đời sống thiêng liêng sao? Liệu chúng ta có thể tổ chức các khóa học về thần học linh đạo, hay cùng nhau nghiên cứu các tác phẩm của những bậc thầy về đời sống linh đạo dưới sự hướng dẫn của linh mục không? Tất nhiên, bất kỳ tổ chức tông đồ nào xứng đáng với tên gọi của nó đều phải vun đắp sự thánh thiện, song hành với hoạt động tông đồ, thậm chí thông qua chính hoạt động đó.

Tóm lại, hoạt động tông đồ tức là cộng tác vào công trình cứu độ của Đức Kitô, vừa là bổn phận của mọi chi thể trong Ngài, vừa là biểu hiện cao nhất của tình huynh đệ. Chúa muốn chúng ta cộng tác với Ngài để cứu rỗi các linh hồn. Vì là chi thể của Ngài, chúng ta được mời gọi để cuộc đời mình trở thành sự tiếp nối cuộc đời của chính Ngài. Hoạt động tông đồ của chúng ta chỉ thực sự sinh hoa kết trái khi nó bắt nguồn từ tình yêu dành cho Thiên Chúa và sự hiệp nhất với Ngài, đồng thời luôn đi kèm với cầu nguyện và hy sinh. Dĩ nhiên, chỉ một mình Thiên Chúa mới có thể làm cho công việc ấy trổ sinh hoa trái; và linh hồn của hoạt động này chính là đời sống nội tâm. Lòng nhiệt thành vì các linh hồn nảy sinh từ tình yêu dành cho Thiên Chúa và sự hiệp nhất với Người; đó chính là việc chia sẻ tình yêu của Thiên Chúa dành cho nhân loại. Một mặt, đời sống nội tâm phải hướng về phần rỗi các linh hồn; mặt khác, chính việc cứu rỗi các linh hồn lại thôi thúc chúng ta vun đắp một đời sống nội tâm sâu sắc hơn.

Củng cố đức tin

Giờ đây, chúng ta hãy xem xét phần thứ hai trong chủ đề của mình. Việc thực thi sứ vụ tông đồ là một phương thế để tăng trưởng trong sự thánh thiện. Chúng ta sẽ cùng suy xét về các nhân đức đối với thần, cùng với một số nhân đức khác. Trước hết là đức tin. Sứ vụ tông đồ được xây dựng trên nền tảng này một đức tin sâu xa vào Thiên Chúa và tình yêu Ngài dành cho tất cả con cái của mình.

Một người tông đồ đích thực phải tin rằng khát vọng làm việc vì các linh hồn, cũng như bất kỳ thành quả nào đạt được, đều là quà tặng từ Thiên Chúa. Người ấy tìm thấy niềm an ủi khi tin rằng thành quả của công việc ấy có ý nghĩa đối với Thiên Chúa hơn nhiều so với đối với chính bản thân mình; rằng Thiên Chúa mong muốn điều thiện hảo thiêng liêng mà người ấy đang tìm kiếm còn mãnh liệt hơn chính mong muốn của người ấy gấp bội. Người ấy tin rằng Thiên Chúa luôn đồng hành trong công việc của mình và rằng đối với Thiên Chúa, mọi sự đều có thể. Người ấy có trong tay không gì khác hơn chính quyền năng vô biên của Thiên Chúa.

Tinh thần đức tin chân chính được thể hiện qua mục đích kiên định, nỗ lực không ngừng nghỉ, tình yêu nồng cháy không bao giờ lụi tàn, kỷ luật vững vàng, lòng can đảm không nao núng và sự kiên trì bền bỉ. Người có đức tin hiểu rằng cuộc chiến này luôn xứng đáng, và dù gặp phải những khó khăn tự nhiên, họ cũng không bao giờ bỏ cuộc. Họ luôn sẵn sàng nắm bắt mọi cơ hội để làm điều thiện. Họ biết rằng đức tin sẽ chiến thắng thế gian.

Chính đức tin giúp con người nhận ra Thiên Chúa trong mọi thụ tạo; đức tin dẫn đưa con người tin vào tình yêu vô biên của Thiên Chúa; đức tin nâng đỡ tâm hồn giữa những tăm tối và cám dỗ; đức tin giúp chúng ta vượt qua các thử thách và gian nan; đức tin cho phép con người nhìn nhận và đánh giá mọi sự theo cách nhìn của chính Thiên Chúa; đức tin là nền tảng của sự vâng phục thiêng liêng; đức tin giúp nhận ra ý muốn hoặc sự cho phép của Thiên Chúa trong mọi hoàn cảnh cuộc sống; đức tin soi sáng toàn bộ cuộc đời; đức tin thanh tẩy trí hiểu của chúng ta; đức tin giúp con người bám chặt vào Thiên Chúa trong mọi hoàn cảnh và trải nghiệm cá nhân; và đức tin luôn hướng tầm nhìn của con người về cõi vĩnh hằng.

Hoạt động tông đồ làm gia tăng lòng tin thác vào Thiên Chúa

Hoạt động tông đồ Kitô giáo đích thực không thể thực hiện được nếu thiếu sự tăng trưởng trong nhân đức tín thác. Người tông đồ hiểu rằng mình có trong tay quyền năng vô biên của Thiên Chúa. Anh ta hay chị ta nỗ lực cộng tác với ân sủng một cách kiên định nhất trong khả năng mà Thiên Chúa cho phép. Anh ta hay chị ta biết rằng những phương thế thuần túy trần thế đều vô ích. Hoạt động tông đồ không phải là một công việc kinh doanh. Các công trình của Thiên Chúa phải được điều hành theo các quy tắc của Ngài và sử dụng chính những phương thế của Ngài. Như vậy, lòng tín thác vào Thiên Chúa giúp gia tăng nghị lực, công khó và những hy sinh của các tông đồ.

Khi thành công, anh ta hay chị ta tạ ơn Thiên Chúa; khi thất bại, anh ta hay chị ta càng gia tăng lòng tin tưởng và coi thất bại đó như một thành công bị trì hoãn. Anh/chị ấy nhìn nhận dấu ấn của Thập Giá như một dấu hiệu của niềm hy vọng. Anh/chị ấy biết rằng công trình của Đức Kitô sẽ luôn mang dấu ấn của chính Người. Công việc ấy chẳng bao giờ diễn ra trong những hoàn cảnh lý tưởng, cũng không bao giờ giống như điều mà con người có thể lựa chọn hay hình dung.

Khi thấy công việc của mình bị đe dọa bởi những trở ngại mà xét theo quan điểm nhân loại, dường như chắc chắn sẽ ngăn cản sự thành công anh ta/ chị ta hiểu rằng, nếu những trở ngại đó không xuất phát từ sự lơ là của chính bản thân, thì chúng lại chính là những yếu tố cần thiết cho sự thành công; chúng là nguồn nhiên liệu nuôi dưỡng những nỗ lực của anh, giúp anh vượt qua mọi thử thách để đạt đến đích.

Cách thức của Thiên Chúa là tạo nên những thành quả vĩ đại nhất thông qua những công cụ tưởng chừng không xứng đáng. Đó luôn là bài học rút ra từ lịch sử của Giáo hội và cuộc đời các vị Thánh. Các tông đồ sớm nhận ra rằng chỉ nhờ đặt hy vọng vào Thiên Chúa, họ mới có thể vượt qua sự nhút nhát và nỗi sợ dư luận, đồng thời có thái độ đúng đắn trước những hiểm nguy và khó khăn.

Lòng tin cậy khơi dậy tinh thần dấn thân. Trong sứ vụ tông đồ, không còn chỗ cho sự nhút nhát hay nỗi sợ dư luận đối với một người đặt trọn niềm tin vào Thiên Chúa và quyền năng của ân sủng Ngài. Khi đối mặt với khó khăn và hiểm nguy, lòng tin cậy siêu nhiên sẽ sinh ra lòng can đảm. Những chướng ngại vật được nhìn nhận như những thách thức cần phải đối diện và vượt qua với sự trợ giúp của Thiên Chúa.

Đối với một người tông đồ đầy lòng tin cậy, không công việc nào miễn là nằm trong khả năng thực hiện một cách khôn ngoan là quá khó. Họ sẵn sàng dấn thân đến tận cùng để tìm kiếm những con chiên lạc, thiết lập mối liên hệ cá nhân với từng người trong những tầng lớp bị gạt ra bên lề xã hội, tiếp cận những ai đã rời bỏ đức tin, và nâng đỡ tất cả những mảnh đời khốn cùng, tuyệt vọng nhất. Họ đặt trọn niềm tin vào Thiên Chúa, đến mức kiên trì tìm kiếm các linh hồn cho đến tận cùng, với lòng nhiệt thành và tâm huyết lớn lao hơn nhiều so với cách người đời săn tìm những kho báu quý hiếm.

Chính niềm tin là động lực giúp vị tông đồ kiên trì bền bỉ. Để thực sự là một tông đồ, người ấy phải được nâng đỡ bởi niềm tin vững vàng vào Thiên Chúa. Người ấy phải xác tín rằng ngay cả đối với những tệ nạn nghiêm trọng nhất, vẫn luôn có một phương thuốc duy nhất đó là việc áp dụng một cách sâu sắc và kiên nhẫn toàn bộ hệ thống tôn giáo của Giáo hội Công giáo.

Tình yêu lớn lên nhờ thực hành

Về đức ái, chỉ cần nói rằng hoạt động tông đồ chính là một cách thực hành đức ái, mà đức ái thì càng thực hành càng lớn mạnh. Không ai có thể thực hành lòng yêu mến Thiên Chúa và tha nhân mà tình yêu ấy không ngày càng tăng trưởng. Khát vọng trở thành một tông đồ hiệu quả thôi thúc con người hướng tới một đời sống nội tâm sâu sắc hơn; đây chính là đòn bẩy mạnh mẽ cho sự thánh hóa bản thân.

Nếu đời sống nội tâm là nguồn mạch, là sức mạnh và là ngọn lửa của hoạt động tông đồ, thì ngược lại, hoạt động tông đồ cũng giúp đời sống nội tâm trở nên quảng đại và mãnh liệt hơn. Một người tràn đầy lòng nhiệt thành muốn đưa các linh hồn về với Thiên Chúa sẽ cảm thấy thôi thúc dấn thân quảng đại hơn trong việc cầu nguyện, từ bỏ bản thân và thực hành mọi nhân đức. Tôi đã chứng kiến điều này nhiều lần: chỉ cần tham gia vào hoạt động tông đồ, người ta sẽ nhận ra sự thánh thiện cần thiết đến nhường nào.

Hơn thế nữa, họ hiểu rằng sứ vụ tông đồ chính là việc thực hành liên lỉ các nhân đức đối thần: đức tin, đức cậy và đức mến; và họ không thể thực hành các nhân đức ấy mà không đồng thời tăng trưởng trong chúng. Như vậy, trong khi đời sống nội tâm là linh hồn của hoạt động tông đồ, thì hoạt động tông đồ lại là động lực mạnh mẽ thúc đẩy linh hồn tiến tới sự hiệp nhất với Thiên Chúa, tức là tiến tới sự trọn lành và sự thánh thiện. Người nào thấu hiểu sứ vụ tông đồ sẽ không lao đầu vào các hoạt động một cách mù quáng; thay vào đó, họ chú trọng vun đắp đời sống nội tâm sâu sắc hơn, nỗ lực hiến dâng trọn vẹn cho sự thánh thiện, bởi họ hiểu rằng trước khi có thể khơi gợi tình yêu nơi người khác, chính bản thân họ phải là người biết yêu mến trước.

Hoạt động tông đồ là con đường dẫn đến sự khiêm nhường

Mối liên hệ giữa hoạt động tông đồ và các yếu tố quan trọng khác trong đời sống thiêng liêng là điều hiển nhiên. Chẳng hạn, một người còn đầy ắp cái “tôi” thì không thể dấn thân trọn vẹn cho sự nghiệp của Thiên Chúa. Đó là lý do tại sao sự khiêm nhường vừa là cội rễ, vừa là công cụ cho mọi hoạt động tông đồ. Ai thường xuyên tham gia vào công việc tông đồ sẽ sớm nhận ra rằng mình cần phải rèn luyện thái độ dịu dàng, khiêm tốn, nếu muốn việc tiếp cận người khác mang lại hoa trái thiêng liêng.

Người làm tông đồ sớm hiểu rằng khiêm nhường chính là nhân đức tạo nên giá trị cho tất cả các nhân đức khác. Các nhân đức đều dựa vào ân sủng, mà Thiên Chúa thì không ban ân sủng cho kẻ kiêu ngạo; trái lại, Ngài chống lại họ. Kinh Thánh đã khẳng định điều này ba lần. Khi một nhân đức được coi là kết quả của nỗ lực của riêng cá nhân mà không cần đến sự trợ giúp nào khác, thì nó không còn là nhân đức đích thực nữa. Trường học khắc nghiệt của hoạt động tông đồ là một trong những nơi tốt nhất để học về sự khiêm nhường thông qua thực hành. Ngay cả với một tâm hồn vốn dĩ rất kiêu ngạo, môi trường này cũng dần dần giúp họ thấm thía một bài học sâu sắc: tất cả những gì thực sự thuộc về bản thân chỉ là hư vô; còn mọi điều khác đều là quà tặng, nhưng không phải từ Thiên Chúa.

Khi một người dành ít tình yêu cho bản thân, họ sẽ có thể dành nhiều tình yêu hơn cho Thiên Chúa. Đó là lý do tại sao sự khiêm nhường lại vô cùng cần thiết để đạt được sự hiệp nhất với Thiên Chúa là nền tảng cho hiệu quả siêu nhiên trong sứ vụ tông đồ. Một người kiêu ngạo cố gắng đạt được thành công trong sứ vụ tông đồ cũng giống như một người bị liệt khao khát được bước đi; họ đơn giản là không có khả năng đó. Người ấy phải học sự khiêm nhường, và trường học tốt nhất chính là mối tương quan giữa thầy và trò trên con đường tông đồ. Việc chế ngự bản thân sẽ phát triển khi một người sẵn sàng cộng tác với những người khác trong một hệ thống tông đồ có tổ chức và được chuẩn bị. Thông qua đó, người muốn dấn thân vào sứ vụ tông đồ sẽ hiểu rằng: xác tín vào sự hư vô tuyệt đối của chính mình trước mặt Thiên Chúa chính là nền tảng để Thiên Chúa xây dựng công trình của Ngài.

Lòng nhiệt thành thúc đẩy sự tăng trưởng trong mọi nhân đức

Chúng ta có thể tiếp tục bàn về từng nhân đức, lòng can đảm, tinh thần anh hùng, sự khôn ngoan, tính kiên trì, tinh thần dấn thân, sự hy sinh, niềm vui và lòng vâng phục. Có rất nhiều điều để viết về mỗi nhân đức này, nhưng chỉ cần suy ngẫm một chút, ta sẽ thấy rõ rằng việc tham gia vào một tổ chức tông đồ cùng với những người khác, dưới sự hướng dẫn tâm linh phù hợp, chắc chắn sẽ dẫn đến sự tăng trưởng trong tất cả các nhân đức ấy.

Một tổ chức tông đồ giáo dân lý tưởng cũng phải là một lối sống. Nếu không như vậy, tổ chức đó khó có thể xứng đáng nhận được sự ủng hộ. Trong cuốn sách nhỏ của tôi, Sự thánh thiện nhờ Đức Maria (Holiness through Mary), tôi đã trình bày cách thức mà Hội “Đạo binh Đức Mẹ” (Legio Mariae) vun đắp tất cả những nhân đức này. Điều tương tự cũng nên đúng với các tổ chức tông đồ khác. Bất kỳ tông đồ nào cũng cần được hoàn thiện thông qua công việc mình thực hiện và được thanh luyện qua những khó khăn, gian khổ, trở ngại và thử thách mà họ gặp phải trong suốt hành trình đó.

Trong bài phát biểu tại đại hội thế giới của tổ chức Pax Romana vào ngày 30 tháng 7 năm 1955, Đức Giáo hoàng Piô XII đã nhắn nhủ các tín hữu giáo dân đang dấn thân vào công cuộc tông đồ rằng, chính trong hoạt động tông đồ, họ sẽ tìm thấy sự nâng đỡ thiêng liêng cần thiết để chống lại tinh thần tự trị và độc lập một đặc điểm rất điển hình của thời đại này; đồng thời, đó cũng là phương thuốc giải trừ tính vị kỷ và là lời giải đáp cho nhiều khó khăn. Ngài cho biết sự hướng dẫn khôn ngoan của Giáo hội sẽ mở ra cho họ những nguồn ân sủng vô tận. Trong một bài diễn văn vài năm trước, chính vị Giáo hoàng này cũng khẳng định rằng hoạt động tông đồ của giáo dân là phương thế tuyệt vời để các tín hữu củng cố đời sống thiêng liêng và làm sâu sắc thêm đức tin của mình.

Sau cùng, mọi lợi ích từ hoạt động tông đồ của giáo dân dù là đối với những người được đón nhận sự giúp đỡ hay đối với chính những người tham gia thực hiện, đều sẽ được gia tăng bội phần nếu mọi việc được thực hiện trong sự hiệp nhất với Mẹ Thiên Chúa, Đấng mà Đức Giáo hoàng Phaolô VI đã mời gọi chúng ta tôn vinh với tước hiệu Mẹ của Giáo hội.

Francis J. Ripley

Nguồn: catholic.com

Ban Truyền thông chuyển ngữ.