Một Hình Thức Sùng Kính Đức Mẹ Cách Đặc Biệt Của Người Công Giáo Phi Luật Tân
Vào đầu tháng Mười năm ngoái một chủng sinh ở đây đã mời tôi đi viếng nhà thờ Santo Domingo của dòng Đaminh. Vì anh nói rằng ở đây có tượng Đức Mẹ Nữ Vương Rất Thánh Mân Côi ( Our Lady of the Most Holy Rosary,) đã được đội triều thiên theo Giáo luật (canonical coronation) lâu đời nhất ở Phi Luật Tân và rất linh thiêng, mọi người thường đến đây để viếng Đức Mẹ. Ban đầu vì tò mò muốn xem tượng Đức Mẹ như thế nào nên đã đi với anh. Quả thật pho tượng Đức Mẹ thật lộng lẫy với chiếc áo choàng được thêu dệt rất tinh sảo và khéo léo với nhiều hoa văn cùng với một triều thiên lớn bằng vàng được đặt trên đầu Đức Mẹ. Tôi đã tìm hiểu và được biết rằng việc đặt triều thiên lên các các tượng Đức Mẹ ở các địa phương khác nhau trên khắp cả nước là cách thể hiện lòng yêu mến Đức Mẹ cách đặc biệt của người công giáo Phi Luật Tân.
Đây là một truyền thống đã có từ khi các nhà truyền giáo đến đây từ thế kỷ XVI (1521). Hiện tại khắp cả nước đã có khoảng 38 tượng Đức Mẹ đã được đội triều thiên theo Giáo luật. Những tượng Đức Mẹ này đều được đặt trong các giáo xứ (parish), đền thờ (shrine) hay tiểu vương cung thánh đường (minor Basilica) để mọi người đến kính viếng hành hương và coi như một ân phúc cho người dân địa phương. Tượng Đức Mẹ được đội triều thiên theo Giáo luật lâu đời nhất là Đức Mẹ Nuestra Señora del Santísimo Rosario de La Naval de Manila (có từ năm 1593, đội triều thiên 1907 thời ĐGH Pio X)(Xin xem hình bên dưới). Và gần đây nhất là tượng Đức Mẹ tước hiệu: Nuestra Señora de la Rosa (xin xem hình bên dưới) (2019 tại Makati, do ĐGH Phanxicô).
Việc đội triều thiên cho các tượng ảnh Chúa, Đức Mẹ và các Thánh đã có từ lâu đời trong cả Giáo hội Công giáo Đông Phương lẫn Tây Phương từ những thế kỷ ban đầu. Riêng việc đội triều thiên cho các ảnh tượng Đức Mẹ là Giáo hội muốn thể hiện sự khẳng định niềm tin rằng Đức Mẹ đã được tôn vinh là Nữ Vương Trời Đất sau khi lên trời cả hồn và xác. Điều này được thể hiện nơi Mầu Nhiệm thứ Năm Mùa Mừng mà chúng ta thường hay đọc khi lần hạt mân côi: thứ năm thì ngắm Đức Chúa Trời thưởng Đức Mẹ trên trời ta hãy xin cho được thưởng cùng Đức Mẹ trên nước thiên đàng. Hay trong Kinh Cầu Đức Bà có từ thời Đức Giáo Hoàng Sixtus V (1587) mà người công giáo Việt Nam hay đọc vào tháng Năm và tháng Mười có cả một một đoạn ca tụng Đức Mẹ là Nữ Vương.
Nữ Vương các Thánh Thiên Thần.
Nữ Vương các Thánh Tổ Tông.
Nữ Vương các Thánh Tiên Tri.
Nữ Vương các Thánh Tông Đồ.
Nữ Vương các Thánh Tử Vì Đạo.
Nữ Vương các Thánh Hiển Tu.
Nữ Vương các Thánh Đồng Trinh.
Nữ Vương các Thánh Nam cùng các Thánh Nữ.
Nữ Vương chẳng hề mắc tội tổ tông.
Nữ Vương hồn xác lên trời.
Nữ Vương truyền phép Rất Thánh Mân Côi.
Nữ Vương ban sự Bình An.(Kinh cầu Đức Bà)
Tước hiệu Đức Mẹ là Nữ Vương có một lịch sử lâu dài, hẹn một dịp khác để có thể tìm hiểu kỹ hơn.
Đội triều thiên theo Giáo luật là một thực hành phụng vụ của Giáo Hội Công Giáo với sự chuẩn nhận của Đức Giáo Hoàng qua một sắc chỉ (bull) được ban hành bởi Bộ Phụng Tự và Kỷ Luật Các Bí Tích cho một địa phương nào đấy cách đặc biệt để cử hành lễ nghi này nhằm tôn vinh các ảnh tượng Chúa, Đức Mẹ và các Thánh. Đây là hình thức tôn vinh cao nhất của Giáo hội dành cho các ảnh tượng Đức Mẹ để thể hiện lòng sùng kính.
Tiến trình việc này bắt đầu ở nơi địa phương có tượng ảnh Đức Mẹ và được người dân trong vùng tôn kính cách đặc biệt bởi các giá trị lịch sử, tương truyền phép lạ hay các dịp đặc biệt nào đó. Sau đó đấng bản quyền địa phương xét vì ích lợi thiêng liêng cho giáo dân sẽ thỉnh cầu lên Tòa Thánh để xin cử hành lễ nghi đặt triều thiên cho tượng ảnh Đức Mẹ này. Sau đó một triều thiên được làm bằng kim loại quý hiếm sẽ được Đức Giáo Hoàng làm phép cách cá nhân cùng với việc ra sắc chỉ cho phép địa phương cử hành. Khi mọi thủ tục được hoàn thành thì nơi địa phận hay giáo xứ, điểm hành hương sẽ tổ chức một ngày lễ trọng thể để đội triều thiên cho Đức Mẹ. Thông thường vị chủ sự thường là Đức Khâm Sứ Toà Thánh, Hồng Y, Tổng Giám mục hay các Giám mục địa phương cử hành với sự tham dự đông đảo của dân chúng. Và nơi đây sẽ trở thành nơi hành hương cho mọi người đến cầu nguyện để thể hiện lòng yêu mến Đức Mẹ cũng như xin những ơn lành hồn xác.
Tại Châu Á thì Phi Luật Tân có số ảnh tượng Đức Mẹ được đội triều thiên nhiều nhất là 38. Sau đến Ấn Độ (Our Lady of Lourdes of Villianur), Nhật Bản (Our Lady of Guadalupe), Kuwait (Our Lady of Arabia) và Sri lanka (Our Lady of the Rosary of Madhu). Ở các quốc gia có số ảnh tượng Đức Mẹ được đội triều thiên nhiều nhất ở châu lục khác như Châu Âu (Tây Ban Nha 89, Italy 42), Châu Mỹ (Mexicô 16).
Ngoài ra còn có hai ngày nghỉ lễ quốc gia hàng năm ở Philippines vào ngày lễ Đức Mẹ để thể hiện lòng sùng kính Đức Mẹ của dân tộc này đó là ngày 01/01 lễ Đức Mẹ là Mẹ Thiên Chúa và ngày 08/12 lễ Đức Mẹ Vô Nhiễm Nguyên Tội.
Hy vọng rằng một ngày nào đó, Đức Mẹ La Vang, Đức Mẹ Trà Kiệu, Đức Mẹ Măng Đen, Đức Mẹ Tà Pao cũng sẽ được người Công giáo Việt Nam trao tặng triều thiên để diễn tả cách sâu sắc hơn nữa tâm tình yêu mến mà người dân việt muốn dành riêng cho Đức Mẹ, điều mà đã có từ khi hạt giống đức tin được gieo trồng trên mảnh đất hình chữ S này.
Một chút tản mạn đầu tháng Mân Côi, tháng kính Đức Mẹ, tháng cầu nguyện Kinh Mân Côi qua việc tìm hiểu một chút truyền thống đặc sắc của người dân nơi đây dành cho Đức Mẹ. Hy vọng rằng các con cái của Mẹ cũng cố gắng kết những triều thiên thiêng liêng dâng kính Mẹ trong mùa Rôsa năm nay.
NỮ VƯƠNG RẤT THÁNH MÂN CÔI, CẦU CHO CHÚNG CON.
Manila, October 2, 2019
Pt. Phêrô Phạm Minh Triều, C.M
Bài viết có tham khảo:
-
- Alphonse Bossard. Dictionary of Mary, Catholic books, 1985.
- Kathleen Coyle. Mary In The Christian Tradition, Divine word Publications, 1998.
- https://:wikipedia.org
