Một dự án vội vàng đến nỗi tôi không dám nói đến – [Loạt bài về Đời sống Vinh Sơn, Tuần 7]

Những “cơ hội thăng tiến” nào của Thánh Vinh Sơn đã bị “những bất hạnh” ngăn cản ngài đạt được nó?

Trong những câu chuyện sau đây, tôi xin thuật lại một số sự kiện trong cuộc đời của thánh nhân dẫn đến sự tự nhận thức này. Ngài gọi một số sự kiện đó là “dự án”. Nhà viết tiểu sử gần đây của thánh nhân, Jose Roman, gọi chuỗi sự kiện này là “kế hoạch và thất bại” của ngài— từ năm 1601 đến năm 1617. Một hành trình khá dài hướng tới “sự hoán cải” — trọn vẹn mười bảy năm.

Năm 1601, vài tháng sau khi thụ phong linh mục, Thánh Vinh Sơn được bổ nhiệm làm linh mục quản xứ tại giáo xứ Tilh, cũng ở miền nam nước Pháp, cách Dax khoảng 40 km, nơi ngài từng theo học. Cũng như thời trung cổ, giáo xứ là một “quyền tài phán” – một chức vụ trong Giáo hội – thường là một chức vụ suốt đời, mang lại thu nhập ổn định và được đảm bảo cho vị linh mục để đổi lấy việc thực hiện các tác vụ thiêng liêng như cử hành các bí tích, v.v. Giáo hội đảm bảo rằng vị linh mục (người được hưởng quyền tài phán) làm việc sẽ được đảm bảo thu nhập từ đất đai, từ các khoản hiến tặng hoặc từ thuế thập phân của người dân. Vào thời đó, linh mục không nhất thiết phải ở lại đó. Ông có thể yêu cầu một linh mục khác làm việc thay mình, trả lương cho linh mục đó, nhưng giữ phần lớn thu nhập cho bản thân.

Quyền tài phán của giáo xứ Tilh được trao cho cha Vinh Sơn dựa trên sự bảo trợ của ông Comet, ân nhân đầu tiên của ngài từ thời sinh viên, người đã giao phó cho cha Vinh Sơn việc chăm sóc trường học dành cho nam sinh của mình. Đây lẽ ra là chức vụ đầu tiên mà Thánh Vinh Sơn được nhận, một bước tiến hướng tới sự “thăng tiến” mà ngài hằng mong ước. Nhưng cuối cùng, đó lại là thất bại đầu tiên của thánh nhân.

Khi cha Vinh Sơn đến để nhận chức vụ, một linh mục khác (M. Saint-Soube) đã ở đó rồi. Việc bổ nhiệm Soube đến từ Giáo triều ở Roma. Để đòi lại danh hiệu của mình, cha Vinh Sơn phải đệ đơn kiện. Ngài đến Roma để theo đuổi yêu sách của mình. Nhưng ngài sớm nhận ra rằng mình không có cơ hội nào trước đối thủ.

Nhưng điều thu hút sự chú ý của chúng ta là niềm vui của Thánh Vinh Sơn khi lần đầu tiên đặt chân đến kinh đô của Giáo hội. Sau này ngài viết: “Thật là một niềm hạnh phúc khi được bước trên cùng mảnh đất mà biết bao người vĩ đại và thánh thiện đã từng bước đi! Suy nghĩ này đã ảnh hưởng đến tôi rất nhiều khi tôi ở Roma ba mươi năm trước, mặc dù tôi bị đè nặng bởi tội lỗi, tôi nghĩ rằng trải nghiệm đó chưa bao giờ ngừng lay động tôi, thậm chí đến mức rơi nước mắt.”

“Ba mươi năm trước” là năm 1601 — ngay sau khi việc bổ nhiệm giáo xứ gây tranh cãi nhưng không thành công đó đã diễn ra.

Sau khi thất bại trong việc xin chức linh mục chánh xứ cho giáo xứ Tilh ở Rome, cha Vinh Sơn trở lại Toulouse để tiếp tục học tập — lấy bằng thứ hai về thần học và được phép giảng giải bộ sách Sentences của Peter Lombard, lúc bấy giờ là “sách giáo khoa” cho các nghiên cứu thần học (tác phẩm thần học Kitô giáo quan trọng nhất thời Trung cổ). Trường học dành cho nam sinh mà cha quản lý trước khi thụ phong linh mục cũng đang phát triển mạnh.

Năm 1605, cha Vinh Sơn đến Bourdeux “vì một vấn đề vô cùng quan trọng”, Pierre Coste viết. Ngài hướng đến một điều gì đó lớn lao hơn là một giáo xứ nhỏ ở vùng quê. Ngài được một người tên là Duc d’Epernon, một người chú của các học trò của cha, định đề cử cha trở thành giám mục.

Sau khi thất bại trong một dự án, một cơ hội khác đến. Nó lẽ ra đã mang lại cho cha Vinh Sơn sự thăng tiến mà ngài hằng mong ước. Nhưng sau này, thánh nhân hối hận, gọi đó là một dự án “quá liều lĩnh đến nỗi tôi không dám nhắc đến”.

Đây là năm thứ năm sau khi ngài được thụ phong linh mục, và dự án thứ hai thất bại còn nhanh hơn dự án đầu tiên. Chúa đang cho cha Vinh Sơn thấy rằng những điều vĩ đại hơn đang chờ đợi cha, vượt xa tham vọng cá nhân và việc tự quảng bá bản thân.

Nhà viết tiểu sử, Jose Roman, nhận xét: “Mặc dù Vinh Sơn là người đạo đức, mặc dù ông có thể xúc động đến rơi nước mắt [khi ở Roma], Vinh Sơn vẫn chưa phải là một vị thánh. Ông là một người trẻ tuổi với sự nghiệp phía trước… Những khát vọng như vậy là hợp pháp và chính đáng vào thời của ông… cũng như thời của chúng ta. Chỉ là chúng không phải là khát vọng của một vị thánh.”

Sự hoán cải là một quá trình lâu dài và gian khổ đối với Thánh Vinh Sơn cũng như đối với chúng ta.

Cha Daniel Franklin E. Pilario, CM (Adamson University-Manila)

Ban Truyền thông chuyển ngữ.