Chúa Nhật thứ XXIX TN – Năm A

Chúa Nhật thứ XXIX TN – Năm A – Chúa Nhật ngày Thế giới Truyền giáo

Sống chứng nhân giữa đời

Đại ý các bài đọc

Bài đọc I:  Được trích từ sách Ngôn sứ Isaia (45,1-6). Vị ngôn sứ đã nhận được một sứ điệp từ Thiên Chúa gửi cho vua Kyrô nước Ba Tư, người vừa đánh bại vua Babylon vào thế kỷ thứ 6 trước Công nguyên. Kyrô được cho biết rằng chính nhờ bàn tay Thiên Chúa mà ông đã thắng trận, và Thiên Chúa sẽ dùng ông để thực hiện những việc trọng đại nếu ông tuân theo các chỉ dẫn của Ngài. Kyrô không phải là người Do Thái: “Ta đã gọi ngươi đích danh, đã ban cho ngươi một tước hiệu, dù ngươi không biết Ta” (Is 45, 4), nhưng ông nhận ra uy quyền đích thực khi đối diện với nó; trong tinh thần khiêm nhường, ông đã cúi mình tôn vinh Thiên Chúa của dân Israel.

Bài đọc II:  Được trích từ Thư thứ nhất của Thánh Phaolô gửi tín hữu Thêxalônica (1,1-5). Việc sống trung thành với Thiên Chúa và thánh ý hay những chỉ dẫn của Ngài đến với chúng ta theo nhiều cách thức khác nhau, như Thánh Phaolô đã chỉ rõ cho các cộng sự của ngài là Silvanô và Timôthê. Nếu biết hòa nhịp với Chúa Thánh Thần, chúng ta sẽ được Ngài trợ giúp trong nỗ lực sống trung thành; tuy nhiên, chính chúng ta cũng phải thực thi phần trách nhiệm của mình, hệt như các ông đã làm: “vì khi chúng tôi loan báo Tin Mừng cho anh em, thì không phải chỉ có lời chúng tôi nói, mà còn có quyền năng, có Thánh Thần, và một niềm xác tín sâu xa” (1 Tx 1, 5b).

Bài Tin Mừng: Được trích từ Tin Mừng theo Thánh Mátthêu (22,15-21). Câu chuyện Tin Mừng kể về đồng xu với hình của Xeda và những lời dạy của Chúa Giêsu dành cho các môn đệ.

Vài gợi ý suy niệm

Trong bài Tin Mừng hôm nay chúng ta được mời gọi để xem xét lại mối tương quan của mình với Thiên Chúa và với những gì thuộc cuộc sống trần thế này. Hay nói khác đi, đó là một sự xắp xếp nội tâm cách trật tự, ưu tiên trong ơn gọi của người Kitô hữu. Những điều gì là quan trọng và ưu tiên của đời sống thiêng liêng mà chúng ta muốn thuộc về và những điều gì chúng ta cần đặt nó ở vị trí kém quan trọng hơn.

Trước hết, chúng ta thấy Chúa Giêsu trong bài Tin Mừng hôm nay đang đứng trước một sự cài bẫy của những người Phariseu để họ có lý do kết án Chúa. Đó là việc nộp thuế. Họ muốn lôi kéo Chúa vào một cái bẫy của tình thế chính trị lúc bấy giờ, để làm cho Chúa phải thất bại trước lý lẽ của họ. Họ muốn dùng tình huống nhạy cảm chính trị này để ít ra làm cho số người tin theo Chúa sẽ rút lui và làm giảm tầm ảnh hưởng và quyền năng của Ngài trên dân chúng.

Nếu Chúa Giesu chống lại việc đóng thuế cho Đế quốc Roma thì các người Phariseu và Hêrôđê có lý để giao nộp Ngài cho nhà cầm quyền Roma và coi ngài như một kẻ nổi loạn. Nếu Chúa ủng hộ việc đóng thuế, thì những người theo Ngài là những người đang mong đợi một Đấng Mesia trần thế để lật đổ người La Mã rất có thể sẽ thất vọng và từ bỏ việc theo Ngài.

Câu hỏi: “Vậy xin Thầy cho biết ý kiến: có được phép nộp thuế cho Xê-da hay không?” (Mt 22, 17) là một câu hỏi song luận, mang tính tiến thoái lưỡng nan. Hay nói như kiểu người ta thường hay nói “đàng nào cũng chết”. Và chính câu hỏi đó có thể là sự đe dọa trực tiếp đến sứ mạng công khai rao giảng của Chúa.

Nhìn vào hoàn cảnh của Chúa để thấy rằng, là người Kitô hữu, hay là người môn đệ, đôi khi chúng ta cũng phải đứng trước những tình hướng tiến thoái lưỡng nan như thế. Nó có thể xảy ra ngay chính trong công việc, trong sứ vụ, trong nghề nghiệp, hay ngay chính trong giáo xứ, trong cộng đoàn, trong gia đình của chúng ta…chẳng hạn một bác sĩ công giáo và vấn đề phá thai, được phép làm hay không làm?…và ngay chính trong Giáo hội chúng ta ngay nay cũng luôn bị chất vấn bởi những câu hỏi từ những gì thuộc về con người ngày nay, có được phép chúc lành cho cặp đôi đồng tính hay không? Có được truyền chức cho phụ nữ hay không khi không còn ơn gọi? và còn nhiều câu hỏi khác nữa…. Họ đặt câu hỏi và có thể nhằm dẫn dắt Giáo hội đi ra khỏi nền tảng giáo lý đức tin đã được mặc khải và để chiều lòng số đông hoặc để thêm số các thành viên. Đó là một thực tại mà Giáo hội, cũng như mỗi người chúng ta cũng đang đối diện như chính Chúa Giêsu đã phải đối diện.

Chúa Giêsu đã hỏi xem đồng tiền đó có hình và huy hiệu của ai và qua đó Ngài giải thích cho những người đang thách đố Ngài một câu trả lời hợp lý. Về bản chất của việc sở hữu, tiền mang hình và huy hiệu của ai thì nó là tài sản của người ấy. Như vậy việc trả đồng tiền hay đóng thuế cho người có hình trong đồng tiền ấy là hợp lý. Việc nộp thuế chắc không hẳn là vấn đề vi phạm luật Môsê, mà là việc việc hoàn trả tài sản cho đúng chủ của nó.

Nhưng một điều đáng chú ý là lúc này những người Phariseu đang giữ đồng tiền trong tay và trong khuôn viên của đền thờ. Như vậy họ đang đồng ý tham gia vào hệ thống kinh tế La Mã. Tức là họ đã vi phạm các quy tắc tôn giáo lúc bấy giờ. Và vì chính yếu tố này làm cho họ mất uy tín trong cuộc đối thoại.

Là những người Kitô hữu hay người môn đệ, nếu khi chúng ta chọn tham gia vào hệ thống hoặc tình huống đi ngược lại với nguyên tắc đức tin, thì khả năng làm chứng nhân sẽ bị suy giảm vì lối sống hai mặt hay thiếu gương mẫu đó và chính điều này làm cho người khác quay mặt lại với Chúa Kitô. Vì thế, Giáo hội phải luôn thức tỉnh và canh tân chính mình, cũng như phân định mọi đòi hỏi từ cuộc sống con người thời đại trong mọi trạng huống của họ. Sự phân định này sẽ giúp Giáo hội luôn trung thành với Chúa Kitô, nhưng không bỏ rơi con người thời đại trong các tình huống nguy hiểm của đức tin và về nhân phẩm con người.

Người Kitô hữu đang ở trong Giáo hội và cũng đang ở trong thực tại trần thế, điều này đòi hỏi cần phải sống sao cho đúng với luân lý, chuẩn mực đức tin của mình. Những gì thuộc Xera hay cuộc sống trần thế, và nhưng gì thuộc Thiên Chúa cần phải có sự ưu tiên và phân định rõ ràng. Vì chúng ta mang hình ảnh Thiên Chúa nơi bản thân mình qua công trình tạo dựng, thì những gì chúng ta ứng xử với cuộc sống trần thế cần làm nổi bật hình ảnh của Thiên Chúa nơi bản thân mình.

Cho nên, cũng không thể nói rằng, Giáo hội cũng không nên can thiệp gì vào đời sống chính trị hay cuộc sống thế tục, mà chỉ chú trọng đến sứ mạng cứu độ và các vấn đề đức tin. Có thể trước đây, trong Giáo hội cũng đã có những tư tưởng như thế, nhưng ngày nay, cách hiểu này hoàn toàn sai lầm. Việc lo liệu hay quan tâm đến những gì thuộc về Thiên Chúa không có nghĩa là chỉ chú trọng đến điều hành nội bộ, cử hành phụng vụ và bí tích…mà phải quan tâm đến các thành viên của mình, quan tâm đến hết mọi người, những người mang hình ảnh Thiên Chúa và lo cho công lý của con người.

Giả như Giáo hội chỉ quanh quẩn trong phòng thánh, trong nhà thờ, nhà xứ, nhà dòng, gia đình… mà lại tỏ ra điếc, mù, câm trước những vấn đề đạo đức luân lý xúc phạm đến nhân phẩm con người, đến hình ảnh của Ngài như việc phá thai, chiến tranh, nghèo đói, bất công, nô lệ…. thì điều này chẳng khác nào tước đoạt những gì thuộc về Ngài.

Đặc điểm này là một cuộc sống chứng nhân trong chiều kích truyền giáo của Giáo hội, khi chúng ta đang cử hành ngày Chúa nhật Thế giới Truyền giáo năm nay. Đời sống chứng nhân này trong Giáo hội sẽ làm cho người ta tin vào Đức Kitô là Chúa và đó là trách nhiệm của mọi người như Đức Giáo hoàng Lêo nói trong sứ điệp truyền giáo năm nay: “Thật vậy, không một người đã chịu phép Rửa nào là xa lạ hay thờ ơ với sứ mạng: tất cả, mỗi người tùy theo ơn gọi và hoàn cảnh sống của mình, đều tham dự vào công trình lớn lao mà Đức Kitô trao phó cho Hội thánh của Người. Như Đức Giáo hoàng Phanxicô từng nhắc nhớ, việc loan báo Tin mừng luôn là một hành động hoà hợp, cộng đoàn, hiệp hành.”

Xin Chúa cho mỗi người chúng ta biết phân định mối tương quan của mỗi người chúng ta với Thiên Chúa và với cuộc sống xung quanh chúng ta, để biết có những chọn lựa ưu tiên cho xứng hợp với ơn gọi cao cả của mình là con cái và mang hình ảnh Thiên Chúa và biết quan tâm đến người khác cũng là hình ảnh của Ngài và giúp họ sống xứng đáng với ơn gọi ấy.

Lm. Phêrô Phạm Minh Triều, CM.