Niềm vui trải nghiệm truyền giáo nơi người trẻ

Niềm vui trải nghiệm truyền giáo nơi người trẻ

Hạt giống tốt lành từ các trải nghiệm truyền giáo của “Wecare”: – Những trái tim trẻ và cuộc gặp gỡ với thực tế

Rome (Hãng tin Fides) Rời xa mái ấm và “vùng an toàn” của bản thân trong vài tuần, dấn thân đến một đất nước khác và cùng chia sẻ thời gian cũng như công việc với những con người có cuộc sống hoàn toàn khác biệt. Đối với nhiều bạn trẻ, kỳ nghỉ có thể trở thành cơ hội để gặp gỡ và đến gần hơn với những thực tế xa lạ; tại đó, mọi sự đều có thể khơi gợi những câu hỏi về bản thân, về người khác và về chính những khao khát trong sâu thẳm trái tim mình.

Đó là điều thường diễn ra trong các chuyến trải nghiệm truyền giáo do “Wecare” tổ chức. Đây là một sáng kiến ​​của Ý đã có lịch sử hai mươi năm, hằng năm thu hút đông đảo người trẻ tham gia vào các dự án tại Ý cũng như nhiều quốc gia khác.

Khởi đầu tại Peru

Câu chuyện bắt đầu vào năm 2005, khi Fernando Lozada Baldoceda người khởi xướng các hoạt động tình nguyện ở nước ngoài và hiện là giám đốc của Wecare tổ chức chuyến đi đầu tiên đến Peru cùng ba sinh viên đại học. Ông nhớ lại: “Đó là nỗ lực đầu tiên cho một chuyến đi tình nguyện”. Năm 2006, hoạt động này bắt đầu hình thành theo mô hình nhóm và phát triển mạnh mẽ trong những năm tiếp theo, thu hút hàng chục bạn trẻ tham gia. Năm 2011, một khuôn khổ pháp lý được thiết lập để hỗ trợ dự án; sau nhiều giai đoạn phát triển và mở rộng hoạt động tại Ý, tổ chức Wecare đã chính thức được thành lập với hình thức như hiện nay vào năm 2023.

Những khám phá của Camilla và Benedetta

Đối với Fernando, hai mươi năm qua không chỉ là quá trình phát triển của một tổ chức; đó còn là câu chuyện về những người trẻ đã nhận ra mình sở hữu một “kho báu” để sẻ chia và quyết định dấn thân hành động.

“Cho đi mang lại nhiều niềm vui hơn là nhận về,” Camilla một cô gái đến từ Rome chia sẻ. Sau khi tham gia một chuyến đi trải nghiệm tại Argentina vào năm 2025, cô quyết định tiếp tục lên đường trong năm nay, lần này là đến Brazil. “Tôi chọn tham gia lần thứ hai vì trải nghiệm này không chỉ giúp ích cho người khác mà còn giúp ích cho chính bản thân tôi,” cô giải thích. Cô cho biết, việc gặp gỡ mọi người giúp ta “chạm đến những khía cạnh nội tâm mà ngày thường ta ít khi chạm tới” và thấu hiểu bản thân theo một cách khác biệt.

Tại Brazil, một trong những cuộc gặp gỡ để lại ấn tượng sâu sắc nhất trong cô là với cộng đồng Milan dos Coelhos. “Điều khiến tôi xúc động nhất chính là tình yêu thương bao trùm lấy cộng đồng này,” cô nhớ lại. Đặc biệt, cô vô cùng cảm động trước cách mọi người quan tâm, chăm sóc Evinho một thành viên cao tuổi trong cộng đồng. Điều đó khiến cô nhận ra rằng, dù vật chất còn thiếu thốn, họ lại không hề thiếu đi điều mà cô coi là giá trị quan trọng nhất: “tình yêu thương dành cho người lân cận, sự gắn kết và tinh thần giúp đỡ quên mình.”

Khi trở về nhà, trải nghiệm ấy đã thay đổi cả cách nhìn của cô về cuộc sống của chính mình. “Tôi trở về với nhận thức sâu sắc hơn và khao khát được giúp đỡ người khác nhiều hơn,” cô nói. Cô chia sẻ thêm rằng trải nghiệm này đã giúp cô “xác định lại các ưu tiên trong cuộc sống” và hiểu rõ hơn đâu là những điều xứng đáng để nỗ lực theo đuổi. Cô cũng cảm thấy “biết ơn hơn về những gì mình đang có và những điều hiện diện xung quanh mình.”

Benedetta cũng chọn cách tiếp tục hành trình. Sau chuyến đi đến Peru năm 2022 và Cameroon năm 2025, năm nay (2026) cô lại trở lại Brazil. Câu nói “Cho đi mang lại nhiều niềm vui hơn là nhận về” luôn đồng hành cùng những trải nghiệm của cô. “Tôi cảm thấy mình thật may mắn; mỗi ngày tôi đều nhận được rất nhiều điều, và tôi muốn thấu hiểu ý nghĩa thực sự của việc cho đi,” cô giải thích.

Cô chia sẻ rằng trong những tuần tham gia trải nghiệm này, “chúng tôi gạt bỏ những vật chất thường ngày để sống và trao đi năng lượng, tình yêu thương cũng như nụ cười” cho một cộng đồng vốn chịu nhiều thiệt thòi. Tuy nhiên, trải nghiệm về sự cho đi vô điều kiện ấy cũng tác động sâu sắc đến chính các tình nguyện viên, khiến họ cảm thấy như đã trở thành một gia đình với những người mà họ đến gặp gỡ và phục vụ.

Một trong những khoảnh khắc cô nhớ rõ nhất không gắn liền với hoạt động cụ thể nào, mà là một hình ảnh bất chợt xóa nhòa khoảng cách mà cô từng cảm nhận khi mới đặt chân đến nơi đây.

Khi đi ngang qua một khu dân cư ở Recife, cô nhìn thấy những ngôi nhà dựng trên cọc, chênh vênh bên trên dòng sông ngập tràn rác thải. “Tôi cảm thấy một khoảng cách mênh mông,” cô nhớ lại. Rồi cô bắt gặp hai bé gái đi chân trần cùng một cậu bé nhỏ đang với tay nắm lấy tay chị mình. Cử chỉ ấy gợi cho cô nhớ về tuổi thơ của chính mình, khi cô từng tìm cách thu hút sự chú ý của người anh trai. Ngay khoảnh khắc đó, cô nhận thấy một phần của bản thân mình trong đứa trẻ ấy. “Điều đó khiến tôi nhận ra rằng chính mình cũng có thể đã là đứa trẻ đó,” cô nói. “Đó chính là điều Wecare thực hiện: thu hẹp khoảng cách mà chúng ta vẫn thường cảm nhận,” cô giải thích.

Sau những trải nghiệm này, Benedetta cũng học được cách nhìn nhận sự yếu đuối theo một hướng khác. “Những con người và trẻ em nơi đây thể hiện sự yếu đuối của mình bằng nụ cười,” cô chia sẻ. Điều này giúp cô cởi mở chia sẻ những điểm yếu, niềm vui và nỗi sợ của bản thân “mà không chút e ngại”, từ đó xây dựng mối quan hệ tin cậy với cả cộng đồng lẫn các tình nguyện viên khác.

Không có gì là hiển nhiên hay diễn ra một cách “tự động”

Đối với Fernando Lozada Baldoceda, đây chính là một trong những cơ hội quý giá mà các trải nghiệm này mang lại. Khi rời xa mái ấm và những tiện nghi quen thuộc, người trẻ thấy mình ở trong một môi trường hoàn toàn khác biệt, sát cánh cùng những người trẻ khác và trực tiếp chứng kiến ​​cảnh nghèo khó, gian nan. Song hành với đó là quá trình suy ngẫm được khơi nguồn từ Tin Mừng. “Người trẻ tham gia vào các dự án mang lại tác động thực sự và đầy ý nghĩa,” ông nhận định. Vấn đề không chỉ đơn thuần là thực hiện một hoạt động nhỏ để có cảm giác mình đã đóng góp, mà là có thể trực tiếp tham gia vào các dự án cụ thể và “tận mắt chứng kiến ​​sự giúp đỡ” được trao đi và đón nhận.

Hạt giống tốt và những khuôn mẫu sáo mòn

Wecare mô tả hành trình này như một trải nghiệm “tiền truyền giáo”: đây không phải là việc giáo lý hóa, mà đúng hơn là lời mời gọi đặt ra những câu hỏi đầy thách thức về bản sắc, tình yêu, tình bạn, nỗi đau khổ, hạnh phúc, sứ mệnh và ơn gọi của mỗi người.

Ông Lozada Baldoceda nhấn mạnh rằng không có điều gì trong số này diễn ra một cách tự động. Mỗi người trẻ vẫn hoàn toàn tự do trong cách họ trải nghiệm hành trình, trong mức độ họ cho phép bản thân đối diện với những thách thức, và trong những lựa chọn tiếp theo dựa trên những gì họ đã khám phá ra. Theo lời ông, hành trình này tạo ra một “bối cảnh thuận lợi” để mỗi người nhìn vào nội tâm mình. Tuy nhiên, “không có gì là tự động cả; mọi thứ đều phụ thuộc vào sự tự do của mỗi cá nhân, vào việc họ có muốn tận dụng tốt thời gian, sống quảng đại và nhìn sâu vào nội tâm mình hay không.”

Hơn nữa, trải nghiệm này không đặt mục tiêu tạo ra sự thay đổi tức thì. Hai tuần không thể thay đổi trong một sớm một chiều lối tư duy và cách sống đã hình thành qua nhiều năm tháng. Điều mà ông Fernando nhận thấy là một điều gì đó riêng tư và kín đáo hơn: “sự nhận thức rõ ràng hơn về bản thân mỗi người trẻ, lòng biết ơn sâu sắc hơn, và một cách nhìn mới mẻ về cuộc đời mình với lòng thương xót cũng như sự trân trọng giá trị của nó.”

Ông giải thích rằng điều này giống như một hạt giống vậy. “Một điều gì đó được gieo xuống” và sẽ trổ sinh hoa trái “vào thời điểm riêng của mỗi người trẻ, tùy thuộc vào cách họ chăm sóc hạt giống ấy”. Những gì còn đọng lại không nhất thiết phải chuyển hóa ngay lập tức thành một hoạt động mới hay một quyết định có thể nhìn thấy rõ ràng. Ông chia sẻ: “Niềm hy vọng là nhận thức về giá trị quý báu của cuộc đời mình, cũng như về những điều tốt đẹp có thể thực hiện với cuộc đời ấy, sẽ mãi đọng lại trong trái tim mỗi người.”

Sau bao năm đồng hành cùng những trải nghiệm này, cách nhìn của ông về người trẻ cũng không còn bị chi phối bởi những định kiến ​​hay lối suy nghĩ rập khuôn cho rằng họ là “thế hệ thiếu khả năng cam kết”. Fernando không tin rằng khát vọng được hạnh phúc, làm điều thiện và sống trọn vẹn cuộc đời đã lụi tàn trong lòng thế hệ trẻ. Ông nói: “Nếu người trẻ bị chỉ trích, thì không phải vì trái tim họ thiếu khao khát được sống trọn vẹn, làm những điều tốt đẹp hay tạo ra những giá trị cao đẹp.”

Ông giải thích: “Nếu người lớn làm thay mọi việc cho họ, rốt cuộc chúng ta có thể sẽ không còn tin tưởng vào khả năng đối mặt với khó khăn, tinh thần trách nhiệm và sự trưởng thành độc lập của người trẻ nữa.” Thay vào đó, vai trò của người lớn là đồng hành và tạo điều kiện để các bạn trẻ có thể tự do lựa chọn một cuộc sống dấn thân phục vụ tha nhân.

Camilla trở về từ Brazil với những ưu tiên khác biệt, trong khi Benedetta nhận ra rằng một khoảnh khắc tưởng chừng giản đơn cũng đủ sức xóa nhòa khoảng cách giữa hai thế giới. Qua hai câu chuyện riêng biệt, trải nghiệm của họ minh chứng cho điều mà Fernando đã chứng kiến ​​lặp đi lặp lại suốt nhiều năm qua: khi người trẻ có cơ hội thực sự để phục vụ, gặp gỡ mọi người và đối mặt với thử thách, nơi họ sẽ nảy sinh tinh thần dấn thân và trao hiến bản thân những phẩm chất không phải lúc nào cũng bộc lộ rõ ​​nét trong cuộc sống thường ngày.

Như vậy, trải nghiệm ấy không nhất thiết phải chấm dứt khi hành trình kết thúc. Điều đọng lại có thể là một câu hỏi, lòng biết ơn, một góc nhìn mới mẻ hay đơn giản chỉ là một hạt mầm vẫn cần thêm thời gian để nảy nở và lớn lên.

Trải nghiệm truyền giáo “Wecare”: – Khi truyền giáo trở thành hành trình đức tin

Một trải nghiệm truyền giáo có thể bắt đầu bằng những hành động cụ thể: xây dựng một công trình, giúp đỡ người khác, hay cùng chia sẻ cuộc sống thường nhật với một cộng đồng. Tuy nhiên, những câu hỏi nảy sinh trong khoảng thời gian đó có thể mở ra những hướng đi khác. Tôi là ai? Điều gì có thể đáp lại niềm khao khát trong tim tôi? Điều gì thực sự mang lại hạnh phúc cho tôi?

Đối với các bạn trẻ tham gia trải nghiệm “Wecare”, hoạt động phục vụ luôn song hành cùng một tiến trình suy tư, được thiết kế đặc biệt để tạo không gian cho những câu hỏi này.

Như đã được kể lại trong phần đầu của câu chuyện này, những cuộc gặp gỡ với người khác có thể thay đổi cách chúng ta nhìn nhận cuộc sống của chính mình. Cũng có những cử chỉ gần gũi và những lời chia sẻ có thể đồng hành cùng những câu hỏi nảy sinh trong suốt hành trình ấy.

Nguồn gốc của “Wecare” bắt nguồn từ những trải nghiệm tình nguyện đầu tiên được triển khai tại Peru vào năm 2005, trong khi tổ chức với hình thức hiện tại được thành lập vào năm 2023, nhằm quy tụ các sáng kiến ​​đa dạng đã phát triển qua nhiều năm. Ông Fernando Lozada Baldoceda người khởi xướng các chương trình tình nguyện ở nước ngoài và hiện là giám đốc của “Wecare” – giải thích: “Chúng tôi không muốn đây chỉ đơn thuần là một trải nghiệm tình nguyện”.

Chuẩn bị nền tảng

Song song với các công việc cụ thể, tổ chức còn mang đến một hành trình suy tư lấy cảm hứng từ các giá trị Tin Mừng, dù không nhất thiết phải trình bày chúng một cách trực diện hay rập khuôn. Chính vì lý do đó, họ mô tả chương trình này như một con đường “tiền loan báo Tin Mừng”.

Sáng kiến ​​này bắt đầu bằng những câu hỏi vốn nằm sâu trong lòng mỗi người về bản sắc, nỗi đau khổ, tình yêu, tình bạn, hạnh phúc, sứ mệnh và ơn gọi. Fernando nhận định: “Đây là những câu hỏi có thể dẫn dắt con người suy ngẫm về những điều siêu nhiên.” Do đó, mục tiêu không phải là đưa ra những câu trả lời có sẵn, mà là tạo ra một không gian để mỗi người trẻ có thể chiêm nghiệm về những gì mình đang trải qua cũng như những câu hỏi xuyên suốt cuộc đời họ.

Chương trình đan xen giữa các khoảnh khắc suy ngẫm chung và các buổi gặp gỡ theo nhóm nhỏ. Fernando giải thích: “Đó là các buổi chia sẻ chuyên đề, nhưng sau đó các bạn trẻ có cơ hội chia sẻ và thảo luận về những trải nghiệm của mình với nhau.” Hơn nữa, sự suy ngẫm không chỉ giới hạn ở những gì diễn ra trong chuyến đi: các câu hỏi còn chạm đến lịch sử cá nhân, những lựa chọn, các mối quan hệ và cách nhìn nhận cuộc sống của mỗi người.

Nhật ký hành trình cũng là một phần của chuyến đi này. Mỗi chủ đề đều đi kèm với các tài liệu đọc bao gồm cả những tác phẩm văn học Kitô giáo và những câu hỏi giúp chuyển hóa việc đọc thành sự suy ngẫm của cá nhân. Các tài liệu này gắn liền với những trải nghiệm thực tế của các bạn trẻ; Fernando giải thích: “Ý tưởng ở đây là chủ đề không được tách rời khỏi trải nghiệm thực tế.”

Sự đồng hành kín đáo

Chính tại đây, sự hiện diện của một linh mục đóng vai trò đặc biệt quan trọng. Cha Gonzalo Len Alvarez, Phó quản nhiệm Nhà thờ San Paolo alla Regola ở Rome, đồng hành cùng các bạn trẻ trong suốt hành trình truyền giáo, cùng chia sẻ cuộc sống thường nhật và những khoảnh khắc suy ngẫm. Đối với ngài, một trong những yếu tố cốt lõi của chương trình là giúp các bạn trẻ “gặp gỡ Đức Kitô thông qua hai trải nghiệm nền tảng: gặp gỡ tha nhân và gặp gỡ chính bản thân mình.”

Theo lời giải thích của Cha Gonzalo, điều đầu tiên nảy sinh từ việc đến gần những con người và cộng đồng có hoàn cảnh khác biệt so với cuộc sống thường nhật của chính mình. Người trẻ được tiếp xúc với những câu chuyện nằm ngoài cuộc sống thường ngày của họ và “học cách sống tinh thần phục vụ, sự quên mình, lòng bác ái và sự hiến dâng chính bản thân,” vị linh mục chia sẻ.

Từ đó, cuộc gặp gỡ thứ hai có thể nảy sinh: cuộc gặp gỡ của người trẻ với chính bản thân mình. Cha Gonzalo giải thích rằng: “Cũng có một hành trình nội tâm đích thực, mời gọi mỗi người đối diện với những câu hỏi lớn của cuộc đời: Tôi là ai? Điều gì thực sự mang lại hạnh phúc cho tôi? Tại sao lại có đau khổ? Yêu thương nghĩa là gì?” Không phải tất cả người trẻ đều đi cùng một con đường hay đi đến cùng một kết luận. Mỗi người đều phản hồi dựa trên câu chuyện riêng của mình và trong sự tự do.

Cha Gonzalo cho biết, đối với một số người, trải nghiệm này có thể mang ý nghĩa “khám phá lại đức tin vốn đã phai nhạt trong cuộc sống; với những người khác, đó là tìm thấy ánh sáng khi đối mặt với một quyết định quan trọng, hoặc khám phá lại vẻ đẹp của đời sống cầu nguyện và đời sống Kitô giáo.” Trong một số trường hợp và thực tế có rất nhiều trường hợp như vậy cuộc gặp gỡ với Đức Kitô mang một ý nghĩa mới: “Đức Kitô không chỉ đơn thuần là một đề xuất tôn giáo, mà là lời giải đáp sâu xa nhất cho những khát khao của trái tim con người.”

Trong hành trình này, sự hiện diện của một linh mục cùng chia sẻ trải nghiệm truyền giáo với người trẻ mang ý nghĩa đặc biệt quan trọng. Sự đồng hành không chỉ diễn ra ở giai đoạn sau để lý giải những gì đã trải qua, mà là một phần của hành trình ngay từ bên trong. Vị linh mục cùng tham gia vào trải nghiệm thực tế và có thể đồng hành cùng những câu hỏi nảy sinh từ đó. Do vậy, chiều kích tâm linh không phải là yếu tố được thêm vào khi dự án tình nguyện đã kết thúc; trái lại, nó hòa quyện vào cuộc gặp gỡ với con người, vào công việc được thực hiện và vào cách mỗi người trẻ nhìn nhận cuộc đời mình.

Không có những câu trả lời có sẵn

Đối với Lozada Baldoceda, đây cũng là lý do tại sao chương trình không chỉ đơn thuần là một hoạt động đào tạo. Trải nghiệm này nhằm kết nối những gì người trẻ nhìn thấy ở thế giới bên ngoài với những gì họ mang trong tâm hồn. Các văn bản và câu hỏi trong nhật ký, các cuộc thảo luận nhóm và trải nghiệm phục vụ đều là một phần của cùng một hành trình. Mục đích không phải là đưa ra những câu trả lời có sẵn. Các câu hỏi có thể mở ra một tiến trình mà mỗi người sẽ đi theo những cách khác nhau và có thể tiếp tục ngay cả khi đã trở về nhà.

Cha Gonzalo kết luận bằng cách giải thích rằng: “Chính trong những thay đổi lớn nhỏ này, tôi khám phá ra tinh thần truyền giáo của Giáo hội: đó là những người trẻ, sau khi cảm nghiệm được tình yêu của Đức Kitô và để Tin Mừng biến đổi mình, tự nhiên cảm thấy khao khát được chia sẻ với người khác những gì chính họ đã lãnh nhận.” Đây không phải là một nghĩa vụ được thêm vào khi trải nghiệm đã kết thúc, mà là hệ quả của một cuộc gặp gỡ đã để lại dấu ấn sâu sắc: những ai đã nhận được điều tốt đẹp thì tự nhiên sẽ mong muốn chia sẻ điều đó.

Bản thân câu chuyện về Wecare là một ví dụ cho thấy việc phục vụ có thể tiếp tục diễn ra dưới nhiều hình thức khác nhau.

Trong thời gian đại dịch, khi các chuyến đi đã lên kế hoạch buộc phải tạm hoãn, một số bạn trẻ từng tham gia các trải nghiệm trước đó đã tìm kiếm những cách thức khác để giúp đỡ. Điều này dẫn đến sự ra đời của Sosteniamoci, một dự án khởi đầu bằng việc quyên góp thực phẩm và chuẩn bị các gói cứu trợ cho những gia đình gặp khó khăn tại Rome và sau đó là Milan. Theo thời gian, trải nghiệm này cùng các sáng kiến ​​quốc tế đã hợp nhất lại để tạo nên tổ chức Wecare hiện nay.

Hai mươi năm sau những trải nghiệm đầu tiên tại Peru, thách thức vẫn còn đó: làm sao để sứ mệnh không chỉ dừng lại ở việc làm một điều gì đó cho người khác, mà trở thành một cuộc gặp gỡ có khả năng thay đổi cách nhìn nhận của chính chúng ta. Sự giúp đỡ thiết thực là điều quan trọng. Nhưng điều quan trọng không kém là những gì diễn ra khi một người trẻ tự hỏi: việc gặp gỡ con người ấy, chứng kiến ​​thực tế đó và dành thời gian cùng họ mang lại ý nghĩa gì cho bản thân mình?

Từ cuộc gặp gỡ với người khác dẫn đến cuộc gặp gỡ với chính mình; và từ đó, với một số người, là cuộc gặp gỡ với Đức Kitô. Cuối cùng, từ những gì đã lãnh nhận, khát khao được dấn thân gặp gỡ tha nhân một lần nữa có thể sẽ nảy sinh.

Laura Gómez Ruiz

Nguồn: fides.org/en

Ban Truyền thông chuyển ngữ.