Năm 2026 – Năm Đáp Trả : Cam Kết Trên Hành Trinh Phân Định Ơn Gọi

Bài suy tư  năm “2026: Năm của Việc Đáp Trả”, được dành riêng cho việc phân định ơn gọi theo nhãn quan Vinh Sơn, đã được xuất bản. Cha Jean Rolex, C.M., đưa ra một cách diễn giải về bối cảnh Giáo hội và xã hội hiện nay, đồng thời mời gọi chúng ta phát triển một “văn hóa đáp trả” được đặt nền tảng trên việc lắng nghe, phân định và sứ mạng. Đây là một đóng góp hữu ích cho các cộng đoàn và người trẻ trong Tu Hội Truyền Giáo, giúp canh tân những con đường đồng hành và sự sẵn sàng phục vụ người nghèo.

Một năm mới đã đến với chúng ta; đây là thời điểm thuận lợi để hoạch định, định hướng và đề xuất những tầm nhìn mới. Đồng thời, đây cũng là dịp lý tưởng để giới thiệu đến độc giả và các cộng đoàn Vinh Sơn bài suy tư kịp thời mang tựa đề: “2026: Năm của Việc Đáp Trả – Cam Kết với Việc Phân Định Ơn Gọi.”

Tại sao lại có đề xuất này?

Trong một bối cảnh được đánh dấu bởi những biến chuyển văn hóa nhanh chóng, sự phân mảnh ý nghĩa và những thách thức xã hội đang chất vấn sứ mạng loan báo Tin Mừng của Giáo hội, phạm trù “đáp trả” mang một ý nghĩa thần học và mục vụ đặc biệt. Đây vừa là một hành vi cá vị, vừa mang tính tương quan, nối kết sáng kiến của Thiên Chúa với tự do con người, lịch sử cá nhân và chiều sâu nội tâm. Trong viễn cảnh này, tôi cho rằng điều thiết yếu là làm cho năm 2026 trở thành một cơ hội đặc biệt để khơi dậy lại sự đáp trả ơn gọi trong Giáo hội hoàn vũ, và cách riêng trong các cộng đoàn được gợi hứng từ gia sản của Thánh Vinh Sơn Phaolô.

Khi trình bày suy tư này, tôi nhận ra rằng ơn gọi không phải là một sự kiện đơn lẻ hay một đặc ân chỉ dành cho một số người, nhưng là một động lực bền vững của việc lắng nghe, phân định và sẵn sàng nơi tất cả những ai đã được lãnh nhận Bí tích Thánh Tẩy. Trong truyền thống Vinh Sơn, động lực này được thể hiện qua sự sẵn sàng phục vụ, sự nhạy cảm đối với người nghèo và một chuyển động liên tục của việc hoán cải và được sai đi.

Trong viễn tượng này, việc phân định ơn gọi trở thành một cam kết luân lý và thiêng liêng, đòi hỏi sự sáng suốt, sự đồng hành và khả năng nhận biết những thực tại mới một cách thông minh. Tôi tin rằng sự phức tạp của thời đại hôm nay không làm cho ơn gọi bị suy yếu; trái lại, nó khiến ơn gọi trở nên cấp thiết và đòi hỏi hơn. Vì thế, việc đề xuất năm 2026 như là “năm của việc đáp trả” không đơn thuần là một trò chơi chữ, nhưng là một lời mời chân thành nhằm đào sâu các tiến trình đào luyện, cộng đoàn và mục vụ, giúp mọi người — người trẻ và người trưởng thành, giáo dân và người thánh hiến — khám phá vị trí của mình trong sứ mạng của Thiên Chúa và đáp trả bằng sự tự do trưởng thành.

Qua những phân tích thần học, nhân học và mục vụ, bài suy tư này tìm cách đào sâu ý nghĩa của việc đáp trả ơn gọi trong bối cảnh đương đại.

Tại sao lại nói đến “việc đáp trả” vào năm 2026? Bối cảnh và tính thời sự

Việc bàn về “việc đáp trả” vào năm 2026 không phải là một cử chỉ tùy tiện, nhưng là kết quả của một sự nhận định kỹ càng thời khắc lịch sử mà Giáo hội và xã hội chúng ta đang trải qua. Trong bối cảnh hiện nay, được đặc trưng bởi sự bùng nổ của công nghệ, sự mong manh của các mối tương quan và sự phức tạp của các thách thức xã hội ngày càng gia tăng, vấn đề về ơn gọi mang tính khẩn thiết mới. Ngày nay, hơn bao giờ hết, ơn gọi cần được hiểu như một phạm trù nền tảng, nối kết căn tính, sứ mạng và trách nhiệm lịch sử.

Từ nhãn quan Vinh Sơn, tính khẩn thiết này càng trở nên rõ nét hơn. Đặc sủng của Thánh Vinh Sơn Phaolô được khởi nguồn từ trong chính thời kỳ khủng hoảng xã hội và Giáo hội, và sự đáp trả của ngài mang đậm bối cảnh thực tế: đó là lắng nghe tiếng kêu của người nghèo, phân định ý muốn của Thiên Chúa qua các biến cố và tổ chức bác ái bằng cách thế hữu hiệu. Đối với Thánh Vinh Sơn, ơn gọi không phải là một khái niệm trừu tượng, mà là một thực hành phục vụ cụ thể, được làm mới trong mỗi cuộc gặp gỡ với nỗi đau của con người. Là những người tiếp nối gia sản của ngài, chúng ta được mời gọi khơi lại trực giác nền tảng ấy.

Tính thời sự của chủ đề này còn thể hiện rõ trong nhu cầu trao cho các thế hệ trẻ một ngôn ngữ ơn gọi có khả năng đối thoại với những thao thức, mối quan tâm và niềm hy vọng của họ. Do đó, năm 2026 có thể trở thành một thời điểm thuận lợi để củng cố các cơ cấu đồng hành, canh tân các chương trình đào tạo theo tinh thần hiệp hành, và thúc đẩy một nền văn hóa ơn gọi biết đón nhận sự đa dạng của các ơn gọi hiện diện trong Dân Thiên Chúa.

Phạm trù “đáp trả”: một phân tích mang tính thần học và nhân học

Để hiểu được động lực ơn gọi trong truyền thống Kitô giáo, thật là cần thiết để xem xét về khái niệm đáp trả: một chuyển động sâu xa nối kết sáng kiến thần linh với tự do con người. Theo cách nhìn này, việc đáp trả ơn gọi không phải là điều thêm thắt cho đức tin, nhưng nằm ngay ở trung tâm kinh nghiệm của người tín hữu.

Trong truyền thống Kinh Thánh, ơn gọi luôn được trình bày như một biến cố mang tính tương quan. Thiên Chúa gọi đích danh, thách đố và mời gọi; và như thế, lịch sử cứu độ tiến triển nhờ những người nam và người nữ dám đáp trả (x. 1 Sm 3,1–10; Lc 1,26–38). Động lực này soi sáng cho cách hiểu ngày nay về ơn gọi: ơn gọi không bị áp đặt, nhưng được đề nghị; nó không triệt tiêu tự do, nhưng đánh thức tự do; và nó không bị giới hạn trong phạm vi thuần túy tôn giáo, nhưng bao trùm toàn bộ hiện hữu của đời sống. Do đó, việc đáp trả ơn gọi đòi hỏi một quá trình phân định bao gồm sự trưởng thành cảm xúc, khả năng lắng nghe và đọc hiểu bối cảnh của chính bản thân mình.

Đối với truyền thống Vinh Sơn, việc đáp trả ơn gọi được đánh giá bằng việc thực hành bác ái cụ thể. Đáp trả, theo nghĩa Vinh Sơn, là cho phép bản thân mình bị ảnh hưởng bởi thực tại, là phân định thực tại đó dưới ánh sáng Tin Mừng, và là hành động với hiệu quả và sự khiêm nhường. Theo nghĩa này, sự đáp trả không phải là một hành vi đơn lẻ hay mang tính tri thức thuần túy, nhưng là một lối sống kết hợp hài hòa giữa cầu nguyện, phục vụ và đời sống cộng đoàn.

Năm 2026 như là “Năm của Việc Đáp Trả”: các hệ luận và thách đố

Việc đề xuất năm 2026 như là “Năm của Việc Đáp Trả” là nhìn nhận rằng ơn gọi không diễn ra trong khoảng không, nhưng trong một bối cảnh lịch sử, xã hội và Giáo hội, vừa đặt ra thách thức, đồng thời mở ra những hình thức mới của lòng trung tín. Năm nay nên là thời gian để canh tân sự sẵn sàng của chúng ta, củng cố các tiến trình phân định của chúng ta và mang lấy những thách đố của thế giới đương đại với sự sáng tỏ hơn. Từ nhãn quan Vinh Sơn, đề xuất này mang một âm hưởng đặc biệt, vì nó mời gọi chúng ta khơi dậy lại nhiệt thành truyền giáo đã làm nên đặc nét của Thánh Vinh Sơn Phaolô và các cộng đoàn tiên khởi của ngài.

Mặc dù việc đáp trả ơn gọi bị ảnh hưởng bởi sự phức tạp của bối cảnh hiện nay, chính bối cảnh ấy lại mở ra những cơ hội cho một sự hiểu biết sâu sắc hơn và chân thực hơn về ơn gọi. Ngày nay, việc đáp trả đòi hỏi khả năng phân định giữa nhiều tiếng gọi, trong đó không ít tiếng gọi mang tính mâu thuẫn. Nó cũng đòi hỏi việc nuôi dưỡng một nội tâm biết phê phán, có khả năng chống lại sự hời hợt và tiếng ồn của môi trường xung quanh. Nó cũng có nghĩa là đón nhận sứ mạng như là một con đường của sự gắn kết sống động. Theo nghĩa này, việc đáp trả ơn gọi trở thành một hành động đi ngược lại não trạng phổ biến của xã hội hôm nay.

Vì thế, điều cấp thiết là phải giải quyết những thách đố lớn đang thách thức nền văn hóa ơn gọi:

• Cuộc khủng hoảng ơn gọi và việc tái định hình đời sống thánh hiến;
• Sự xuất hiện của những hình thức thánh hiến mới trong đời sống giáo dân;
• Bất bình đẳng xã hội, hiện tượng di cư và những dạng dễ bị tổn thương mới;
• Những biến đổi văn hóa phát sinh từ cuộc cách mạng công nghệ.

Tuy nhiên, những thách đố này không nên được hiểu như những mối đe dọa, mà đúng hơn như những lời mời gọi sáng tạo mục vụ, điều này cho phép hình thành những tiến trình ơn gọi linh hoạt hơn, mang tính nhập thể và gắn liền với thực tại.

Làm thế nào để làm sống lại nền văn hóa ơn gọi?

Để làm sống lại nền văn hóa ơn gọi, điều hết sức quan trọng là khiêm tốn đón nhận con đường hiệp hành mà Đức Thánh Cha Phanxicô đề xuất. Tính hiệp hành cổ võ một cách hiểu mang tính cộng đoàn và đồng trách nhiệm hơn về ơn gọi. Chúng ta không được đánh mất ý thức rằng cảm thức xã hội đương đại ưu tiên một ơn gọi được định hướng đến việc phục vụ, công lý và việc chăm sóc công trình tạo dựng. Đã đến lúc cần đề cao sự đa dạng của các con đường ơn gọi trong Dân Thiên Chúa.

Linh đạo Vinh Sơn, với điểm nhấn nơi bác ái có tổ chức và việc đọc hiểu trung thành với thực tại, mang lại những công cụ vững chắc để đối diện với những thách đố này. Nhờ đó, năm 2026 có thể trở thành một thời gian canh tân thiêng liêng và mục vụ, trong đó việc đáp trả được hiểu như một hành vi của niềm hy vọng tích cực và như một cách thế cụ thể để nhập thể Tin Mừng trong một thế giới bị thương tích.

Hướng tới một nền văn hóa đáp trả

Đề xuất năm 2026 như là “Năm của Việc Đáp Trả” không chỉ nhằm thúc đẩy những sáng kiến riêng lẻ hay tạm thời làm mạnh thêm các chương trình ơn gọi. Hơn thế nữa, đây là một lời mời gọi xây dựng một nền văn hóa đáp trả: nghĩa là một cách hiểu đời sống Kitô hữu trong đó sự sẵn sàng, phân định và sứ mạng trở thành những thái độ bền vững. Nền văn hóa này không tự nhiên mà có; nó đòi hỏi một sự biến đổi sâu xa trong não trạng, cơ cấu và thực hành mục vụ.

Trong linh đạo Vinh Sơn, việc đáp trả không phải là một hành vi nhất thời, nhưng là một cách thế hiện diện trong thế giới. Thánh Vinh Sơn Phaolô đã hiểu rằng Thiên Chúa kêu gọi con người qua thực tại cụ thể. Do đó, một nền văn hóa đáp trả hàm ý một thái độ thường trực cho việc phân định và phục vụ hữu hiệu.

Nền văn hóa này được đặt trên ba trụ cột căn bản: đọc hiểu trung thành thực tại, sự sẵn sàng truyền giáo và chiều kích cộng đoàn.

Kết luận

Năm 2026 có thể là một thời gian ân sủng để khơi dậy sự sẵn sàng theo tinh thần Tin Mừng: lắng nghe sâu sắc, phân định sáng suốt và đáp trả quảng đại. Truyền thống Vinh Sơn nhắc nhớ chúng ta rằng việc đáp trả chân thực được thể hiện trong thực hành và được làm mới mỗi ngày.

Trong một thế giới bị thương tích nhưng vẫn tràn đầy hy vọng, “Năm của Việc Đáp Trả” là lời mời gọi sống ơn gọi của chúng ta như một sứ mạng được chia sẻ, như một sự phục vụ cụ thể và như một con đường biến đổi cá nhân và xã hội. Sau cùng, đó là một cam kết tiếp tục làm cho Nước Thiên Chúa hiện diện giữa dòng lịch sử.

Jean Rolex, C.M.

Bản dịch tiếng Việt do Thỉnh Viện Vinh Sơn thực hiện từ nguyên bản: Rolex, J. (n.d.). 2026: The year of response: A commitment to vocational discernment. Congregation of the Mission. Truy cập ngày 08 tháng 01 năm 2026, từ https://congregatiomissionis.org/en/2026-the-year-of-response-a-commitment-to-vocational-discernment/