Con nhà tông… – Lễ kính trọng thể các Thánh Tử Đạo Việt Nam

0
153

1. Các bài đọc (phần riêng lễ các thánh tử đạo Việt Nam)

Bài đọc I: 2 Mcb 7,1.20-23.27b-29

Sách Macabê quyển thứ 2: gương sáng của bà mẹ khích lệ những người con mình giữ lề luật của Chúa trong việc giữ vững niềm tin trước các cực hình.

Ðáp ca: Tv 125,1-2ab. 2cd-3. 4-5. 6

Thánh vịnh 125: bài ca của dân trở về từ Babylon.

Bài đọc II: 1 Cr 1,17-25

Trích thư thứ nhất của Thánh Phaolô Tông đồ gửi tín hữu Côrintô: tiếng nói của thập giá là sức mạnh Chúa ban cho chúng ta.

Tin Mừng: Lc 9,23-26

Tin Mừng theo thánh Luca: điều kiện để theo Chúa và tìm kiếm sự sống vĩnh cửu.

2. Chia sẻ

Ngày lễ các Thánh Tử Đạo Việt Nam phải được xem là một lễ hội cho người công giáo Việt Nam. Ngày này nhắc nhớ cho các Kitô hữu Việt Nam về những gương sáng đức tin của cha ông. Những chứng nhân đức tin ấy không chỉ giới hạn trong số 117 vị thánh và một vị chân phước chúng ta mừng kính hôm nay, mà là tất cả những ai đã sẵn sàng chết vì đạo trong thời cấm cách và bách hại đức tin.

Có lẽ ai đã từng đọc hạnh các Thánh Tử Đạo Việt Nam thì mới thấy được nhân đức anh hùng, kiên cường của các ngài trước những hình thức bách hại đạo và thấy được sự nhỏ bé của con người và sức mạnh nơi Thiên Chúa.

Các bài đọc Lời Chúa hôm nay cũng có thể gợi lên cho chúng ta vài điều để sống đức tin trong thời đại ngày nay theo gương các Thánh Tử Đạo Việt Nam.

Gia đình là nôi nuôi dưỡng và củng cố đức tin

Bài đọc 1, trích sách Macabê là một bài trường ca về người mẹ nhân đức, có bảy người con bị giết vì giữ đạo Chúa trong một ngày. Một phụ nữ liễu yếu đào tơ nhưng lại là chỗ dựa tinh thần vững mạnh cho các con kiên tâm chịu bách hại vì giữ luật Chúa. Những lời lẽ của bà chất chứa những lời Kinh thánh và sự khôn ngoan trong đức tin của một người mẹ khôn ngoan, đạo hạnh. Cả bài đọc là những lời lẽ đầy khích lệ và un ủi để các con bà kiên vững trong đức tin.

Hình ảnh người mẹ này một tấm gương sáng cho các ông bố, bà mẹ trong việc giáo dục đức tin cho con cái. Có thể ngày nay, trên thế giới nói chung và Việt Nam nói riêng, các bậc phụ huynh đang có xu thế chăm cho các con cái “đầu” hơn con “tim” và nhất là lại rất thờ ơ lo cho cái “hồn” của tất cả con cái mình. Miễn sao con giỏi nhất, học cao nhất, bằng cấp cao nhất, rồi thì có biết hiếu thảo với cha mẹ, hay kính trọng người lớn, hay biết trên biết dưới hay không không quan trọng, và tệ nhất là con có giữ đạo “ra hồn” hay không thì chỉ là thứ yếu.

Hãy nhìn vào tấm gương các Thánh Tử Đạo Việt Nam để thấy được, đời sống đức tin trong gia đình quan trọng như thế nào. Hầu hết các ngài đều là những người nhà quê hiền lành, chất phát với việc giữ gìn đức tin cách kính trọng, nên khi gặp bách hại, đức tin ấy tỏa sáng.

Điển hình như thánh Annê Lê Thị Thành hay còn gọi bà thánh Đê. Trong án phong thánh cho bà, Cô Lucia Nụ, con gái út cung khai khi giáo quyền thẩm vấn trong việc điều tra phong thánh như sau: “Thân mẫu chúng tôi rất chăm lo việc giáo dục chúng tôi. Chính người dạy chúng tôi học chữ và giáo lý, sau dạy cách tham dự thánh lễ và xưng tội rước lễ. Người không để chúng tôi biếng nhác việc xưng tội. Khi chúng tôi lơ là, người thúc dục chúng tôi bằng được mới thôi. Người cho chúng tôi nhập hội con Đức Mẹ, vào ban thiếu nữ thưa kinh ở nhà thờ.”

Thật là một hình ảnh sáng ngời về đức tin của hai người mẹ chung thủy son sắt với Thiên Chúa. Họ là những bà mẹ “người rất mực xứng đáng cho ta khâm phục và kính cẩn ghi nhớ” (2 Mcb 7,20).

Nên, trong các gia đình, xin hãy nhớ rằng, tuy chăm lo cho con nhưng đừng coi trọng cái “đầu” hơn “con tim” hay “cái hồn” của con cái mình, mà nó phải quân bình và quan trọng là dạy con nên thánh, dù chúng có học hành ra sao, hay làm gì.

Lễ các thánh tử đạo nhắc nhớ về đức tin của tiền nhân, nhưng cũng nhắc nhớ về bổn phận duy trì đức tin ấy cho các thế hệ kế tiếp và điều ấy cần thực hiện trước hết nơi gia đình.

Lời mời gọi truyền giáo

Bài đọc 2 trong thư thánh Phaolô hôm nay là một lười nhắc nhở: “Anh em thân mến, Ðức Kitô không sai tôi đi rửa tội, mà là rao giảng Tin Mừng, không phải bằng lời nói khôn khéo, kẻo Thập giá của Ðức Kitô ra hư không” (1 Cr 1,17). Thánh Phaolô đã nhắc lại vì trí của việc rao giảng Tin Mừng, rao giảng về ơn cứu độ của Thiên Chúa cho người khác. Nó không phải là việc rửa tội nhưng là rao giảng về niềm tin vào thập giá cứu độ của Đức Giêsu Kitô. Lời rao giảng Tin Mừng không hứa hẹn một cuộc đời không có thập giá, nhưng hứa hẹn những niềm vui đích thực và vĩnh cửu do thập giá mang lại. Hay nói khác đi, đó chính là lời rao giảng bằng chính đời sống của mình, một đời sống chứng nhân cho thập giá của Đức Kitô.

Các Thánh Tử Đạo Việt Nam là những tổ tiên của chúng ta đã đón nhận Tin Mừng từ các nhà thừa sai và các ngài đã tin vào Tin Mừng cứu độ ấy. Chính vì tin vào Tin Mừng cứu độ ấy nên các ngài đã kiên quyết giữ vững đức tin và trung thành với lời hứa của Tin Mừng, trung thành với ơn cứu độ, dù có gặp bách hại thử thách trăm bề.

Việc bước qua thập giá trong các cuộc bách bại đức tin nói đến sự chối bỏ thập giá mà vua quan muốn dùng để áp bức các Kitô hữu Việt Nam. Thế nhưng, nó lại trở thành động lực cho các vị tử đạo của chúng ta “nhất định chúng tôi không đạp lên ảnh chuộc tội, vì như vậy là chọn cái chết đời đời cả linh hồn lẫn xác.” Lời nói trên cho ta thấy tâm tình đức tin của thánh Phêrô Đường trước khi tử đạo.

Đấy là lời mời gọi tất cả Kitô hữu hôm nay hãy ra đi truyền giáo để giới thiệu Đức Kitô cho những anh chị em khác chưa biết Chúa, để họ cũng được hưởng ơn cứu độ. Các Thánh Tử Đạo Việt Nam đã rao giảng về thấp giá ấy bằng giá máu sự sống của mình trong cuộc tử đạo, hầu minh chứng đức tin của các ngài vào ơn cứu độ của Thiên Chúa.

Tổ tiên đã lãnh nhận hạt giống Tin Mừng từ các nhà truyền giáo và điều này cũng có sứ vụ để rao giảng cho mọi người biết về Chúa. Chúng ta đã mạnh dạn để nói về Chúa cho những người khác chưa? Hay chỉ coi là đó là một đặc ân chỉ dành cho người công giáo?

Tử đạo mỗi ngày qua lòng yêu mến Chúa

Nói về các Thánh Tử Đạo Việt Nam thì thường chúng ta nhắc về các bách hại mang tính thể lý như roi đòn, tù đày, xử giảo, bá đao v.v…  và chúng ta cảm thấy đau đớn.

Lời Chúa trong Tin Mừng mời gọi chúng ta sống đức tin qua việc tử đạo hằng ngày “ai muốn theo tôi, phải từ bỏ chính mình, vác thập giá mình hằng ngày mà theo”( Lc 9,23). Vác thập giá mình mà theo là điều kiện để làm cho việc theo Chúa nên hữu hiệu, nếu chỉ theo Chúa mà không vác thập giá của Chúa, thì sự đi theo ấy chẳng đi đến đâu cả và chẳng dẫn đến đích điểm nào. Vì chỉ theo Chúa mà không vác thập giá của Chúa, thì đó là con đường của ai ấy chứ không phải con đường của Chúa.

Như các thánh tử đạo khi tin, theo Chúa thì cũng đón nhận việc tử đạo. Các ngài đã vác thập giá Chúa theo cả nghĩa đen lẫn nghĩa bóng.

Chúng ta đang thừa hưởng đức tin của các Thánh Tử Đạo Việt Nam để sống Tin Mừng cứu độ của Chúa. Chúng ta cũng được mời gọi để chết đi, để vác thập giá mỗi ngày để theo Chúa. Có thể nó không sự đổ máu, nhưng là những cuộc “tử đạo trắng” hằng ngày qua những hy sinh, nhịn nhục, nói thật, sống ngay thẳng, sống công chính, không gian dối, công bình dù có thua thiệt, nghèo hơn, bị khinh thường hơn, để giữ lòng trung thành với những giáo huấn Tin Mừng của Chúa. Hay cuộc tử đạo cũng có thể diễn ra ngay trong đời sống gia đình, trong cộng đoàn hay trong giáo xứ khi phải sống các mối tương quan. Có thể có những điều này, điều kia mà mỗi người phải mang lấy của nhau trong đời sống chung như thánh Phaolô nói “anh em hãy mang gánh nặng cho nhau, như vậy là anh em chu toàn luật Đức Kitô” (Gl 6,2). Đấy cũng là cách để tử đạo mỗi ngày.

Những điều ấy là giá trị làm nên triều thiên tử đạo của cha ông chúng ta, lẽ nào chúng ta lại tư chối triều thiên tử đạo ấy sao?

Ngày lễ kính các Thánh Tử Đạo Việt Nam là một ngày lễ gia đình và cộng đoàn Kitô hữu Việt Nam. Đây là dịp mọi người công giáo Việt Nam nhắc nhở nhau về gương sáng của tiền nhân. Cùng khích lệ nhau sống đạo qua đời sống rao giảng Tin Mừng từ trong gia đình và qua việc vác thập giá theo Chúa trong đời sống đức tin của từng người Kitô hữu Việt Nam.

Ước gì mỗi người Kitô hữu Việt nam đều trở nên những “con nhà tông…” của các thánh tử Đạo Việt Nam. Mọi người luôn biết noi theo gương sống đức tin kiên cường của cha ông trong một thời đại mới, nhưng cũng không thiếu những thử thách và hình thức bắt bớ mới và tinh vi hơn có thể làm mất đức tin của chúng ta. Đức tin mà cha ông đã đón nhận, gieo trồng và vun xới bằng chính máu đào mạng sống của các ngài.

“Dù trăng trói, gông cùm tù rạc

Chén ngục hình xiềng tỏa chi nề

Miễn vui lòng cam chịu một bề

Cho trọn đạo trung thần hiếu tử.”

                                                       Thánh Phêrô Ðoàn Công Quý

 Pt Phêrô Phạm Minh Triều, CM