Góc nhìn Vinh Sơn: Bài giảng
Trong cuộc gặp gỡ với các linh mục ở Roma năm nay, Đức Giáo hoàng Leo đã nói về việc sử dụng Trí tuệ Nhân tạo – công cụ AI – trong việc chuẩn bị bài giảng. Thay vì lặp lại những lời cảnh báo của Đức Thánh Cha, tôi muốn nhấn mạnh những gì có thể học được từ giáo huấn của ngài về tính năng động và nội dung cần thiết cho việc rao giảng cho Dân Chúa. Tôi xin nêu bật ba yếu tố.
Thứ nhất, Đức Giáo hoàng nhấn mạnh rằng các linh mục nên tham gia vào việc “thực sự hiểu biết cộng đoàn… được kêu gọi phục vụ”. Con người thay đổi; hoàn cảnh sống khác nhau; tình hình kinh tế/chính trị/gia đình luôn biến động. Để rao giảng cho những người được giao phó cho sự chăm sóc của mình, một linh mục phải hiểu biết dân mình. Nếu thiếu sự hiểu biết này, lời rao giảng Tin Mừng của ngài sẽ hướng đến một cộng đoàn xa lạ.
Tôi thường xuyên cử hành Thánh lễ vào Chúa nhật tại một (hoặc nhiều hơn) trong ba nơi. Một thì ở trường đại học (St. John’s University); một thì ở nhà hưu các sơ, và một thì là nhà thờ giáo xứ. Những người tìm đến để lắng nghe và học hỏi Lời Chúa ở mỗi nơi đó đều khác nhau. Không cần một bài giảng hoàn toàn khác biệt, mà cần một bài giảng ghi nhận câu chuyện của họ và nhận ra sự độc đáo của mỗi người. Đúng vậy, một linh mục cần hiểu cộng đoàn của mình để có thể giảng cho họ một cách có ý nghĩa và phù hợp với thế giới của họ.
Từ đó nảy sinh nhu cầu một linh mục phải hướng lời giảng của mình đến “cuộc sống thực tế” chứ không chỉ là một thế giới tưởng tượng nào đó. Làm thế nào để Tin Mừng được truyền đạt sao cho đáp ứng được nhu cầu và giá trị hiện tại? Khi nào/như thế nào/ở đâu thì Tin Mừng đề cập đến kinh nghiệm sống và giáo huấn được đón nhận bởi niềm tin của người phục vụ? Đức Giáo hoàng Leo viết: “Chúng ta có thể cung cấp một việc phục vụ được hội nhập văn hóa tại nơi chúng ta đang làm việc, tại giáo xứ mà chúng ta đang phục vụ, mọi người muốn thấy đức tin của anh em, kinh nghiệm của anh em về việc đã biết và yêu mến Chúa Giêsu Kitô.” Bài giảng phải có nguồn gốc và ứng dụng mục vụ cũng như cá nhân.
Thứ hai, bài giảng phải xuất phát từ sự đào tạo của linh mục và việc áp dụng sự hiểu biết của ngài vào Lời Chúa được rao giảng. Đức Thánh Cha viết về quá trình soạn thảo bài giảng: “Cần phải sử dụng trí óc, trí thông minh của chúng ta phải được rèn luyện.” Nếu hàng giáo sĩ không sử dụng sức mạnh trí tuệ và tinh thần, có được từ việc học tập và suy ngẫm, thì thông điệp sẽ bị suy yếu. Bài học sẽ bị suy giảm thay vì được củng cố và tập trung. Một trong những công việc cơ bản mà Thánh Vinh Sơn Phaolô dành cho cộng đoàn của mình liên quan đến việc đào tạo các linh mục. Thánh Vinh Sơn biết rằng dân chúng không được phục vụ đầy đủ bởi vì những linh mục thiếu đào tạo và học vấn. Vì lợi ích của dân Chúa, ngài đã tham gia vào công tác đào tạo tại chủng viện.
Đây là điểm cuối cùng, nhưng có lẽ quan trọng nhất: bài giảng phải xuất phát từ và thể hiện đức tin của vị linh mục giảng thuyết đó. Nó phải được sinh ra từ sự suy tư và cầu nguyện; nó phải được nuôi dưỡng trong môi trường này. Đức Giáo hoàng Leo dạy rằng bài giảng phải thể hiện “thời gian dành cho Chúa” xuất phát từ “một cuộc sống đích thực bén rễ trong Chúa”. Người ta có thể thấy một văn bản do máy móc tạo ra thì không có sự tham gia này của người soạn giảng trong tiến trình này.
Đức tin cá nhân của linh mục phải được thể hiện trong lời nói của ngài. Bài giảng phải là một sáng tạo xuất phát từ tâm trí và trái tim của ngài—một sáng tạo được thể hiện trong hành động của ngài. Nếu thực sự, bài giảng là nhiệm vụ quan trọng nhất của một linh mục trong việc chuẩn bị cho một thánh lễ Chúa nhật hoặc ngày thường, thì nó phải thể hiện ngài là ai, ngài hy vọng điều gì và Chúa đã nói với ngài như thế nào. Việc chuẩn bị và trình bày bài giảng là sự tham gia vào hành động sáng tạo của Thiên Chúa, Đấng chọn mặc khải chính mình qua Giáo hội và các thừa tác viên nhân loại của Giáo hội.
Tất nhiên, người ta luôn phải nhận ra vai trò của Chúa Thánh Thần trong cả việc nói và nghe bài giảng. Có thể tìm hiểu thêm trong các bút tích của Thánh Vinh Sơn Phaolô về sự nhấn mạnh của ngài về việc “rao giảng Tin Mừng cho người nghèo” và cách thức thực hiện việc rao giảng này.
Đức Thánh Cha kêu gọi những người có đặc ân và trách nhiệm rao giảng Tin Mừng hãy hết lòng và tận tâm tham gia vào nỗ lực này, coi đó như một nhiệm vụ thiêng liêng. Đó là một ơn phước cho cả người rao giảng và cho cả cộng đoàn được phục vụ.
Nguồn: famvin.org
Ban Truyền thông chuyển ngữ
