Tông đồ cho các tù nhân

Đăng ngày: 21/12/2025

Sơ Mari Luz Ibarz Bazán, Nữ Tử Bác Ái: Tin Mừng trong lòng những bức tường nhà tù

Sơ chưa bao giờ tìm kiếm sự chú ý. Tuy nhiên, trong sự im lặng của các phòng giam và nỗi đau khổ thầm kín của những tù nhân, Sơ Mari Luz Ibarz Bazán đã trở thành chứng nhân của Tin Mừng theo một trong những cách triệt để nhất: bằng cách yêu thương những người bị xã hội ruồng bỏ, và bằng cách bày tỏ khuôn mặt nhân từ của Chúa Kitô giữa những người nghèo khổ và bị lãng quên.

Cuộc đời và ơn gọi thuở nhỏ

Sinh năm 1940 tại Binéfar, một thị trấn nhỏ thuộc tỉnh Huesca, Tây Ban Nha, Sơ Mari Luz Ibarz lớn lên trong một gia đình nơi các giá trị Kitô giáo được sống một cách giản dị và chính trực. Từ nhỏ, Sơ đã hướng đến cuộc sống phục vụ, một khát vọng cuối cùng đã dẫn bà gia nhập Tu hội Nữ Tử  Bác Ái Thánh Vinh Sơn Phaolô. Đặc sủng của Thánh Vinh sơn và Thánh Louise — phục vụ Chúa Kitô nơi con người của những người nghèo — đã vang vọng sâu sắc trong đức tin và khát vọng của Sơ.

Là một Nữ Tử Bác Ái, Sơ được đào tạo không chỉ về thần học và khoa học xã hội mà còn về chiều kích linh đạo bắt nguồn từ sự khiêm nhường, lòng bác ái và sự gần gũi với những người bị bỏ rơi nhất. Ơn gọi của Sơ không được xây dựng trên những hành động phô trương, mà trên lòng trung thành hằng ngày, sự giản dị vui tươi và nhận thức sâu sắc về phẩm giá của mỗi người, đặc biệt là những người bị đẩy ra ngoài lề xã hội.

Một sứ vụ giữa những điều bị lãng quên

Sứ vụ quan trọng nhất của bà diễn ra trong hệ thống nhà tù của Tây Ban Nha. Được bổ nhiệm vào công tác mục vụ nhà tù vào những năm 1980, Sơ Mari Luz bước vào một trong những lĩnh vực chăm sóc mục vụ khó khăn và dễ bị bỏ qua nhất. Trong hơn ba thập kỷ, Sơ đã cống hiến toàn bộ tâm sức cho việc đồng hành cùng các tù nhân — nam và nữ, trẻ và già, nhiều người trong số họ đang thụ án dài hạn.

Không hề nản lòng trước môi trường khắc nghiệt, Sơ đã biến nhà tù thành nơi gặp gỡ, chữa lành và hy vọng. Sơ đến thăm các buồng giam, lắng nghe mà không phán xét, và đưa ra lời khuyên, lời cầu nguyện và tình yêu thương vô điều kiện. Sự hiện diện của Sơ mang tính mẫu tử, mạnh mẽ và kiên định. Đối với các tù nhân, Sơ không chỉ là một nữ tu — Sơ còn giống như là một “người mẹ”. Và không chỉ theo nghĩa tượng trưng: Sơ trở thành một hình tượng người mẹ thực sự, khôi phục phẩm giá, khuyến khích sự ăn năn hối cải và giúp nhiều người bước những bước đầu tiên hướng tới sự tự do nội tâm, ngay cả khi đang ở sau song sắt.

Vô số lời chứng cho thấy tầm ảnh hưởng của Sơ: những tù nhân từ bỏ cuộc sống tội lỗi, hòa giải với gia đình, hoặc tìm thấy ý nghĩa mới thông qua giáo dục hay đức tin. Sứ vụ của Sơ không phải là những sự hoán cải nhanh chóng mà là sự đồng hành sâu sắc, kiên nhẫn, mang đậm tinh thần Chúa Kitô.

Một linh đạo bắt nguồn từ Chúa Kitô, người Tôi Tớ

Sơ Mari Luz không tiếp cận sứ vụ nhà tù như một nhân viên xã hội. Nguồn sức mạnh và tầm nhìn của Sơ đến từ đời sống thiêng liêng sâu sắc. Sơ noi theo Chúa Kitô là Tôi Tớ — Đấng đã rửa chân, chào đón những người tội lỗi, chết giữa những kẻ phạm tội và ban cho họ thiên đường.

Đối với Sơ, những bức tường nhà tù không phải là nơi phân chia người xứng đáng với kẻ không xứng đáng, mà là những ngưỡng cửa thiêng liêng nơi lòng thương xót của Chúa có thể xuyên qua. Sơ thường nói rằng Chúa Kitô đã ở trong nhà tù trước khi Sơ đến — chờ đợi được nhận ra trên khuôn mặt của các tù nhân.

Tầm nhìn này vang vọng linh đạo của Thánh Vinh Sơn Phaolô, người đã dạy các môn đệ của mình “hãy đến với người nghèo” bởi vì “ở đó chúng ta tìm thấy Chúa”. Nó cũng vang vọng niềm tin sâu sắc của Thánh Louise de Marillac rằng phục vụ người nghèo là một cách trực tiếp để noi theo Chúa Kitô. Sơ Mari Luz đã hiện thân cho lời dạy này một cách trọn vẹn nhất, bằng cách bước vào những nơi bị giam cầm và mang ánh sáng đến những nơi bóng tối ngự trị.

Cách tiếp cận mục vụ của Sơ được đánh dấu bằng sự dịu dàng và chân thành. Sơ không bào chữa cho tội ác, nhưng Sơ không bao giờ hạ thấp một người xuống mức độ tồi tệ nhất của họ. Sơ nhìn nhận mỗi tù nhân như một đứa con bị tổn thương của Chúa, có khả năng được chữa lành và cứu chuộc. Tình yêu của Sơ không ngây thơ — đó là lòng can đảm, đòi hỏi cao và bắt nguồn từ niềm tin của Sơ vào sức mạnh của ân sủng.

Di sản Vinh Sơn về Lòng Thương Xót và Công Lý

Di sản của Sơ Mari Luz vượt xa những sự hoán cải cá nhân hay những hành động bác ái. Sơ là một sự hiện diện mang tính ngôn sứ trong một thế giới nơi công lý trừng phạt thường lấn át công lý phục hồi. Cuộc đời Sơ là một sự phản kháng chống lại sự phi nhân hóa và là một dấu hiệu sống động về lời kêu gọi của Giáo hội “Anh em hãy nhớ đến các người bị ​xiềng xích, chẳng khác gì anh em cũng bị xiềng xích với họ; anh em hãy nhớ đến những người bị hành hạ, chẳng khác gì mình với họ chỉ là ​một thân thể” (Hr 13:3).

Tấm gương của sơ thách thức Giáo hội và xã hội nhìn nhận việc giam cầm qua lăng kính của Tin Mừng — không phải là nơi bị loại trừ, mà là một lĩnh vực truyền giáo, một không gian thiêng liêng nơi lòng thương xót, sự chữa lành và sự biến đổi là có thể.

Căn tính  Vinh sơn của Sơ không bị giới hạn trong một chiếc áo dòng hay một quy tắc sống. Điều đó được thể hiện qua khả năng “rời bỏ Chúa để sống vì Chúa” của Sơ — chuyển từ cầu nguyện sang hành động, từ nhà nguyện đến hành lang, từ nhà tạm đến buồng giam. Giống như Thánh Vinh Sơn, Sơ coi việc phục vụ là sự mở rộng của Bí tích Thánh Thể, và mỗi cuộc gặp gỡ là một khoảnh khắc ân sủng.

Sơ Mari Luz Ibarz đã làm việc chặt chẽ với nhân viên nhà tù, thẩm phán và nhân viên xã hội, xây dựng cầu nối giữa Giáo hội và các thể chế nhà nước, luôn luôn bênh vực con người. Sứ vụ của sơ còn bao gồm việc đồng hành cùng gia đình các tù nhân, hỗ trợ những phụ nữ được trả tự do khỏi nhà tù và cộng tác với các chương trình phục hồi chức năng. Bất cứ nơi nào có nỗi đau hay sự xấu hổ, Sơ đều mang đến ánh sáng.

Những năm cuối đời và ảnh hưởng lâu dài

Sơ Mari Luz Ibarz qua đời vào ngày 2 tháng 12 năm 2014 tại Madrid. Cái chết của Sơ được nhiều người thương tiếc, những người không chỉ biết đến sơ với tư cách là một nữ tu, mà còn là một người bạn, một người cố vấn, một người mẹ. Tang lễ của sơ quy tụ những người từ nhiều tầng lớp xã hội — các Nữ Tử Bác Ái, cựu tù nhân, nhân viên nhà tù và những người dân thường cảm động trước câu chuyện của Sơ.

Nhưng câu chuyện của Sơ không kết thúc với cái chết của Sơ. Ký ức về Sơ tiếp tục truyền cảm hứng cho các mục vụ nhà tù, các cộng đồng tu sĩ và các thành viên Vinh Sơn trên khắp thế giới. Cách hiện diện, cách yêu thương vô điều kiện của Sơ đã trở thành hình mẫu cho sứ vụ trong những môi trường khó khăn.

Sơ Mari Luz Ibarz Bazán đã cho Giáo hội thấy ý nghĩa của việc gần gũi với người nghèo không chỉ trên lý thuyết mà còn trong thực tế. Cuộc đời của Sơ mời gọi tất cả các Kitô hữu bước ra khỏi vùng an toàn, vượt qua rào cản của nỗi sợ hãi và kỳ thị, và tin tưởng vào tình yêu cứu chuộc của Chúa Kitô — ngay cả ở những nơi đổ nát nhất.

Một tôi tớ của người nghèo của vùng ngoại vi

Sơ Mari Luz Ibarz Bazán sống và chết mà không có vinh dự thế gian. Nhưng trong mắt những người biết Sơ, Sơ dường như là một vị thánh — một chứng nhân về lòng thương xót của Chúa và một hình mẫu sống động của Tin Mừng. Sơ nhắc nhở chúng ta rằng sự thánh thiện không nằm ở địa vị, mà ở sự phục vụ; không nằm ở sự hoàn hảo, mà ở lòng thương xót; không nằm ở sự tách biệt khỏi thế gian, mà ở sự hòa mình vào những vết thương của nó.

Cuộc đời của Sơ kêu gọi chúng ta đến với vùng ngoại vi — đến những nhà tù của các thành phố và những nhà tù của trái tim con người. Nó kêu gọi chúng ta yêu thương như Chúa Kitô yêu thương, nhìn bằng con mắt của Thánh Vinh Sơn, và bước đi với lòng can đảm của Thánh Louise… và nó để lại cho chúng ta một câu hỏi mà mỗi môn đệ phải đối mặt: Chúng ta có sẵn lòng đến nơi cần tình yêu thương nhất, ngay cả khi phải trả giá bằng tất cả mọi thứ không?

Nguồn: famvin.org

Ban truyền thông chuyển ngữ