Khiêm Nhường – Trở Nên Dễ Đón Nhận Đối Với Thiên Chúa, Đối Với Người Nghèo Và Tha Nhân

0
659

1 Suy Gẫm Chung

Chúng ta đều biết tầm quan trọng của đức khiêm nhường trong đời sống tâm linh, trong đời sống cộng đoàn và đời sống phục vụ của chúng ta. Đó là một đặc tính thiết yếu của Kitô hữu đích thực. Có rất nhiều điểm tham chiếu trong Kinh Thánh, Thần học và Linh đạo Vinh Sơn, giúp chúng ta cụ thể hóa và sống nhân đức này cách tốt hơn. Cách riêng, chúng tôi muốn đề cập đến một số khía cạnh của nhân đức này.

Chúa Kitô, vị Thiên Chúa khiêm hạ: “Anh em hãy học với tôi, tôi có lòng hiền lành và khiêm nhường” (Mt 11:29). Khiêm nhường là đề tài trong giáo huấn của Chúa Kitô. Ngài cũng là khuôn mẫu trong việc thực thi nhân đức này. Chúa Kitô dạy chúng ta sống khiêm nhường bằng cách nào và khi nào? Hãy nghĩ về những khoảnh khắc vĩ đại trong cuộc đời Ngài: nhập thể, sống ẩn dật ở Nazareth, chịu khổ nạn, chịu chết, hiện diện trong Bí tích Thánh Thể. Ngài đã “tự hạ, trút bỏ” để trở nên giống chúng ta (x. Pl 2,5-8). Ngài đã trở nên đầy tớ của Thiên Chúa và của mọi người.

Mẹ Maria, người nữ tỳ khiêm hạ. Điều này diễn tả Danh hiệu Đức Trinh nữ Maria, qua biến cố Truyền tin (Lc 1:38) và trong kinh Magnificat (Lc 1:48). Mẹ tỏ lộ chính mình qua cuộc sống ẩn dật ở Nazareth. Chính sự khiêm nhường của Mẹ đã thu hút ánh mắt đầy yêu thương của Thiên Chúa. Với sự khiêm nhường, Mẹ có thể hát lên bài ca chiến thắng của người khiêm hạ trên những kẻ kiêu ngạo và quyền thế (Lc 1,51- 52).

Thánh Vinh Sơn, mẫu gương và bậc thầy của sự khiêm nhường. Khía cạnh này đụng chạm đến chúng ta cách sâu xa nhất, và cung cấp các tham chiếu cho đời sống của chúng ta – đời sống được gợi hứng từ đặc sủng bác ái. Giống như các vị thánh khác, những thiếu sót của thánh Vinh Sơn đã được kiện toàn bởi chứng từ cuộc sống của Ngài. Chứng từ đó là những hành động và những lựa chọn mà thánh Vinh Sơn đã thực hiện, theo khuân mẫu Chúa Kitô khiêm hạ.

Chiều kích hiện sinh của sự khiêm nhường. Thánh Vinh Sơn nói rằng sự khiêm nhường thường được ngưỡng mộ hơn là bắt chước, vì không ai thích bị vượt mặt hoặc lờ đi. Quan điểm này sẽ thay đổi nếu chúng ta biết nguồn gốc của từ ngữ. Khiêm nhường có gốc là “mùn” trong tiếng Latin, có nghĩa là sự màu mỡ. Nó ám chỉ rằng khiêm tốn sẽ đạt hiệu quả nhiều hơn là kiêu ngạo. Khiêm tốn là trở nên một cánh đồng màu mỡ và sản sinh hoa trái của Thánh Thần. Khiêm tốn không có nghĩa là từ bỏ quan điểm và lối sống của mình. Thay vào đó, người khiêm nhường biết chấp nhận giới hạn của riêng mình, và đồng thời nhận ra những hồng ân mà Chúa ban cho họ. Khiêm nhường là đặt câu hỏi: “Tôi có thể trao tặng điều gì cho người khác?” Thực ra, mỗi chúng ta đã lãnh nhận những hồng ân đặc biệt, và chúng ta phải biết sinh ích lợi cho người khác. Hơn nữa, “không khiêm nhường” là khi chúng ta chối bỏ tính độc đáo và đặc thù của mình, mặc dù việc cộng tác hài hòa với người khác cũng rất quan trọng. Khiêm nhường có nghĩa là đón nhận cuộc sống bằng tính khí vui vẻ, với niềm hân hoan, với sự nhiệt thành, và ước muốn nâng cao đời sống của người khác. Tất cả những gì chúng ta đã lãnh nhận phải có khả năng trưởng thành trên “mảnh đất” tâm hồn của mỗi cá nhân. Nếu “mảnh đất” đó khiêm tốn, nó cũng sẽ “màu mỡ”. Vẻ đẹp của người khiêm nhường là điều đáng kinh ngạc nhất trước mặt Thiên Chúa và trước mặt người ta.

2 – Khiêm Nhường, Nền Tảng Của Thái Độ Tâm Linh Quan Trọng Nhất  

Trong Kinh Thánh và trong tư tưởng của Thánh Vinh Sơn, đức khiêm nhường là điều cần thiết để sống ơn gọi của chúng ta, như là con cái Thiên Chúa. Nhân đức này làm cho chúng ta kính trọng Thiên Chúa, tôn trọng tha nhân và tôn trọng chính chúng ta. Điều này đòi hỏi chúng ta phải hãm mình thật nhiều. Những hành động khiêm tốn chỉ là một biểu hiện của một cam kết linh thiêng hơn. Chúng ta phải khẳng định ngay rằng sự khiêm nhường không phải là:

•  phô bày việc phục vụ giả tạo, để gia tăng thanh thế;

• phô bày vẻ tôn nghiêm được tạo thành từ việc tuân thủ nghiêm ngặt luật lệ và sống khó nghèo giả tạo.

• phô trương lòng mộ đạo, để tìm kiếm sự tán thưởng và bổng lộc;

• đánh giá thấp các thực tại, đề cao bản thân;

• cho rằng khiêm nhường chỉ là một đức tính của con người, trong khi đó, khiêm nhường là một đức tính thần linh;

• ủy mị hoặc dung túng cho điều xấu ; thay vào đó, khiêm nhường đòi hỏi phải mạnh mẽ và can đảm khi đối mặt với điều xấu, bởi vì khiêm nhường không có nghĩa là yếu đuối.

Sự khiêm nhường hình thành và định hướng quan điểm và lối sống của các tín hữu như thế nào? 

Khiêm nhường nhân đức của sự quân bình. Đối với thánh Vinh Sơn, khiêm nhường là sự tìm kiếm chân lý và là đức tính tinh túy của sự quân bình. Trong thực tế, khiêm nhường dẫn đến việc “nhìn thấy, nhận ra và chấp nhận chính mình nhưmột con người”. Việc nhận thức đúng đắn về bản thân rất quan trọng, bởi vì nó giúp dung hòa nhận thức của chúng ta giữa địa vị của con người và địa vị của Thiên Chúa. Về điều này, chúng ta cần phải lên án và loại bỏ thái độ tự mãn, tham vọng, phù phiếm, ảo tưởng và dối trá. Do đó, sự khiêm tốn liên quan đến việc cân bằng “nhận thức về bản thân và tin tưởng vào Thiên Chúa”.

Không thể thiếu một mối tương quan tốt với Chúa. Chúa ghé mắt nhìn người khiêm nhường và quan tâm đến họ. Người khiêm nhường sẽ được nâng cao. “Khi trái tim của người khiêm nhường trở nên trống rỗng, Thiên Chúa sẽ lấp đầy nó ; Thiên Chúa ở lại và hoạt động trong đó” (SV, PE, 517). Chỉ trong sự khiêm nhường, thái độ tin tưởng vào Thiên Chúa mới được sinh ra và trưởng thành. Chỉ bằng cách khiêm nhường, chúng ta mới có thể dâng lên Thiên Chúa tâm tình cầu nguyện của một người con, vốn tạo ra sự bình an và thanh thản trong tâm hồn. Người kiêu ngạo không cảm thấy cần phải cầu nguyện, bởi vì họ không nhận ra kế hoạch của Thiên Chúa. Một hành vi đức tin chỉ có thể được thực hiện, nếu chúng ta phơi bày chính mình cách khiêm nhường trước nhan Thiên Chúa. Ngài mạc khải cho chúng ta hiểu rằng: chỉ nơi Ngài mới có sự cứu rỗi, và chúng ta phải đón tiếp Ngài như điều tất yếu của cuộc sống.

Khiêm nhường giúp ta đạt được một sự hiệp thông huynh đệ thực sự. Việc sống cùng nhau trong sự đa dạng đòi hỏi chúng ta phải có khả năng chấp nhận giá trị và giới hạn của người khác. Tạo không gian cho những người khác có nghĩa là biết cách từ bỏ quan điểm phiến diện và giới hạn của mình, cũng như từ bỏ tham vọng của mình. Xây dựng đời sống huynh đệ “mỗi ngày” bằng sự trao tặng và cam kết của mỗi người (Hiến pháp của Tu Hội Nữ Tử Bác Ái, số 32), có nghĩa là chấp nhận hy sinh, hãm mình và biến đổi, để không đặt mình ở trung tâm. Đức Khiêm nhường sẽ giữ gìn Đức Ái.

Khiêm nhường là đức tính của sự phục vụ, ngay cả trong việc bác ái và việc truyền giáo. Đối với thánh Vinh Sơn, khiêm nhường là phẩm chất và là sở trường của Nhà truyền giáo và Nữ Tử Bác Ái. Họ là những “đầy tớ”. Bởi vì khiêm nhường giúp chúng ta cư xử đúng mực với người nghèo, “là Chúa và là thầy” của chúng ta. Chính vì người nghèo mà chúng ta được Thiên Chúa sai đi. Nhưng phục vụ không bao giờ là dễ dàng. Để phục vụ, chúng ta phải trở thành tôi tớ như Chúa Kitô, và thái độ này lại liên kết với đức khiêm nhường. Do đó, khiêm nhường là sự rèn luyện, là huy hiệu và là căn cước đích thực của nhà truyền giáo, của các Nữ Tử Bác Ái, của các thành viên trong gia đình Vinh Sơn, và của mọi Kitô hữu đích thực.

Đối với Thánh Vinh Sơn, khiêm nhường là quan tâm đến Tu hội như là một tổng thể. Ta hãy trở về nguồn gốc của Tu Hội, thánh Vinh Sơn lưu ý rằng mọi sự đã được bắt đầu một cách khiêm tốn và đơn giản, và mọi sự phải tiến triển theo cùng một logic như vậy. “Nhỏâm thầm, đi sau các hội dòng khác, từ chối mọi lời khen ngợi và tán dương, luôn đặt mình ở vị trí cuối cùng”, đây là điều mà Thánh Vinh Sơn yêu cầu Tu Hội của Ngài thực hiện. Ngày nay, yêu cầu này vẫn còn nguyên giá trị, ngay cả khi bối cảnh xã hội đã thay đổi.

Khiêm nhường là đức tính của Chúa Giêsu Kitô, mẫu gương tuyệt vời nhất của chúng ta. Chúng ta phải nhìn vào Chúa Giêsu để học cách sống khiêm nhường như Ngài. Chúng ta cũng phải ghi nhớ những hành động và giáo huấn của Ngài. Nhờ đó, chúng ta nhận ra rằng sự khiêm nhường phải là đối tượng của lời cầu nguyện: chúng ta phải cầu xin Thiên Chúa, bởi vì đó là một món quà đến từ trên cao, và không phải là kết quả của những nỗ lực khổ hạnh cá nhân.

Suy ngẫm thêm

Tôi suy niệm về Chúa Kitô, Mẹ Maria, các Thánh và những Đấng sáng lập như là những gương mẫu của sự khiêm nhường đích thực. Với sự giúp đỡ của các Ngài, tôi nhận ra rằng: đức khiêm nhường, cùng với đức đơn sơ và lòng bác ái, là cách giúp tôi nghe theo sự hướng dẫn của Chúa Thánh Thần. Tôi tự hỏi: tôi có thể chấp nhận giới hạn của mình và của người khác không? Tôi có nhận ra những điều tốt lành khi nó xảy ra không? Tôi có khiêm nhường trước Chúa, trước anh chị em và người nghèo không? Tôi có cư xử như một ông chủ không? Tôi có thiếu thái độ “phục vụ” khi tiếp xúc với những người nghèo khổ không? Tôi có sẵn sàng cải thiện mối tương quan của mình với người khác, bắt đầu từ chính gia đình và cộng đoàn của tôi không?

Mario di Carlo, CM
Province of Italy

Xuân Quang chuyển ngữ